(818 S. K. m. 355)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyiz en tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, imalat bedelinin tahsili, arsa sahipleri tarafından açılan birleşen dava ise tazminat istemlerini içermekte olup, mahkemece yüklenici tarafından açılan davanın reddine, arsa sahipleri tarafından açılan birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Taraflar arasındaki 06.08.2002 tarihli Daire Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14.06.2005 gün 2004/1072 E. 2005/298 K. sayılı kararıyla feshine karar verildiği, bu kararın karar düzeltme isteminin reddedilmesi üzerine 26.04.2007 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı yüklenici M. N. A. bu davada daire karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi nedeniyle yaptığı imalatın bedelinin tahsilini istemiştir.
Dosya içerisinde bulunan taraflar arasındaki daire karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine ilişkin Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/1072 E. 2005/298 K. sayılı dava dosyasının incelenmesinden, yüklenici M. N. A.'ın temerrüdü nedeniyle sözleşmenin feshine karar verildiği belirlenmiştir.
Daire karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi halinde yüklenicinin yaptığı inşaat ruhsatlı ve projesine uygun nitelikte ise veya ruhsat alınıp, projesine ve imara uygun hale getirilebiliyor ise ve inşaat fen ve sanat kurallarına uygun nitelikte yapılmışsa yüklenici fesih kararının kesinleştiği tarih itibariyle mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanacak imalat bedelinin tahsilini isteyebilir.
Davaya konu teşkil eden her iki parsel üzerine yapılan inşaatlarla ilgili 08.04.1997 ve 09.12.2002 tarihli Belediye Encümenince yıkım kararı verildiği, bu kararların her iki parselde yapılan inşaatların ruhsatsız yapılması nedenine dayandığı belirlenmiştir.
Dosya içerisinde bulunan Seyhan Belediye Başkanlığı'nın 16.06.2004 tarihli yazısından ve 14.07.2004 tarihli yazı ekindeki rapordan her iki parsel üzerinde bulunan inşaatların ruhsata bağlanmalarının mümkün olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece inşaatların ruhsatlarının bulunmaması ve yıkım kararları mevcut olması nedeniyle davacı yüklenici tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyada bulunan bilirkişi raporlarından genel olarak inşaatların taraflar arasındaki sözleşmeye uygun hale getirilip getirilemeyeceği üzerinde durulduğu diğer konuların değerlendirilmediği belirlenmiştir. Davacı yüklenici şirket feshedilen sözleşme nedeniyle yaptığı imalatın bedelini istediğine göre, yapılan imalatın ne kadarının imara uygun olduğunun belirlenmesi, bu konuda yükleniciye ruhsat alması ve inşaatları yasal hale getirmesi için süre ve yetki verilmesi, ayrıca uzman bilirkişilerden rapor alınarak yüklenici tarafından yapılan imalatların fen ve sanat kurallarına uygun yapılıp yapılmadığının, ekonomik değerlerinin olup olmadığının açık şekilde ortaya çıkarılması zorunludur.
Mahkemece bu konularda ilgili Belediyeden gerekli araştırmalar yapılmadan, davacı yükleniciye ruhsat alması ve inşaatları alacağı ruhsata uygun hale getirmesi için süre ve yetki verilmeden ve yüklenici tarafından yapılan imalatların fen ve sanat kurallarına uygun olup olmadığı, ekonomik değerlerinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan eksik araştırma sonucu yazılı şekilde yüklenici tarafından açılan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yapılacak iş; davacı yüklenici tarafından her iki parsele yapılan inşaatların yasal hale getirilmelerinin ve ruhsata bağlanmalarının mümkün olup olmadığının ilgili Belediyeden araştırılmasından, yasal hale getirilmesi ve ruhsat alınması mümkün ise yükleniciye ruhsatların alınması ve aykırılık varsa giderilmesi için yetki ve makul süre verilmesinden, uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılarak yüklenici tarafından yapılan imalatların fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılıp yapılmadığının, ekonomik değerleri olup olmadığının belirlenmesinden, yasal hale getirilebilen ve ekonomik değeri olan imalat varsa bunların değerlerinin feshin kesinleştiği 26.04.2007 tarihi itibariyle mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesinden, sonucuna göre yüklenici tarafından açılan dava ile arsa sahipleri tarafından açılan davaların değerlendirilip, hüküm oluşturulmasından ibarettir.
Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarıyla, birleşen davaya ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 13.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy