(818 S. K. m. 355) (1086 S. K. m. 284)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ise de davetiye masrafı bulunmadığından duruşma isteği reddedilerek incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık, eser sözleşmesi bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Gerek yaptırılan tespit sonucu 1997/460 D. iş sayılı dosyaya verilen raporda ve gerekse aşamada alınan bilirkişi raporlarında, işin bedeli yapıldıkları 1995 ve 1996 yılı bayındırlık birim fiyatlarıyla saptanmıştır. Ne var ki, davacı yüklenici yapılacak işlerin nevini, pozunu, miktarını, birim fiyatlarını ve bunların toplamını yazarak davalı iş sahibine fiyat teklif etmiş, davalı da bu fiyatları kabul etmiştir. Başka bir anlatımla, teklif fiyatları sözleşme fiyatı haline gelmiştir. İşin sözleşme fiyatları bulunduğundan eser bedelinin bu fiyatlarla, fiyatı bulunmayan iş kalemleri varsa bunların bedelinin de yapıldıkları yılın mahalli rayiçleriyle hesaplanması gerekir. Bu yönteme uymayan bilirkişi görüşünün benimsenmesi doğru olmamıştır.
Diğer yandan, yüklenicinin teklif fiyatları içinde malzeme bedeli de vardır. Ancak davalı iş sahibi bunun değiştirildiğini, bir kısım malzemelerin kendisi tarafından karşılandığını, yükleniciye 52.283.149.339 lira tutarında malzeme verdiğini savunarak bu miktar kadar faturaya delil olarak dayanmıştır. Bilirkişilerin davalının dayandığı faturalardaki malzemelerin eser bünyesine girip girmediği yolundaki incelemeleri de yetersiz ve dayanaksızdır. Bütün bunlardan ayrı, 4.4.2002 günlü bilirkişi raporunda davalının yaptığı ödemeler 39.671.160.928 lira olarak saptanmıştır. Davalı bu miktardan daha fazla ödeme yaptığını kanıtlayamadığından ve davacı vekili de rapora bir itiraz yöneltmediğinden artık kanıtlanan ödeme miktarının 39.671.160.928 lira olduğu kabul edilmelidir. Açıklanan nedenle de bilirkişilerin ödeme tutarını 28.864.000.000 lira sayan görüşü hatalı olmuştur.
Bütün bunlardan sonra, mahkemece yapılacak iş; yeniden seçilecek ve uzman kişilerden oluşturulacak kurula (HUMK. m. 284) yerinde keşif de yapılarak işin bünyesine giren ve yüklenicinin teklif fiyatı bulunan işlerden yüklenici alacağını teklif fiyatlarıyla hesaplatmak, teklif fiyatı bulunmayan işlerden olan alacağı yapıldığı yıl rayiçlerine göre bulmak, bütün işte davalının sağladığı ve kullanıldığı saptanacak malzemeyi açığa kavuşturmak, malzeme fiyatlarını davacı alacağından düşmek, böylelikle yüklenicinin hak edişini ortaya çıkartmak, bundan da kanıtlanan ödeme tutarı 39.671.160.928 lirayı düşerek kalan bir kısım alacak varsa buna hükmetmek, aksi durumda davayı reddetmekten ibarettir.
Değinilen yönler bir yana bırakılarak davanın eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 03.03.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy