(1086 S. K. m. 533) (5846 S. K. m. 52)
Dava: Davacı Ak-Tur Turizm ve Endüstri A.Ş. ile davalı 1- B.Nihat Güner 2- Mehmet Çubuk 3- Ersen Gürel 4- Öcal Ertüzün arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen Hakem Kurulu tarafından verilen 19.1.2004 tarihli kararın temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve dosya İstanbul 9. Asliye Hukuk Hakimliğince 10.5.2004 tarih ve 2004/93 sayılı yazı ile gönderilmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat Tahsin Türkçapar geldi. Davalılar vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Ak-Tur Turizm ve Endüstri A.Ş. ile davalılar B.Nihat Güner, Mehmet Çubuk, Ersan Gürel ve Öcal Ertüzün arasında imzalanan 23.3.1973 tarihli sözleşmenin ihtilafların halli başlıklı 19. maddesinde, bu sözleşmenin uygulanmasından dolayı taraflar arasında çıkacak uyuşmazlıkların hakem yolu ile çözümleneceği, hakem heyetinin uyuşmazlığın çözümlenmesinde bu sözleşmedeki hükümler saklı kalmak üzere ilgili Türk Kanunlarının hükümlerini uygulayacakları belirtilmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 28.1.1994 gün ve 1993/4 E., 1994/1 K. sayılı kararında; tarafların tahkim sözleşmesi veya şartında hakemlerin uyuşmazlığı maddi hukuk kurallarına göre çözümlenmesini öngördükleri takdirde buna aykırı karar verilmesinin temyiz nedeni oluşturacağı kabul edilmiştir. Dava konusu olayda ihtilafların çözümünde sözleşme hükümleri saklı kalmak üzere ilgili Türk Kanunlarının hükümlerinin uygulanacağı kabul edildiğinden temyiz itirazları HUMK. nun 533. maddesinde sayılan hallerle sınırlı olmadan incelenmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 23.3.1973 tarihli sözleşme ve yine 10.12.1980 tarihli tasfiye protokolü sonucu mimari hizmetler projesi ve tüm projelerin telif hakkının davacı şirkete devredilmiş olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Ak Tur Turizm ve End. A.Ş. ile EPA Grubu (Nihat Güner-Mehmet Çubuk-Ersen Gürsel, Öcal Ertüzün) arasında Muğla 2.Noterliğinde 23.3.1973 tarih, 1660 yevmiye nolu Datça-Bodrum sitelerinin mimari projelerin yapımı için sözleşme akdedilmiştir. Taraflar sözleşme gereği edimlerini yerine getirdikten sonra EPA Grubunu temsilen Öcal Ertüzün ve Nihat Güner ile iş sahibi şirket arasında 10.12.1980 tarihli Tasfiye Protokolü düzenlenmiş, bu protokolün 3. maddesinde Bu anlaşma ile tasfiye edilmekte olan mimari hizmetler sözleşmesinin ve projelerinin her türlü telif hakkı Ak-Tur A.Ş. tarafından böylece satın alınmış ve bedeli tamamen ödenmiş olup, Ak-Tur A.Ş. mezkur projeler üzerinde bundan böyle her aşamada değişiklik yapma, yaptırma veya hiç tatbik etmeme hakkına kesinlikle sahiptir hükmüne yer verilmiş, daha sonra EPA Grubu adına Öcal Ertüzün ile şirket arasında imzalanan 13.3.1981 tarihli ibranamenin (a) bendinde de bu hüküm aynen tekrarlanmıştır. Davacı şirket vekili, ibraname ile gerçekleştirilen telif hakkı devrinin o tarihte yürürlükte bulunan 5846 Sayılı Fikir Sanat Eserleri Kanununa uygun olduğunu, telif hakkının içerdiği unsurlar ayrıca sayılmış olup telif hakkı devredilen proje kopya ve asılları ile tüm belgeler Ak-Tur A.Ş.ye teslim edilerek 20 yılı aşkın süreyle hiçbir talepte bulunulmadığını, bu süre içinde Ak-Tur'un projeler üzerinde her türlü tasarrufta bulunduğunu ileri sürmüş, davalılar ise hukuken geçersiz olan ve geçersizliği, kesinleşen mahkeme kararları ile sabit olan 13.3.1981 tarihli ibraname ile davacı şirketin telif hakkı sahipliği iddiasında bulunamayacağını savunmuştur.
İnşaatların bitiminden sonra, kat mülkiyetine geçilmiş, bazı kat maliklerinin kendi konutlarında eklenti veya tadilat yapmak istemeleri üzerine davacı şirket kendisinin eser sahibi olduğunu ileri sürerek eklenti ve değişiklikler için kendisinden proje müellifi sıfatıyla izin alınması gerektiğini iddia etmiş, bu iddialarını kabul etmeyen bağımsız bölüm maliklerine karşı tecavüzün men'i ve eski hale getirme talebi ile davalar açmıştır. Datça-Aktur tatil sitesinde kat malikleri olan İnci Uysal ve İ.Galip Uysal aleyhine Datça Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1997/124 E. sayılı davada 12.2.1998 günlü kararla; 13.3.1981 tarihli ibranamede yer alan her türlü telif hakkı satın alınmıştır ifadesinin F.S.E.K. hükümlerine göre geçersiz olduğu, manevi hakların devrinin mümkün olamayacağı, mali hakların devrinde ise devredilen mali hakların F.S.E.K.nun 52. maddesi uyarınca tek tek sayılarak belirtilmesi gerektiği, ibranamenin bu açıdan da şekil şartına uygun olmadığı, proje müellifinin EFA Mimarlık grubu olduğu gerekçesi ile açılan davanın reddine karar verilmiş, red kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.10.1998 gün, 1998/5672 E., 7070 K. sayılı ilamı ile onanarak ve davacı şirketin karar düzeltme istemi de yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.3.1999 gün 1999/1499 E., 2311 K. sayılı ilamı ilme reddedilerek kesinleşmiştir. Kesinleşmiş mahkeme ilamının tarafları ile iş bu davanın tarafları aynı olmadığından ortada bir kesin hükmün varlığından söz etmek mümkün değil ise de kesinleşmiş mahkeme kararının kuvvetli delil niteliğinde bulunduğu tartışmasız olduğundan 13.3.1981 tarihli ibranamenin davacı şirketin telif hakkı sahipliği iddiasına dayanak yapılarak ve davalıların dava konusu mimari projeler üzerinde hiçbir haklarının kalmadığı kabul edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne, davacıya ait Ak-Tur Datça ve Bodrum sitelerinin mimari projelerinin telif hakkının davacıya ait olduğunun tesbitine ve muarazanın bu şekilde önlenmesine karar verilmesi doğru olmamış, hakem heyetinin oyçokluğu ile verdiği kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hakem kararının temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA, duruşmada vekille temsil olunmayan davalılar yararına duruşma vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istekleri halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine, 17.02.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy