(1086 S. K. m. 74, 288) (743 S. K. m. 6) (818 S. K. m. 366) (3095 S. K. m. 1)
Dava: Hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmıştır. Yanların, davalının yapımını yüklendiği işin niteliği ve bedeli konusunda yazılı bir sözleşmeleri yoktur. Davacı iş sahibi tüm işler bedelinin Alman Markı ve Türk Lirası olarak ödendiğini, bunun 350.000.000 TL'lik kısmının karşılıksız kaldığını ileri sürmüşse de, davalı yüklenici kendisine Sancaklar ve Karahacımusa Köyü'ndeki parselasyon işleri için sadece 62.000.000 TL ödendiğini, Sancaklar Köyü'ndeki işlerin bitirilip teslim edildiğini, Karahacımusa Köyü'ndeki parseller için fizibilite çalışması yaptığını, bu köyde imar planı çalışmaları olmadığından, ortada fiili imkansızlık bulunduğunu, davacının Çamköy ve Elmalık köylerindeki işler için ise, ödemede bulunmadığını savunmuştur.
Mahkemece, davalının keşideci olduğu 31.7.1994 ve 31.8.1994 vadeli bonoların işlerin teminatı olarak verildiği, ancak borçtan kurtulunduğuna dair aksine yazılı delil getirilmediği gerekçe yapılarak 350.000.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı yüklenici tarafından temyiz edilmiştir.
1- Yukarıda özetlenen iddia ve savunmadan, davalının sadece Sancaklar Köyü'ndeki parselasyon işini yaptığı anlaşılmaktadır. Yanlar arasında bedele ve ödemelere ilişkin yazılı bir delil olmadığından tüm uyuşmazlık, davacının davalıya ne miktar ödemede bulunduğu, davalının gerçekleştirdiği iş bedelinin ne olacağı hususlarındadır. Kural olarak, MK'nin 6. maddesi hükmünce iş bedelinin peşin olarak ödendiğini ispat yükü bunu iddia eden iş sahibine düşer. Davalı ödemelerini HUMK'nin 288 ve sonradan gelen maddeleri gereği kanıtlayamamış ise de, dava dilekçesinde her türlü delil demek suretiyle yemin deliline de dayanmıştır. O halde mahkemece, davacıya yemin teklif hakkı hatırlatılmalı, öncelikle davalıya yapılan ödemeler tutarı açıklığa kavuşturulmalıdır. Şayet davacı yemin deliline dayanmaz veya davalı yöneltilen yemini eda ederse davacının tüm ödemesinin davalının kabulü dahilindeki 62.000.000 TL olduğu benimsenmeli, bundan sonra; Sancaklar Köyü'nde yapılan işin bedeli taraflarca önceden kararlaştırılmadığından BK'nin 366. maddesi uyarınca işin yapıldığı yıl rayiçlerine göre bilirkişiye hesaplattırılmalı, böylece oluşacak sonuca uygun bir hükme varılmalıdır.
Mahkemece boş olarak verilen teminat senedindeki bedel hanesinin ancak hakedilen miktar için tamamlanabileceği gözardı edilerek eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
2- Davada, alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili istenmiştir. 3095 sayılı yasanın 1. maddesine göre ticari faiz oranı % 30 olup, mahkemece ticari faizisteminin reeskont faizini kapsamayacağı gözden kaçırılarak, talebin aşılması suretiyle (HUMK mad.74) % 64 faiz hükmedilmiş olunması da kabul şekli bakımından doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç Temyiz olunan kararın 1 ve 2. bentlerde açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, istek halinde ödediği temyiz peşin harcının temyiz eden davalıya geri verilmesine 21.1.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy