(657 S. K. Ek m. 34) (818 S. K. m. 161) (2004 S. K. m. 58)
Dava: Yukarıda gün ve numarası yazılı hükmün temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Davada, lisansüstü eğitim amacıyla yurt dışına gönderilen davalı Ümit Nuri Yıldız'ın, mecburi hizmetini tamamlamadan görevinden ayrılması nedeniyle, 59.599.8 ABD dolarının tahsil tarihindeki kur karşılığının ve 43.670.880 TL.nın sarf tarihlerinden faizleriyle tahsili istenilmiş, 31.5.2002 günlü dilekçeyle dava 59.599.8 dolar + 43.670.880 TL. + 404.549.640 TL.nın sarf tarihlerinden faizleriyle olmak üzere yurt içi aylıkları da davaya katılmak suretiyle davanın müddeabihi ıslah edilmiştir.
Mahkemece, dövizin sarf tarihindeki TL. karşılığı bulunarak ve cezai şart dahil toplam 8.269.198.597 TL.nın ana para kısmına dava gününden faiz uygulanmak suretiyle bütün davalılardan müştereken-müteselsilen tahsiline karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Davalı Ümit'e yurt dışında bulunduğu sürede ABD doları cinsinden maaş vs. ödemeler yapıldığı dosyada mevcut sarf belgesiyle sabittir. Sarf edilen meblağın iadesi taahhüt edildiğine göre gerek yabancı para cinsinden gerek Türk lirası cinsinden olsun asıl olan ödemenin aynen iadesidir. Kaldı ki taahhütnamede yabancı para ödemelerinin ilişiğin kesildiği tarihteki kur üzerinden karşılığının iade edileceğine dair bir kayıt da yer almamıştır. Sarf edilenin Türk Lirası karşılığının %50 fazlasıyla ödeneceği ifadesi kanuni nedenledir (İİK. madde 58/3).
O durumda mahkemece yapılması gereken iş, 27.11.2002 günlü raporda hesaplanan 29.109.78 ABD doları ve 224.109.720 TL. asıl alacak ile 22.122 dolar + 494.722.207 TL. işlemiş faiz alacağı olmak üzere dövizin fiili ödeme tarihindeki TL. karşılığına, taahhütname uyarınca %50 fazlası cezai şartın, 657 s. kanuna eklenen Ek 34. maddesi uyarınca döviz cinsinden geri ödemelerde cezanın tümüyle kaldırıldığı gözetilerek BK. 161/son maddesi uyarınca tenkis oranı takdir ve tayin edilmek suretiyle bulunacak ceza tutarına ve dava gününden itibaren asıl alacaklarla birlikte faiziyle tahsiline hükmetmekten ibarettir. Yazılı gerekçeyle bütün alacak Türk Lirasına çevrilerek hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Dairemiz uygulamalarına göre yurt içi aylık maaş ödemeleri kabul edilmemekte ise de davalıların temyizi olmadığından bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 06.04.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy