(818 S. K. m. 355)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat Şükrü Bek ile davalı vekili Avukat Yusuf Türk geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, iş bedelinin iadesi ve tazminat istemleriyle açılmış, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı yüklenici şirketin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı iş sahibi şirket vekili dava konusu makinelerin ayıplı imal edilmesi nedeniyle çalışmadığını, davalı yüklenici şirket tarafından çalışır duruma getirilemediğini iddia ederek, ödenen iş bedelinin iadesini ve uğradıkları zararın tazminini istemiştir. Davalı yüklenici şirket vekili makinelerin davacı tarafça uygun şartlarda saklanmadığını, kullanım hatası olduğunu, ayıplı imalat yapılmadığını, davalı şirketin kusurunun olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davanın açılmasından önce davacı şirket Bağcılar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/512 D.İş dosyası ile tespit yaptırmış, tespit dosyasına rapor veren makine mühendisinin raporuna dayanılarak bu dava açılmıştır. Yargılamanın devamı süresince iki ayrı bilirkişi kurulundan yapılan keşifler sonucu rapor alınmıştır. Tespit dosyasındaki ve yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları değerlendirildiğinde, davalı yüklenici şirket tarafından makinelerin ayıplı imal edildiği sonucuna varılmaktadır.
Davacı iş sahibi şirket vekilinin iddiası makinelerin işe yaramayacak nitelikte ayıplı imal edildiği, ödenen iş bedelinin iadesine ilişkindir. Bu istem sözleşmeden dönme anlamındadır. Sözleşmeden dönen davacı kural olarak ancak menfi zararının tazminini isteyebilir.
Davacı şirketin bu iddiasının kabul edilebilmesi için, makinelerin işe yaramayacak şekilde ayıplı imal edildiklerinin kesin olarak saptanması gerekir. Makinelerdeki ayıp bu nitelikte değilse, iş bedelinden indirim yapılması ihtimalinin değerlendirilmesi zorunludur.
Dosyadaki bilirkişi raporları çelişkili olup, kesin kanaat oluşturmaktan uzaktır. Mahkemece raporlar arasındaki çelişki üzerinde durulmadan, iş bedelinin tamamının iadesinin gerekip gerekmediği tam olarak belirlenmeden, son bilirkişi raporuna dayanılarak, iş bedelinden indirim yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davacı iş sahibi şirketin tazminat isteminin diğer istemin sonucuna göre değerlendirilmesi gerekir. Tazminat istemleri değerlendirilirken, makinelerin işe yaramaması ihtimalinde yeniden imal ettirilmesi için gerekli makul süreyle, bedelden indirim ihtimalinde ise makul çalışır hale getirilme süresi ile bağlı kalınarak tazminat hesabı yapılması ve tazminat istem kalemlerinin menfi veya müspet zarara ilişkin olmalarının değerlendirilmesi zorunludur. Bilirkişi raporlarında açıklanan kurallara uygun bir değerlendirme de bulunmamaktadır.
3- Davacı iş sahibi şirket vekili 07.04.2008 tarihinde harçlandırdığı ıslah dilekçesinde, makinelerin bedellerinin iadesi için 28.12.2005 ihtar tarihinden itibaren faiz isteminde bulunmuştur. Bu ihtarname dosyada bulunmamaktadır. İhtarname getirtilip davalı şirketin temerrüt tarihi belirlenmeden, iade edilen makine bedeline ödeme tarihi olan 14.09.2005 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, yeniden belirlenecek konunun uzmanı teknik bilirkişilerle makinelerin bulunduğu yerde keşif yapılarak, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek suretiyle makinelerin tüm bedelinin iadesi veya bedelden indirim yapılması ihtimallerinde hangisinin kabul edilmesinin gerekli olduğu, davacı iş sahibi şirketin tazminat istemleri hakkında varılacak sonuç ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alınarak hesaplama yapar, Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasından, gerekli değerlendirme yapılarak hüküm oluşturulmasından, iade edilecek makine bedeli yönünden davalı şirketin belirlenecek temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmesinden ibarettir.
Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı yüklenici şirketin sair temyiz itirazlarının reddine, kararın 2. bent uyarınca davacı iş sahibi, 3. bent uyarınca davalı yüklenici şirket yararına BOZULMASINA, 825,00'er TL vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı olarak alınarak, duruşmada vekille temsil olunan diğer tarafa verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 17.11.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy