(6762 S. K. m. 84)
Dava : Hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Yanlar arasındaki 3l.l2.1994 tarihli sözleşmenin feshine ilişkin "sözleşme" başlıklı sözleşmenin ikinci maddesi gereğince; davalı kooperatifin davacı yükleniciye iş bedelinden ötürü 6 Milyar TL borçlu olduğu ve sözleşmenin fesih tarihindeki USD-TL kuru karşılığı tutarındaki Amerikan Doları borcunun Haziran 1998 tarihinden başlamak üzere 5 ay içerisinde ödeneceği ve stopaj kesintilerinin ise borç tutarından mahsup edilip ilgili vergi dairesine yatırılacağı kabul edilmiştir. Sözleşmenin metninde düzenleme tarihi yazılı değil ise de, 18.05.1998 tarihinde düzenlenmiş olduğu yanlarca kabul edilmektedir. Edremit Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 08.06.2000 günlü yazısı kapsamından, davacı yüklenici E'den tefkif edilen stopaj, gelir vergisi ve fon paylarının kesilerek vergi dairesine davalı kooperatif tarafından yatırılmış olduğu anlaşılmaktadır. Az yukarda belirtildiği üzere "fesih sözleşmesinin" ikinci maddesi gereğince vergi dairesine yatırılan stopaj gelir vergisi ve bağlı fon paylarının uyuşmazlık konusu alacak miktarından mahsup edilmesi zorunlu olduğu halde bu husus mahkemece gözetilmemiştir.
Yasal koşullarına ve usulüne uygun olarak tutulmamış olsa dahi, tacir olan davacının ticari defterlerindeki kayıtlar Türk Ticaret Kanunu'nun 84. maddesi gereğince kendisi aleyhine delil sayılır. Fesih sözleşmesinin 18.05.1998 tarihinde düzenlenmiş olduğuna ve bu tarih itibariyle tüm iş bedelinden davacı yüklenicinin sadece 6 Milyar TL karşılığı USD tutarında alacaklı olduğu kabul edilmiş olmasına göre sözleşmenin düzenlendiği tarihten sonraki davalının ödemelerini yansıtan davacının ticari defterlerindeki kayıtlarda yer alan ödemelerin de davacı alacağından mahsubu gerektiğinin mahkemece düşünülmemesi de doğru olmamıştır.
İş bedelinin yükleniciye ödenmiş olduğunu yasal delillerle kanıtlama ödevi Medeni Yasanın 6. maddesi hükmü gereğince iş sahibi davalıya ait ise de; davacı yüklenici yanlar arasında yapılan sözleşmeler uyarınca elde ettiği gelirden ötürü ödemesi gereken vergiye ilişkin vergi dairesine verdiği vergi beyannamesinde uyuşmazlık konusu alacağını kısmen de olsa tahsil ettiğini açıklamak suretiyle yukarda belirtilen ve davalı kooperatif tarafından davacı adına yatırılan vergi ve eklerinin mahsup edildiğini bildirmiş ise, tahsil ettiğini bildirdiği iş bedeli oranında davalı kooperatiften alacaklı olmadığının kabulü gerekecektir.
Çünkü tahsil edilmeyen alacağın vergisinin ödenmeyeceği bilinen bir olgudur. Mahkemece bu hususların da gözetilmemesi ve soruşturulmaması doğru olmamıştır. Eksik soruşturma ve araştırma sonucu hüküm verilemez. Açıklanan tüm bu sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte belirtilen nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan sebeplerle de davalının temyiz itirazlarının kabulüne ve hükmün davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 563,90 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 27.01.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy