(2004 S. K. m. 72)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, menfi tespit ve senet iptali istemiyle açılmış, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafça temyiz edilmiştir.
Sincan 2. İcra Müdürlüğünün 2000/481 sayılı takip dosyasının dayanağı olan 25.2.2000 vade tarihli bononun borçlusu davacı kooperatif, alacaklısı ise dava dışı Beydur İnşaat Ticaret Limited Şirketidir. Bono, ciro yoluyla davalının eline geçmiş, icra takibi kooperatif ve şirket aleyhine davalı tarafından başlatılmıştır. Davalının kötü niyetli olduğu, gerçek durumu bildiği gerekçesiyle dava kabul edilmiştir. Davacı kooperatif ile dava dışı Beydur İnşaat Ticaret Limited Şirketi arasında düzenlenen 3.12.1999 tarihli ibraname içeriğinden, kooperatifin şirkete 21.825.000.000 lira borçlu olduğu, bu borcun şirkete ait olan vergi borcu, SS prim borcu, ASKİ'ye olan borç ile işçilerine olan borcun kooperatif tarafın ödenmesi suretiyle kapatılmasının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu ibranamede dava konusu bonodan söz edilmemiştir. İbraname adi yazılı belge niteliğindedir. Davacı kooperatif tarafından dosyaya sadece ASKİ'ye yapılan ödemeye ilişkin belge konulmuştur. İbranamede sözü edilen diğer ödemelerin yapılıp, yapılmadığı, yapılmışsa miktarları anlaşılamamaktadır. Davanın sağlıklı çözümü ibranamenin geçerliliğinin ve bononun veriliş amacının belirlenmesi, kooperatifin ibraname içeriğine göre yaptığı ödemelerin açığa çıkarılmasına bağlıdır. Bunun için de Beydur İnşaat Ticaret Limited Şirketinin davada yer alması veya en azından şirket yetkililerinin beyanlarının alınması zorunludur. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan, sadece davacı tarafın beyanları ile yetinilip davanın kabul edilmesi doğru olmamıştır. Yapılacak iş, dava dışı şirketin davada yer almasının sağlanması veya şirket yetkililerinin 3.12.1999 tarihli ibraname, ibranameye göre davacı kooperatif tarafından yapılan ödemeler, ibranamede yer almayan dava konusu bononun veriliş nedeni konularında beyanlarının alınması, davacı kooperatiften ibranamede belirtilen diğer ödemeler konusunda yapılmışsa belge istenmesi, gerektiğinde bu konularda ilgili yerlerden araştırma yapılması, bononun veriliş nedeni üzerinde durularak bononun lehtarı açısından, karşılıksız kaldığı sonucuna varıldığı takdirde davanın kabulüne, aksi takdirde reddine karar vermekten ibarettir.
Kabule göre de, Beydur İnşaat Ticaret Limited Şirketi davanın tarafı olmadığı halde, adı geçen şirket hakkında da hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Eksik araştırmaya dayalı olarak verilen kararın bozulması gerekli görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 16.02.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy