(2004 S. K. m. 58, 67) (1086 S. K. m. 438)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine Bakırköy 4. İcra Müdürlüğü'nün 1996/454 sayısında kayıtlı dosya ile icra takibi yapılmıştır. Bu takipte faiziyle birlikte (64.458) Alman Markı tutar alacağın tahsili istenilmiştir. İİK. nun 58. maddesi uyarınca yabancı para üzerinden takip imkanı bulunmadığından karşılığı olarak da (2.727.540.270) TL. gösterilmiştir. Davalının bu takibe yaptığı itiraz üzerine davacının açtığı iptal davası (İİK. 67. md) sonunda mahkemece itirazın iptaline ve asıl alacağın % 40 üzerinden davacı yararına tazminata hükmedilmiştir.
Oysa yukarıda da değinildiği gibi İİK' nun 58. maddesi yabancı para üzerinden takip imkanını tanımamaktadır. Bu husus devletin egemenlik hakkı ile ilgili bir husustur. Bu nedenle takiplerin lira üzerinden yapılması yasal düzenleme gereğidir. Yabancı paranın fiili ödeme günündeki lira karşılığının tahsili talep olunabilirse de böyle bir takipte taraflar yararına verilecek tazminatın da döviz baz alınarak hesaplanması mümkün değildir. Takibin yabancı paranın takip tarihindeki lira karşılığında yapılmış olması iptal davası sonunda hükmolunacak tazminatın dövizin ya da fiili ödeme günündeki lira karşılığının % 40 olmasını gerektirmez. Esasen itiraza uğrayan alacak takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanan TL. dir. Bu sebeplerle mahkemece verilebilecek olan % 40 tazminat kabul olunan asıl alacak miktarının icra takibindeki lira karşılığı olmalıdır. Mahkemenin kararında iptaline karar verdiği miktar (38.324) DM olup bunun takip tarihindeki karşılığı (1.621.680.060) lira olup % 40 tutarı da (648.672.024) lira olmaktadır. Bu nedenlerle mahkemenin belirtilen miktarın yerine daha fazla tazminata hükmetmesi doğru olmayıp kararın bozulması gerekmekte ise de, açıklanan yanlışlığın giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç bulunmadığından HUMK' nun 438/VII. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince kabulüyle mahkeme kararının hüküm fıkrasının 6 ve 7. satırlarında yer alan (bu miktar asıl alacağın % 40 nispetinden davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine) kelimelerinin karardan çıkartılıp yerine (davalının 648.672.024 lira % 40 inkar tazminatıyla mahkumiyetine) yazılmasına ve hükmün değiştirilmiş bu şekliyle düzeltilerek ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 43.864.000 lira ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 17.12.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy