(2886 S. K. m. 8) (Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi m. 43, 44)
Dava: Davacı Eş-Sa İnş. San. Müh. Tic. Ltd. Şti. ile davalı Sağlık Bakanlığı Samsun Devlet Hastanesi Baştabipliği Döner Sermaye Saymanlığı arasındaki davadan dolayı Samsun 1. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 16.3.2004 gün ve 2002/502-2004/150 sayılı hükmü onayan Dairemizin 23.2.2005 gün ve 2004/2908-2005/968 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, Samsun Devlet Hastanesi Hasta Servisleri Tadilat ve Onarım sözleşmesince tamamlanan işin kesin kabulünün yapılmasına engel bulunmadığının tesbitiyle kesin kabulün ifasına, kesin teminat mektubunun serbest bırakılmasına, kullanım hatalarının tesbitine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Davalı vekili, kesin kabul komisyonunca saptanan eksik ve kusurlu işlerin davacı yüklenici tarafça giderilmediğini, ayrıca mahkemece yaptırılan tesbitte de işin kötü yapımından kaynaklanan kusurlar ve noksanlarında saptandığını, kaldı ki bu aşamada mahkeme görevli olmadığından davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme, bilirkişi incelemesine göre, kesin kabul şartlarının oluştuğunun tesbitine, teminat mektubunun serbest bırakılmasına, eksik ve hasarların kullanım hatasıyla meydana geldiğinin tesbitine karar vermiş, davalının temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır. Davalı tarafın karar düzeltme istemi üzerine dosya yeniden incelenmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeyle, 500.000.000.000 TL. bedelli Samsun devlet Hastanesi Hasta Servisleri tadilat ve onarım işleri %10,10 indirimle davacı tarafınca yükümlenilmiştir. Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir. İşin teknik kontrol görevi Bayındırlık ve İskan Müdürlüğüne verilmiştir. Kontrol makamı müdürlükçe oluşturulan heyetle 25.4.2001 tarihinde işin geçici kabulü yapılmış, yine saptanan noksanların 25.5.2001 tarihinde tamamlandığı kontrol elemanlarınca belirtilmiş ve 28.6.2001 tarihinde Valilik makamı tutanağı onaylamıştır. Yüklenici ve kontrollerin hazırladığı kesin hak ediş raporu hastaneye gönderilmiş ise de hastane baştabipliğince kesin kabul yapılmadığı saptanan eksik ve kusurların giderilmediği, ita amirinin de Valilik olmadığı belirtilerek tahakkuk işlemi yapılmadan iade edilmiştir. Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünce dosyanın aynen geri çevrilmesi üzerine Baştabiplikçe durum iş sahibi Sağlık Bakanlığına iletilmiş ve hastane başhekimliğince oluşturulan heyetçe 25.4.2002 tarihinde (yüklenicinin yokluğunda) kesin kabul yapılmıştır. Saptanan noksan ve kusurların 15 gün içinde giderilmesi yükleniciden istenmiş ise de sonuç alınamayınca idaresince tamamlanıp kesin hesap çıkartılmış ve yüklenici 17.474.330.000 TL. alacaklı bulunmuştur.
Yüklenici kesin kabulün yapılmasının 11.4.2002 tarihli dilekçesiyle Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünden istemiştir. Oysa işin sahibi Sağlık Bakanlığı adına devlet hastanesi baştabipliği olup sözleşme de baştabiplikçe imzalandığından kesin kabul yapmak yetkisi de ona aittir. Nitekim Bakanlığın 26.8.2002 günlü yazısıyla yapılan kesin kabul işlemleri de uygun bulunmuştur. Böylece gerçekleşen kesin kabul incelemesinde önemli sayıda eksik ve kusur bulunmuş, keza iş sahibinin istemiyle mahkemece yaptırılan tesbitte de saptanan eksik, kusurların hastanenin kullanımını önemli boyutta etkilediği biran önce giderilmesi gerektiğine değinilmiştir. Mahkemenin aldığı bilirkişiler raporunda ise, eksik ve kusurlar karşılığı maktuen 360 milyon TL. nin yeterli olacağı, tesisat işlerinde fazladan ödenen 1.272.195.000 TL. nin kesin hesaptan kesilmesi gerektiği, kusurların kullanım hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir. Davalı vekili 29.795.000.000 TL. bedelle noksan ve kusurların giderilebildiğini, kullanım hatasıyla geçiştirilemeyeceğinden bahisle bu rapora itiraz etmiştir. Gerçekten kesin kabul ve tesbit raporunda saptanan kusur ve eksikler ile hastane elemanlarınca tutulan tutanaklar, yangın tehlikesi geçirildiği de göz önünde bulundurulduğunda maktuen belirlenen miktarlar sonuca giden raporun hüküm kurmaya yeterli olmadığı açıktır. Rapor bu haliyle noksandır.
O halde mahkemece yapılması gereken iş, idarece yapılan kesin hakediş getirilerek, yeniden oluşturulacak bilirkişilere gerektiğinde mahallinde keşif yapılmak suretiyle kesin kabulde saptanan noksan ve kusurlar, tesbit raporu ve dosyada mevcut teknik raporlar karşılaştırılarak BİGŞ. nin 43. ve 44. maddelerince değerlendirilip teminat süresince kullanılma sonucunda meydana gelen normal aşınma ve eksilmeden doğan durumlar dışında, işin kötü yapılmasından kaynaklanan herhangi bir bozukluğun veya geçici kabulden sonra ortaya çıkan bir kusurun olup olmadığı incelettirilmeli, Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmalıdır. Böylece alınacak raporla önceki rapor arasında çelişki bulunduğunda çelişkiyi telif eden yeni raporu alınmak suretiyle hüküm kurulmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle hükme varılması doğru olmadığı gibi teminatın irad kaydedildiği, SSK. dan ilişiksizlik belgesi ibraz edilmeden serbest bırakılamayacağı sözleşme hükmü olduğu halde serbest bırakılmasına karar verilmesi kabul şekli bakımından doğru olmamıştır. Kararın açıklanan tüm bu nedenlerle bozulması gerekirken yanılgı sonucu onanmış olduğu anlaşılmakla onama kararının kaldırılarak bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemizin 23.2.2005 gün ve 2004/2908 Esas 2005/968 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına ve hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 22.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy