(818 S. K. m. 158, 159)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Davalı tarafın temyiz itirazlarına gelince;
Davada bakiye iş bedelinin tahsili istenilmiş, davalı eserin sözleşmede kararlaştırılan tarihten sonra teslim edildiğini ileri sürerek kararlaştırılan cezai şartın mahsubunu talep etmiş, mahkemece eserin teslimi sırasında cezai şartın tahsiline ilişkin talebin mahfuz tutulmadığı gerekçesiyle mahsup talebinin reddi ile iş bedelinin tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece de kabul edildiği gibi, iş bedelinin miktarı ve sözleşmede gecikme cezasının kararlaştırılmış olduğu taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık gecikme cezasının talep (mahsup) edilip edilemeyeceği hususundadır.
Cezai şart geçerli bir borcun yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesi yada belli bir yerde ve zamanda yerine getirilmemesi durumunda borçlunun ödemesi gereken bir değerdir. Cezai şart, borçlunun edimini zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmesini sağlamak amacıyla kararlaştırılmış olup, alacaklının borçluya karşı kullanabileceği hukuksal bir baskı aracıdır.
Alacaklı cezai şart hakkından açıkça vazgeçmiş veya eseri teslim alırken ihtirazi kayıt bildirmemiş ise cezai şart talep etme hakkını kaybeder. İhtirazi kayıt eser teslim alınırken bildirilebileceği gibi, eserin tesliminden hemen sonra ya da ifanın kabulünden önce de bildirilebilir. Bu hakkın saklı tutulduğu ifanın kabulünden önce dermeyan edilmiş ise artık ayrıca eserin teslimi anında veya teslimden hemen sonra böyle bildirim yapılmasına gerek yoktur.
Davalı iş sahibi karşı tarafa gönderdiği ileri sürülen 04.11.2002 tarihli yazıda imalatın zamanında tesliminin gerektiği aksi halde sözleşmeden doğan hakların kullanılacağı, 29.11.2002 tarihli yazıda ise, asıl iş sahibi tarafından kendilerine uygulanacak olan ceza koşulunun karşı tarafa yansıtılacağı bildirilmek suretiyle cezai şart talebi hakkının saklı tutulduğu ifade edilmiştir. Bu yazıların davacı tarafa tebliğ edilip edilmediği davacı kayıtları incelenerek saptanmalı, yazılar davacıya tebliğ edildiğinin anlaşılması halinde iş bedelinin bir kısmının ödenmediği de dikkate alınarak eserin ihtirazi kayıt ile kabul edildiği benimsenip ona göre hüküm kurulmalıdır.
Ancak bu durumda 7 ve 10 nolu kalemlerdeki değişikliğin işin teslim süresine etkisi de alınacak raporla saptanıp ceza miktarı hesaplanırken bu süre dikkate alınmalıdır.
Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 1. bent uyarınca davacının temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın davalı yararına BOZULMASINA, fazla alınan temiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 18.01.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy