(2004 S. K. m. 193, 277, 280, 283)
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı ve davalılardan S. Plastik A.Ş., T. Y., T. L., A G., Y. I. vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar Müflis H. Halıcılık Turz. Tic. ve San. A.Ş. yetkilisi H. E. ile davalı Ö. U. vekili avukat A. G., davalı M. S. vekili avukat T. U., A G. vekili avukat E. E., davalı A. G. geldiler. Diğer davalılar gelmediler. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmekle dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca İflas İdaresi tarafından müflisle tasarrufta bulunanlar ve onlardan bağımsız bölüm alanlar aleyhine açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda M. S. ve A. G. hakkındaki davanın reddine, bu davalılar ile müflis ve Ö. U. dışında kalan davalıların İİK. 283/2. maddesine göre bedelle sorumlu tutulmalarına karar verilmiş, davalı Ö. hakkında hüküm kurulmamış, verilen karar davacı vekili ile davalılar Y. I., A G., T. L., S. A.Ş. ve T. Y. tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar S. Plastik San. A.Ş., Y. I., A G., T. L. ve T. Y.'nin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.
2- Müflis H. Halıcılık A.Ş. yine Müflis E. A.Ş. ve C. E. 'nin borçlarından dolayı Halk Bankasına ipotekli ve Ö. U. 'nun alacağı nedeniyle hacizli 177 adet işyerini 31.1.1995 tarihinde E. AŞ. ve C. E.' den satın almıştır. Bu işyerlerinden 20 tanesini 16.2.1995 ve 21.3.1995 tarihlerinde ipotek ve hacizlerle yükümlü olarak S. Plastik San. AŞ.'ye 31 tanesini de 25.4.1995 tarihinde davalı A. G. 'ye satmıştır. Bu şekilde müflisin satın aldıktan kısa bir süre sonra ve hakkındaki iflas davası devam ederken elden çıkardığı işyerleri 51 tane olup, bu miktardaki işyerinin satış ve devri ticari emtiasının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Müflisin amacı alacaklılardan mal kaçırmak ve onları zarara uğratmak kastına yönelik olup, İİK.nun 280/4. maddesindeki yazılı olarak bildirim, ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhalar asmak ticaret sicil gazetesi veya mutat vasıtalarla ilan gibi işlemlerin yapıldığı ileri sürülüp delillendirilmediğinden aynı maddenin birinci cümlesi uyarınca ilk satışlardaki alıcılar S. Plastik San. A.Ş. ve A. G. 'nin müflisin alacaklılardan mal kaçırmak ve onları zarara uğratmak kastıyla hareket ettiğini bildiklerinin kabulü gerekir. Bu nedenle ilk satışlar batıl olup, iptale tabidir.
Davalı S. Plastik San. A.Ş.nin müflisten 16.2.1995 tarihinde satın aldığı 10 adet işyerinden 134, 135, 148, 165, 166, 167 nolu 6 tanesi Ö. U.'nun alacağı nedeniyle Zeytinburnu 2. İcra Müdürlüğünün 1995/108 talimat sayılı dosyasında yapılan satış suretiyle 1997 yılında A. G. tarafından satın alınmış ise de; Ö. 'nün borçluları olan E. A.Ş. ve C. E. de müflis şirket ile birlikte aynı kararla iflas ettiği iflasın açılma tarihinin 7.6.1995 olduğu, İİK.nun 193/1 maddesine göre iflasın açılması ile takipler duracağı ve İİK.nun 193/2 maddesine göre iflasın kesinleşmesi nedeniyle takipler düşeceğinden, malların iflas masasına intikal edip iflas idaresince paraya çevrilmesi gerekir. İflas kesinleştikten sonra Ö. 'nün Müflis E. A.Ş. ve C. hakkındaki icra takibini devam. ettirmesi emredici hukuk kurallarına aykırıdır ve 1997 yılında Zeytinburnu 2. İcra Müdürlüğünce A. G. 'ye yapılan satış da bu nedenle batıldır ve iptale tabidir.
4489 sayılı Yasa ile değişik İİK.nun 280/1. maddesinde "mal varlığı borçlarına yetmeyen borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumun ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde iptal edilebilir" hükmü yer almaktadır. İlk satışlardan sonra yapılan satış ve devirlerle ilgili devralan kişiler müflis ile doğrudan işlem yapmamış iseler de; bunların müflisin mali durumunu alacaklılarına zarar vermek ve alacaklılardan mal kaçırma kasıtlarını bilemeyeceklerini kabul etmek satışların kısa aralıklarla yapılmış olması, bu kişilerin taşınmazları üzerindeki haciz ve ipotekle yükümlü olarak (büyük bir olasılıkla ellerinden alınacağını kabul ederek) satın almaları karşısında ve çoğunun müflis şirketin ortaklarının hem şehrisi olmaları nedeniyle hayatın olağan akışına uygun düşmez. Bu nedenle bu satışlarla ilgili tasarrufta bulunanların müflisin mal kaçırma ve alacaklılarını zarara uğratma kastını bildiklerinin kabulü zorunlu olup bu tasarrufların da iptale tabi olduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda dosya kapsamına göre İİK.nun 280/4 ve 1. maddelerindeki şartların oluştuğundan tüm davalılar ve bağımsız bölümler açısından davanın kabulüyle, iflas masasına kayıt ve kabul edilen alacak ve ferileriyle sınırlı olmak üzere tasarrufların iptaline karar vermek gerekirken yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi ve kabul şekline göre de 3. kişilerin İİK.nun 283/2 maddesine göre bağımsız bölümleri elden çıkardıkları tarihteki gerçek değer yerine tapudaki satış bedeli ile sorumlu tutulmaları doğru olmamış, kararın belirtilen nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda da (1.) bentte yazılı nedenlerle davalılar S. Plastik San. A.Ş., Y. I., A. G., T. L. ve T. Y.'nin temyiz itirazlarının reddine, (2.) bentte yazılı nedenlerle temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekille temsil olunmayan davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olamadığına, aşağıda yazılı bakiye 1.317.70 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 4.7.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy