(818 S. K. m. 355, 356) (Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi m. 20)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Yanlar arasındaki 8.4.1996 tarihli sözleşmenin, sözleşme ekleri başlıklı 2/C maddesinde (Genel, İdari ve Teknik Şartnamenin) sözleşme ekleri arasında olduğu yazılıdır. Genel, İdari ve Teknik Şartnamenin 20.maddesi 4.bendinde ise Müteahhit hak ediş raporlarına itiraz dilekçe ile yapılmalıdır. İbraz etse bile raporun altına idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı - itirazi kayıtla cümlesini yazarak imza eder hükmü yer almaktadır. Delil sözleşmesi niteliğindeki bu hüküm uyarınca yüklenicinin 1996 yılı birim fiyat cetvellerinde yapılan değişikliklerden yararlanabilmesi için sözleşmesine göre düzenlenen hak edişlere yukarıda yazılı 20.maddedeki yönteme göre itirazını bildirmesi gerekir. Oysa somut olayda, yüklenici 20.5.1996 ila 26.12.1996 tarihleri arasında düzenlenen 6 hak edişe de kararlaştırıldığı şekilde itiraz etmemiştir. Ne var ki, yüklenici tarafından davalı idareye sunulan 23.9.1996 tarihli dilekçede fiyat farkı ödenmesi talep edildiğinden, yüklenici bu tarihten sonra tanzim edilen 16.12.1996 tarihli 5 ve 26.12.1996 günlü 6 numaralı hak edişlere peşin itirazını yapmış sayılır. O halde mahkemece 5 ve 6. hak edişler kapsamında kalan ve idarece ayrıca ödenmesi kabul edilen işçilik için %14 ve makine ile yapılan işlerde %26 artış tutarı bilirkişiye hesaplattırılmalı, bundan ihale indirimi olan % 2.10 düşülmek suretiyle talep ancak bulunacak bu miktar üzerinden hüküm altına alınmalıdır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan Genel, İdari ve Teknik Şartnamenin 20. md. hükmü bir yana bırakılarak davacı alacağını tüm hak edişler üzerinden hesaplayan bilirkişi raporu ile bağlı kalınıp davanın yazılı şekilde kabulü bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın 2.bentte açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, 1.bent gereğince sair temyiz itirazlarının reddine, 21.1.1982 Tarih 2588 Sayılı Kanunla değiştirilen 492 Sayılı Harçlar Kanununun 13.maddesine eklenen (J) bendi gereğince davalıdan harç alınmasına yer olmadığına, 13.9.1999 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
HUMK. nun 287/2. maddesindeki delil sözleşmesi bir uyuşmazlıkta belli bir hususun ne gibi bir delil ile ispatlanacağının taraflara yazılı olarak saptanması şeklinde bir sözleşmedir.
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin geçici hak ediş raporları ile ilgili 39.maddesinde aynen Müteahhidin geçici hak edişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hak ediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hak ediş raporunu - idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı itirazi kayıtla - cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer müteahhidin hak ediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hak ediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hak edişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır. Müteahhit itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. hükmü yer almıştır.
Dairemizin yerleşmiş içtihatları gereği BİGŞ.nin bu hükmü delil sözleşmesi niteliğinde olup maddede öngörülen itiraz davacının hak edişlere dayalı talep hakkının bir unsurudur. Hak edişlere itiraz edilmemiş veya itiraz usulüne uygun olarak ileri sürülmemiş ise davacının talep hakkı düşmüş olacaktır.
Somut olaya gelince, BİGŞ. sözleşmenin eki olarak kabul edilmemiştir. Sözleşmenin eki sayılan Genel, İdari ve Teknik Şartnamenin hak ediş raporları ile ilgili 20.maddesinde Müteahhidin hak ediş raporlarına itirazı dilekçe ile yapılmalıdır. İtiraz etse bile raporun altına -İdareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı itirazı kayıtlı-cümlesini yazarak imza eder. Hak ediş raporlarına itirazı Ağaçlandırma Başmühendisliğince bir uzman komisyon inceler, çözüme bağlar. hükmüne yer verilmiştir. Bu madde de müteahhidin itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hususuna yer verilmediğinden anılan maddenin delil sözleşmesi niteliğinde kabul edilmesi doğru değildir. Davacı iddiasını her türlü delille ispat edebilir.
Bu itibarla, sayın çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılmam mümkün olmamıştır.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy