(1086 S. K. m. 516, 517, 518, 533) (818 S. K. m. 355) (Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi m. 41)
Dava: Davacı-karşı davalı: I. Tic. ve San. Koll. Şti. ile davalı-karşı davacı : S.S.Ü. Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen Hakem Kurulu tarafından verilen 28.7.1995 tarihli kararın duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve dosya Eskişehir Asliye 2. Hukuk Hakimliği'nce 18.8.1995 tarih ve 1995/134-184 D. İş Karar 2 sayılı yazı ile gönderilmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-karşı davalı vekili Av. (Y.V.) ile davalı-karşı davacı vekilleri Av. (B.A.), Av. (M.M.) geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya tekrar gelmekle incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 6.2.1995 günlü geçici kabul tutanağının 1. maddesinde "kabule engel olmayacak eksik, noksan ve kusurlu işler tespit edilerek telafisi için müteahhite 31.1.1995 tarihine kadar süre verilmiştir. Bu süre içinde heyet müteahhit ile birlikte müteaddit defalar işyerini denetlemiş ve telafi edilebilecek işlerin bitirilmesini sağlamıştır." denildiği, 3. maddesinde ise "telafisi mümkün olmayan kusurlu, eksikve noksan işler için nefaset öngörülmüştür" yazıldığı, bunların parasal karşılığının da 3.941.759.000 TL olarak saptandığı görülmektedir.
Asıl davada yüklenici yaptığı işler karşılığı olduğu halde 20 nolu hakedişle ödenmeyen 2.185.225.954 TL'nin tahsiline yönelik icra takibine vaki itirazın iptalini, karşılık davada ise iş sahibi kooperatif, telafisi mümkün olmayan işler sebebiyle yüklenici alacağından kesildikten sonra kalan 1.756.533.006 TL'nin tahsilini istemiş, hakem heyetince asıl davanın kabulüne, "Geçici kabul tutanağı BİGŞ'nin 41. maddesine uygun düzenlenmemiş, ölü doğmuş bir tutanak olduğundan" iş sahibi kooperatifçe açılan davanın reddine karar verilmiş, hakem heyeti kararı, davalı ve karşı davacı kooperatif tarafından temyiz edilmiştir.
HUMK'nun 516, 517 ve 518. maddeleri çerçevesinde tahkim; "Tarafların kanunun yasaklamadığı konularda ortaya çıkan anlaşmazlıklarını çözmeleri için, ihtilafı seçecekleri hakem denen özel kişilere götürmek üzere yaptıkları yazılı sözleşme veya asıl sözleşmlerine bu hususta koyacakları şarttır". Bu tanım uyarınca, tarafların tahkim sözleşmesi yapmalarındaki amaçlarının, uyuşmazlığa düştükleri hak üzerindeki çekişmeyi hakemlere halletirmek olduğu açıktır. Bunun içindir ki, hakemlerin iki tarafın taleplerinden her biri hakkında karar vermek zorunda oldukları kabul edilmiştir (1086 S. K. m. 533/4). Aksi halde hakemlerin anlaşmazlığı çözmelerinden değil, çözümsüz bıraktıklarından söz edilir. Öyleyse, az yukarıda değinildiği üzere, somut olayda, iş sahibi kooperatif, yüklenici hakedişinden yaptığı kesintiyi "telafisi mümkün olmayan kusurlu, eksik ve noksan işler" iddiasına dayandırdığına, iş sahibince bu iddia geçici kabul tutanağına yazılmasa bile ileri sürülebileceğine göre, kooperatif tarafından açılan davanın geçici kabul tutanağı düzenleme biçimine bağlı olarak, başka bir ifade ile görünürdeki bir gerekçeyle reddi, hakemlerin anlaşmazlığı çözmeleri değil, çözümsüz bırakmaları anlamına gelir. Şu halde hakemlerce, işin esası incelenmediğinden iki tarafın taleplerinden her biri hakkında karar verilmiş kabul edilemez. Hakem kararı bu haliyle usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, HUMK'nun 530/3 maddesi hilafına, dava masrafı ile masraf miktarının karar yerinde tasrih edilmemesi de doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ve karşı daacı kooperatif vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile hakem kararının HUMK'nun 533/4 - son maddesi uyarınca BOZULMASINA, 750.000 TL duruşma vekillik ücretinin davacı ve karşı davalıdan alınarak davalı ve karşı davacı kooperatife verilmesine, 25.1.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy