(818 S. K. m. 106, 108, 364)
Dava: Hükmün temyizen tetkiki, davacı Em.... Tarım Üra. End. ve Tic. A.Ş. vekili ile davalı E. Konut Yapı Kooperatifi, S., İ. vekilleri ve birleşen dosya davacısı A. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yüklenicinin temerrüdü nedeniyle feshine, diğer davalılara yüklenici tarafından devri yapılan 21 adet bağımsız bölüm tapularının iptaliyle davacı adına tesciline karar verilmesi istemiyle açılmış, birleşen davada yükleniciden bağımsız bölüm satın alan A., tapu iptali ve adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılardan yüklenici kooperatif ve inşaat yapımını yükümlenen Ek... Şti., inşaattan haksız el çektirildiğini belirterek davanın reddini savunmuş; pay satın alan diğer davalılar ise iyi niyet iddiasında bulunarak davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece, sözleşmenin feshine, tapu iptali ve tescil istemiyle birleşen davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı birleşen davanın davacısı A., davalılar İ., S. ve Ek... Kooperatifi tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı kooperatif, İ. ve S. ile birleşen davanın davacısı A.'nın temyiz itirazları tümüyle reddedilmelidir.
2- Davacı ve birleşen davada davalı arsa sahibi Em... A.Ş.'nin temyiz itirazlarına gelince;
18.06.1997 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi, re'sen düzenleme biçiminde davacı ile davalılardan SS Ek... Konut Yapı Kooperatifi arasında imzalanmıştır. Bu sözleşmeyle kooperatif inşaat ruhsatından itibaren 40 ayda ve genel iskanı alınmış olarak inşaat yapımını yükümlenmiştir. 25.08.1997 tarihinde imzalanan sözleşmeyle de kooperatif, nakit ödeme karşılığında inşaat yapımı konusunda Ek... Ltd. Şirketi'yle anlaşmıştır. Arsa sahibi davacı da bu sözleşmeye muvafakat etmiş, imalat karşılığı kooperatife vermeyi taahhüt ettiği arsa payını adı geçen şirkete devretmiştir. Diğer davalılara da daire satışları Ek... Ltd. Şti.'nce yapılmıştır. Arsa sahibiyle yüklenici kooperatifin imzaladığı 06.12.2001 tarihli adi sözleşmeyle inşaatların yapım süresi 15.07.2003 tarihine uzatılmış, gecikme olması durumunda arsa sahibine tazminatsız olarak sözleşmeyi fesh hakkı tanınmıştır. Arsa sahibince inşaatın halen de tamamlanmadığı iddiasıyla bu davada sözleşmenin feshi istenildiğinden mahallinde yapılan inceleme sonucu inşaat seviyesinin 2 parselde % 60, 3 parselde % 39,60, 1 parselde % 22 oranında gerçekleştiği bilirkişi raporuyla saptanmıştır. İnşaatın uzatılan süreye karşın getirilebildiği bu gerçekleşme oranları gözetildiğinde yüklenicinin borçlu temerrüdüne düştüğü ortada olup arsa sahibinin BK.'nun 106. maddesi uyarınca seçimlik hakkının bulunduğu kabul edilmelidir. Arsa sahibi yasada düzenlenen bu haklarından akdin geriye etkili feshini tercih ettiğinden BK.'nun 108/1. maddesince, vaat olunan şeyi vermekten imtina ve tediye eylediği şeyi istirdat edebilir. Bu nedenle arsa sahibi avans niteliğinde devrettiği arsa paylarının iadesini isteyebilir. Şayet yüklenici üçüncü kişiye temlik etmiş veya satış vaadinde bulunmuş ise, burada üçüncü kişinin iyi niyet iddiası dinlenilmeden tapu arsa sahibine iade edilir. Zira ancak gerçek alacak (hak kazanılan) temlik edilebileceğinden yüklenicinin kazanamadığı hakkın temlikinden söz edilemez. Bu temlik işlemine dayanılarak hak talebinde bulunulamaz. Hemen belirtelim ki, eser sözleşmeleri iki tarafa hak ve borçlar yükleyen ani edimli sözleşmelerdir. Aksine hüküm yoksa eser bedeli BK.'nun 364. madde uyarınca eserin teslimiyle istenebilir. Eser tamamlanmadığına göre yüklenicinin bedele hak kazanmadığı açıktır. Tüm bu nedenlerle davalı üçüncü şahıslar adına olan tapu kayıtlarının da iptaliyle davacı arsa sahibi adına tesciline karar verilmesi gerekirken istemin reddi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalılar Ek.... Kooperatifi, S., İ. ve birleşen davanın davacısı A.'nın temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca hükmün davacı ve birleşen davada davalı Em... Tarım Ürn. End. ve Tic. A.Ş. yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 8,25.-TL temyiz ilam harcının temyiz eden birleşen dosya davacısı A.'dan, bakiye 487,10.-TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Ek... Konut Yapı Kooperatifi, S. ve İ.'den alınmasına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı Em... Tarım Ürn. End. ve Tic. A.Ş.'ye geri verilmesine, 01.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy