(818 S. K. m. 161)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Açılan bu davada davacılardan C., yüksek öğrenim yapmak üzere yurt dışına gönderildiğini, taahhüdünü ihlal ettiğinden idarece adına tahakkuk ettirilen miktarda borçlu olmadığının tesbitini istemiş, diğer davacı kefiller ise kefalet limitleri dışında borçlu olmadıklarının belirlenmesini talep etmişlerdir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı yanca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle yükümlü C.'e maaş olarak yapılan ödemelerin geri istenmesinin mümkün bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Davacı C.'den alınan 13 Eylül 1994 tarihli taahhüt senedinin ikinci sayfasında (taahhüdün ihlali halinde yapılmış olan bütün masrafların TL. sı ve döviz olarak her biri için ödeme tarihinden itibaren tahakkuk ettirilecek kanuni faiz vesair vergi ve kanuni ödemelerle birlikte döviz olarak tahakkuk eden miktarı ya döviz olarak veya kurum veya hazine emrine ödemenin yapılacağı tarihteki Merkez Bankası'nca tesbit edilen o günkü efektif satış kurundan TL. olarak iki katının alınacağı) yazılmıştır. Bu durumda yükümlüye döviz olarak yapılan ödemeler ya aynen döviz olarak, ya da borcun hazineye ödeneceği tarihteki kur üzerinden TL. olarak tediye olunacak, yine döviz ve TL ile yapılan ödemelerin iki katı cezai şart tahakkuk ettirilecektir. Bu nedenle mahkemece bilirkişiden rapor alınarak davacı yükümlüye döviz cinsinden yapılan harcamaların her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal döviz faiziyle, TL ödemesinin de keza aynı şekilde faiziyle birlikte hesap ettirilmesi, iki misli ödeme taahhüdü cezai şart olarak kabul edilerek misli artırımdan münasip bir indirimin yapılması (BK. 161/son madde) ve bulunacak miktar ve ödemeye kadar oluşacak temerrüd faizinden ve cezai şart tutarından davacı C.'in sorumlu olduğunun tesbitine ve böylece bu miktar bakımından açılan davanın reddine fazlası -yönünden- ise davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece davacı C.'e döviz cinsinden yapılan ödemelerinin daha önceki tarihlerden TL. ye çevrilerek ve iki misli cezai şartın tümü kaldırılarak hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bent uyarınca hükmün temyiz eden davalı yararına (davacı C. aleyhine) BOZULMASINA, 28.04.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy