(1086 S. K. m. 9, 10, 22) (818 S. K. m. 73)
Dava: Mahalli mahkemesince verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, istisna (eser) sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava, İstanbul Mahkemesinde açılmış; davalı iş sahibi vekili, süresinde verdiği cevap layihasında, yetkisizlik ilk itirazında bulunarak, Ankara Mahkemesinin yetkili olduğunu bildirmiştir.
Mahkeme, BK.nun 73. maddesine dayanarak, ilk itirazı reddetmiş ve esastan hüküm kurmuştur.
Her dava, aksine hüküm bulunmadıkça, açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür (HUMK. m. 9). Bu genel kuraldan hareket edilecek olursa, yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
Taraflar arasında, İstanbul Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin bir delil sözleşmesi bulunmamaktadır (HUMK. m. 22).
Sözleşmeden doğan davalar; aynı zamanda, sözleşmenin icra olunacağı mahal mahkemesinde de görülebilir (HUMK. m.10). Sözleşmenin ifa yeri, sözleşmede açıkça veya zımnen gösterilmişse, yetkili mahkeme, gösterilen ifa yeri mahkemesi de olabilir. Eğer, sözleşmeden ifa yeri açıkça veya zımnen anlaşılamıyorsa, o takdirde, ifa yerinin tayini için BK.nun 73. maddesine müracaat edilir. Bu takdirde, borç bir miktar paradan ibaretse, alacaklının mukim bulunduğu mahal, sözleşmenin ifa yeri sayılacağından, dava alacaklının bulunduğu yer mahkemesinde de açılabilir (BK. m. 73/1). Borç, muayyen bir şeye (parça borcu) taalluk ediyorsa, akdin intikadı sırasında o şeyin bulunduğu mahal, sözleşmenin ifa yeri sayılır ve dolayısıyla o şeyin teslimine ilişkin dava da o yer mahkemesinde açılabilir (BK.m. 73/2). Bunların dışında, sözleşmenin ifa yerini tayinde kural, borcun doğumu zamanında borçlunun bulunduğu yerin, ifa yeri olduğudur (BK. m. 73/3).
Somut olayda, cihazların bakım ve onarım yeri, yani sözleşmenin ifa yeri, TCDD Ankara Hastanesinin bulunduğu Ankara'dır. Sözleşmenin ifa yeri, sözleşme içeriğinden açıkça anlaşıldığına, davalının ikametgahı Ankara olduğuna ve aksi de delil sözleşmesiyle kararlaştırılmadığına göre, yetki yönünden dava dilekçesinin reddiyle dosyanın yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, BK.nun 73. maddesine yanlış anlam verilerek, yetkisizlik ilk itirazının reddiyle işin esasına girilmesi doğru olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan nedenle, yetki yönünden BOZULMASINA ve bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, istek halinde ödediği temyiz peşin harcının temyiz eden davalıya geri verilmesine, 15.01.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy