(818 S. K. m. 355)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-karşı davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davada, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ve ek sözleşmelerin yüklenici temerrüdü nedeniyle feshi, karşı davada ise; sözleşmeler uyarınca yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlere ait arsa paylarının tespiti ile % 86 oranında iptal ve tescili, bu mümkün olmaz ise fazla haklar saklı tutularak şimdilik 20 milyar TL imalat bedeli alacağının tahsili istenmiş; mahkemece, inşaatın belediyeden ruhsat alınmaksızın kaçak olarak yapıldığı, tespit raporuna göre seviyesinin % 30 olup, öngörülen sürede bitirilemediği, yüklenicinin temerrüde düştüğü gerekçeleri ile asıl dava kabul edilerek sözleşmelerin geriye etkili sonuç doğuracak şekilde feshine, karşı davanın ise reddine karar verilmiş, hüküm davalı ve karşı davacı yüklenici ile dava konusu hak ve alacağı temlik alarak yükleniciye halef olan ve taraf sıfatını kazanan diğer davalı ve karşı davacılarca temyiz edilmiştir.
Sözleşme konusu inşaat, belediyeden ruhsat alınmaksızın kaçak olarak yapılmış ise de, ilgili Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığının 25.3.2004 tarih ve 685 sayılı yazılarında; inşaatın tadilat projesi ile ruhsata bağlanabileceği bildirilmiştir. Halihazırda inşaat önemli oranda tamamlanmış olup, tamamına yakın bölümlerinde fiilen iskan edilmektedir. Ortada kaçak olarak yapılmış olmasına rağmen yasal hale getirilmesi mümkün olduğu belirtilen zeminde normal katlı ve 8 bağımsız bölümlü bir bina inşaatı mevcuttur. Bu durumda mahkemece; tadilat projesi tanzim ettirmek suretiyle inşaatı yasal hale getirmeleri için davalı ve karşı davacı yüklenici ile temlik alanlara yetki ve uygun mehil verilmeli,
a) Tadilat projesi ile inşaat yasal hale getirilir, noksan işler ikmal edilip iskan ruhsatı da alınırsa (10.5.2000 tarih ve 14349 yevmiye nolu ek sözleşmenin 3. maddesi uyarınca iskan ruhsatı alma yükümlülüğü yükleniciye aittir); davacı arsa sahiplerinin feshe yönelik talepleri reddedilmeli, bilirkişiye kat irtifakına esas liste beyanı tanzim ettirilerek yükleniciye ait bağımsız bölümler ve arsa payları tespit ettirilmesi, taleple bağlı kalınarak bu bağımsız bölümlere karşılık gelen arsa paylarının % 86'sı oranında iptal ve tesciline karar verilmeli,
b) İnşaat tamamlanarak yasal hale ve iskana hazır (elverişli) duruma getirilir, ancak iskan ruhsatı alınmaz ise; bu durumda da iskan masraflarının noksan işler bedeli içinde mütala edileceği ve inşaatın seviyesinin tespitinde nazara alınacağı gözetilerek arsa sahiplerinin feshe yönelik talepleri reddedilmeli, karşı davada ise; taleple bağlı kalınarak yükleniciye ait bağımsız bölümlere karşılık gelen arsa paylarından iskan alınması için gerekli tapu kayıtları ve buna isabet edecek bölümler düşülerek tescil kararı verilmeli,
c) İnşaat yasal hale getirilir, ancak iskana hazır hale getirilmez ise; mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak inşaatın seviyesi saptanmalı, saptanan seviyeye göre ileriye veya geriye etkili fesih koşullarının oluşup oluşmadığı takdir edilmeli, geriye etkili fesih koşullarının oluşması halinde; arsa sahiplerinin açtığı dava kabul edilerek sözleşme ve ek sözleşmelerin geriye etkili feshine, karşı davada ise; yapılan imalatın tutarı karşı davanın açıldığı 15.5.2002 tarihindeki mahalli rayiçlere göre bilirkişiye hesaplattırılmalı ve taleple bağlı kalınarak bedele hükmedilmeli, ileriye etkili fesih koşullarının oluşması halinde, asıl davada sözleşme ve ek sözleşmelerin ileriye etkili sonuç doğuracak şekilde feshine, karşı davada ise inşaatın getirildiği seviyeye göre yüklenicinin hakettiği bağımsız bölüm sayısı ve arsa payı miktarı bilirkişiden alınacak raporla saptanmalı ve talebi aşmamak ve infazı kabil olmak üzere iptal ve tescil kararı verilmeli,
d) Verilen yetki ve mehle rağmen inşaat yasal hale getirilmez ise; asıl davada sözleşme ve ek sözleşmelerin geriye etkili feshine, karşı davada ise yüklenicinin imalat bedeli alacağı karşı davanın açıldığı 15.5.2002 tarihindeki mahalli rayiçlere göre belirlenmeli, bu miktardan inşaatın yasal hale getirilmesi için gerekli masraflar tenzil edilmeli, taleple bağlı kalınarak bedele hükmolunmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, 23.06.2005 gününde karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy