(818 S. K. m. 41, 109) (Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi m. 48)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı idare vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili ile davalı vekili geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya gelmekle incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı yüklenici yapımını üstlendiği Kuşadası Devlet Hastanesi ikmal inşaatı işine ait sözleşmenin davalı yanca haksız fesh edildiğini ileri sürerek haksız fesih nedeniyle müspet zarar olarak 100.000.000 TL, menfi zarar olarak 100.000.000 TL, bedeli ödenmeyen işlerden dolayıda 100.000.000 TL'nin tahsilini ve paraya çevrilen teminat mektuplarının bedelinin tahsilini istemiş, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalarda, ödenek aktarılmadığı ileri sürülerek 1993-1994 yılı fiyat farklarının da hesap edildiği görülmektedir. Oysa BİGŞ sözleşmesinin eki olup, ödenek aktarımlarıda dahil olmak üzere düzenlenen hakediş raporlarına giren işler için usulüne uygun biçimde itiraz edilmediği takdirde süre uzatımından dolayı fiyat farkı talep edilemeyeceği ortadadır. Kaldı ki dosyada mevcut belgelerden 29.12.1994'e kadar davacının böyle bir talepte bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemece süre uzatımına yönelik hesaplamayı işin başına kadar götürerek sonuçlandıran bilirkişi raporuna dayanılarak karar vermesi ilk 10 hakediş kapsamına giren işler nedeniyle, hakedişlerde belirlenen miktarların kesinleştiğinin gözetilmeyip, ihtilafın bundan sonra yapılan işler varsa o yönden inceleme yapılacağı yerde davacı yönünden kesinleşen bu hakedişlere itibar olunmayıp, bunların da yeniden değerlendirilmeye alınması doğru olmadığı gibi 11 nolu hakedişle ilgili açılan ve Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesin de görülen davada alınan bilirkişi raporunda davacı yüklenici borçlu çıkarılmış, raporlar arasında oluşan 50.000.000.000 TL'ye varan çelişkinin nedeni de izah olunmamıştır.
Davalının, inşaattan çıkan hafriyatın sözleşme gereğince dolgu malzemesi olarak kullanılması gerekirken kullanılmayıp başka yere taşındığı, taşıma mesafelerinin yanlış gösterildiği ve poz numaralarının yanlış uygulandığı gibi itirazları üzerinde de durulmamış bu konuda yeterli inceleme yapılmamıştır. Davacının işi 1995 yılında terkettiği anlaşılmasına rağmen kabule göre de fiyat farklarının 1996 yılına kadar hesaplanması keza yerinde bulunmamıştır. Belirtilen ve raporlara itiraz dilekçelerinde açıklanan hususlarda ve her iki dosyadaki bilirkişi raporları arasındaki farklılığın sebepleri hakkında yeterli inceleme yapılmadığından mahkemece yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alınmalı, sonucuna göre fesih de kusurun hangi tarafta olduğu takdir olunup varsa alacak miktarlarına buna göre hükmedilmelidir.
Bunun yanında sözleşmenin eki bulunan BİGŞ.48.md. uyarınca inşaat alanında kalan yükleniciye ait tesisat, ihzarat ve maddede belirtilen diğer araç ve gereçlerin satın alınması mecburiyeti bulunmadığı ve davalı Bakanlıkda bu malzemeleri satın almak istemediği halde bilirkişilerce değer biçilip davacı alacağına katılması yerinde değildir.
Yine, davacı idareye verdiği 21.7.1995 günlü dilekçesinde bazı kalemler ayrık olmak üzere idareden tespitteki miktar dışında ( 5.155.523.383 )TL alacağı bulunduğunu bildirdiği halde bu kabulü hakkında da mahkemece değerlendirme yapılmadan sonuca varılması yerinde olmamıştır.
Ayrıca davalının temerrüde düşürüldüğü tarih araştırılmadan ve fesih tarihinin temerrüde esas alınamayacağı gözetilmeden bu tarihten faiz yürütülmesi de BK.101. maddeye aykırı olmuş, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
SONUÇ; Yukarıda açıklanan sebeplerle hükmün temyiz eden davalı Bakanlık yararına BOZULMASINA, 9.000.000 TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak vekille temsil olunan davalıya verilmesine, 27.5.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy