(818 S. K. m. 355, 358) (1086 S. K. m. 284) (Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi m. 16)
Davacılar 1- Tülay, 2- Şükufe ile davalılar 1- Tasfiye halinde S.S................Konut Yapı Kooperatifi, 2- .............İnş. San. Tic. Ltd. Şti., 3- Ekrem, 4- Abdurrahman arasındaki davadan dolayı Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13.05.2005 gün ve 2002 - ................. sayılı hükmü bozan dairemizin 08.03.2007 gün ve 2005- ....................... sayılı ilamı aleyhinde taraf vekillerince karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kâğıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Davada, teslimde gecikme nedeniyle yoksun kalınan kira alacağının tahsili istenmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, tarafların temyizi üzerine dairemizce bozulmuş, Yargıtay ilamına karşı taraf vekillerince karar düzeltme istenmiştir.
1 - Temyiz ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında taraf vekillerinin Usulün 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan ve aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme isteklerinin reddine karar verilmiştir.
2- Davalılar cevap dilekçelerinde ve aşamalarda verdikleri dilekçelerde, resmi tatil günleri ile hava muhalefeti nedeniyle çalışılamayan 11 Ocak -1 Mart arası günler, 17.08.1999 tarihinde vukubulan Marmara depremi ve tapu devrindeki gecikmeler nedeniyle de süre uzatımı verilmesini ve bu sürelerin iş bitim tarihine eklenmesini, ayrıca satılan daireler için kira hesabı yapılmamasını istemiş, mahkemece bu istekler yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.
Davacı arsa sahipleriyle davalı kooperatif arasında Üsküdar 2. Noterliğince düzenlenen 29.03.1992 tarih ve ............. sayılı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat mukavelesinin Eser Sözleşmesi Genel Şartnamesi başlıklı bölümünün İş Programı adlı başlıklı 5. maddesinde resmi tatil günleri ile hava muhalefeti yüzünden çalışılamaz günlerin yapım süresinden ayrık tutulacağı kararlaştırılmış, aynı noterlikten düzenlenen 03.08.1994 tarih ve ............ sayılı ek mukavelenin ek 10. maddesi ile de Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi (BİGŞ) sözleşme eki BİGŞ'nin 16. maddesine göre resmi tatil günleri ile iklim şartlarından dolayı çalışmaya elverişli olmayan dönemlerin yapım süresinin dışında tutulması gerekir. Mahkemece sözleşme hükümleri göz ardı edilerek aksi yönde uygulama yapılması doğru olmamıştır.
Öte yandan 17.08.1999 tarihinde inşaatın yapım süresi içinde deprem meydana geldiği, deprem nedeniyle idari mercilerce ek tedbirler ve kararlar alındığı ve bunun sonucunda inşaat faaliyetlerinin geçici bir süre durdurulduğu bilinen bir gerçektir. Deprem nedeniyle inşaatın durdurulduğuna dair dosyaya herhangi bir kanıt sunulmamış olsa bile, davalı kooperatifin depremden etkileneceği ortadadır. Asıl sözleşmenin İnşaatın Süresi başlıklı 16. maddesinde mücbir sebep hallerinde süre uzatımı verileceği kararlaştırıldığından depremin inşaatın yapım süresini ne oranda etkilediği belirlenerek karşılık gelen sürenin yapım süresine eklenmesi gerekirken aksi yönde uygulama yapılarak deprem nedeniyle herhangi bir ilave süre verilmemesi de sözleşme ve eklerine aykırı bulunmuştur.
Asıl sözleşmenin 6. maddesinde arsa sahiplerinin haklı bir neden olmadan tapu devir borcunu yerine getirmemesi durumunda kooperatifin tescil davası açma hakkının doğacağı ve nizanın çözümüne kadar geçen sürenin cezasız olarak yapım süresine ekleneceği kararlaştırılmıştır. Ek sözleşmenin ek 1. maddesi ile blokların paylaşımı yapıldıktan sonra ek 2. maddesinde tapu devrinin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre kaba inşaatın ikmalinde % 25 payın, ince işlerin ikmalinde % 20 payın, inşaat iskan aşamasına geldiğinde ise kesin kabul yapılmak şartıyla kalan payın yüklenici kooperatife devir ve temliki gerekmektedir. Kaba inşaat işlerinin ikmalinden sonra davalı kooperatif tarafından keşide edilen 01.06.1998 tarihli ihtarname ile ek sözleşmenin ek 2. maddesi mucibince tapu devri yapılması talep edilmiş, davacılar tarafından keşide edilen 10.07.1998 tarihli cevabi ihtarname ile talep reddedilerek ferağ konusunda davacılar 10.07.1998 tarihinde temerrüde düşmüşlerdir. Sözleşme hükümlerine uygun şekilde tapu devri yapılmadıkça davalı kooperatiften inşaata devam etmesi beklenemeyeceğinden asıl sözleşmenin yukarıda belirtilen 6. maddesi uyarınca 10.07.1998 temerrüt tarihi ile tapu devrinin yapıldığı 03.07.2001 tarihleri arasındaki sürenin yapım süresine eklenmesi gerekir. Mahkemece aksi yönde uygulama yapılarak ilave süre verilmemesi yerinde görülmemiştir.
Davalı kooperatifin satılan daireler için kira tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmadığına dair savunması mahkemece incelenmemiştir. Gerçekten davacı arsa sahipleri teslim edilmesi gereken tarihten önce satışını yaptıkları daireler için gecikme tazminatı isteyemezler. Teslim edilmesi gereken tarih ile 30.01.2002 teslim tarihi arasında satılan daireler için ise ancak teslim edilmesi gereken tarihten satış tarihine kadar ki dönem için gecikme tazminatı isteyebilirler. Öyleyse mahkemece tapu kayıtları ve satışa ilişkin resmi senet akit tabloları getirtilerek satılan daire olup olmadığı ve satış tarihleri belirlenmeli ve teslim edilmesi gereken tarihten önce satışı yapılan daireler bakımından gecikme tazminatı hesaplanmamalı, teslim edilmesi gereken tarihten sonra satışı yapılan daireler için ise en fazla satış tarihine kadar hesaplama yapılmalıdır.
3- Mahkemece davacıların süresi dolan inşaat ruhsatını yenilemedikleri gerekçesi ile ruhsat süresinin dolduğu 25.10.2000 tarihi ile ruhsatın yenilendiği 07.08.2001 tarihleri arasında geçen süre toplam gecikme süresinden düşülmüş, gecikme tazminatı kalan süre bakımından hesaplanmıştır. Asıl sözleşmenin 1, 7, 13, 15. maddeleri uyarınca inşaat ruhsatını alma yükümlülüğü davalı kooperatife aittir. 25.10.1995 tarihinde alınan inşaat ruhsatının süresi 25.10.2000 tarihinde dolmuş, süre dolduktan sonra davalı kooperatif ruhsat yenileme işlemlerini yapmak üzere vekaletname verilmesi ya da ruhsat yenileme işlemlerinin bizzat arsa sahiplerince yapılması yönünde davacı arsa sahiplerine ihtar keşide etmemiş, bu konuda onları temerrüde düşürmemiştir. Aksine davalı kooperatif süresi geçen inşaat ruhsatına istinaden inşaata devam etmiştir. Ruhsat yenileme işlemleriyle ilgili olarak davacı arsa sahipleri temerrüde düşürülmediğinden ruhsat süresinin dolduğu tarih ile ruhsatın yenilendiği tarih arasındaki gecikmelerden davalı kooperatif sorumlu olup, bu süre gecikme süresinden düşülemez. Mahkemece aksi yönde uygulama yapılması yerinde olmamıştır.
Sonuç olarak mahkemece yapılacak işlem, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla davalı kooperatifin sorumlu olmadığı gecikme sürelerini ve buna göre davacılara ait bağımsız bölümlerin hangi tarihte teslim edilmesi gerektiğini, aynı dönem için farklı nedenlerle mükerrer süre uzatımı verilmeyecek şekilde saptamak, teslimde gecikme varsa kira kaybı zararını gecikilen dönemin emsal kira rayiçleriyle belirlemek, satılan daireler için de yukarıda belirtilen şekilde uygulama yapmak ve hasıl olan sonuç çerçevesinde karar vermekten ibarettir. Mahkeme kararının yukarıda belirtilen sebeplerle ve bozulması gerektiğinden tarafların karar düzeltme talepleri kısmen yerinde bulunmuştur.
Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair karar düzeltme taleplerinin reddine, 2 ve 3. bentler uyarınca kabulüyle bu bentlerin dairemizin 08.03.2007 tarih ve 2005/7086 Esas, 2007/1452 Karar sayılı bozma ilamına eklenmesine, yerel mahkeme kararının yukarıda 2. bentte yazılı nedenlerle de davalılar, 3. bentte yazılı nedenlerle de davacılar yararına BOZULMASINA, 500,00.-YTL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalılara verilmesine, ödedikleri temyiz ve karar düzeltme peşin harcının istek halinde karar düzeltme isteyen taraflara geri verilmesine 26.11.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy