(2004 S. K. m. 67, 169/A)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, gecikmeli olarak iade edilen kesin teminat mektuplarından dolayı bankalara ödenmek zorunda kalınan devre komisyonları ve banka sigorta muameleleri vergisi (BSMV) ile temerrüt faizi alacağının tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve %40 inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Davalıların temyizine gelince;
Yanlar arasında imzalanan 7.6.1999 tarihli taşeron sözleşmesinin 9 uncu maddesinde kesin teminat mektuplarının iade koşulları düzenlenmiştir. Sözü edilen maddenin 3. bendine göre kesin teminat mektupları iş bitiminde, işin alt sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği müteahhit ve idarece kabul edildikten ve taşeronun bu işten dolayı müteahhide herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra taşeronun Sosyal Sigortalar Kurumundan teftişini yaptırarak prim, konut ve tasarrufu teşvik borcunun olmadığına dair ilişiksizlik belgesiyle teftiş tutanağını getirmesi halinde iade edilecektir. Davacı taşeron 8.5.2000 tarihinde Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açtığı 2000/276 Esas sayılı davada, davalı yüklenicilerin ödemelerde temerrüde düşmesi sebebiyle taşeronluk sözleşmesini fesih hakkının doğduğunu ileri sürerek davalıların kesin teminat mektuplarına yönelik muarazasının men'ine, teminat mektuplarının iadesine ve bakiye alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemenin 15.12.2005 gün 2000/276 Esas, 2005/652 Karar sayılı kararıyla dava kabul edilerek teminat mektuplarına yönelik muarazanın men'ine, kararın kesinleşmesinden sonra her iki teminat mektubunun davacıya iadesine, bakiye alacağın tahsiline karar verilmiş, tarafların temyizi üzerine karar Dairemizin 23.7.2007 gün 2006/2313 Esas, 2007/5037 Karar sayılı ilamıyla onanarak ve 20.3.2008 gün 2007/7153 Esas, 2008/1779 Karar sayılı ilamıyla da karar düzeltme istemi reddedilerek 20.3.2008 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşen karara göre davalıların kesin teminat mektuplarını iade borcu kararın kesinleştiği 20.3.2008 tarihinde doğmuş, iade borcu yönünden temerrüt de bu tarihte gerçekleşmiştir.
Anılan tarihe kadar davalıların teminat mektuplarını sözleşmenin teminatı olarak ellerinde tutma hakkı varken teminat mektuplarının daha önceki bir tarihte 11.7.2007 tarihli teslim tutanağıyla teslim edildiği, dolayısıyla teminat mektuplarının davacıya iadesinde bir gecikme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından girişilen icra takibinde kesin teminat mektuplarının iade edildiği 11.7.2007 tarihinden önceki döneme ait devre komisyonları ve BSMV takip konusu yapılmış olup, bu döneme ait giderlerden davalılar değil, aksine davacı sorumludur. Mahkemenin teminat mektuplarının iade koşulunun davalılarca Ankara 13. Noterliği'nden keşide edilen 30.5.2000 tarih 30705 numaralı fesih ihtarnamesinin davacıya ulaştığı tarihte oluştuğu, teminat mektuplarının iadesi istemiyle açılan 2000/276 Esas sayılı davada teminat mektuplarının iadesinin kararın kesinleşmesine ertelenmesinin ecel olup temerrüt koşullarını ortadan kaldırmadığı şeklindeki gerekçesi sözleşme ve yasa hükümlerine uygun düşmediğinden isabetli bulunmamıştır. Mahkemece davanın tümden reddi gerekirken yorumda ve değerlendirmede hataya düşülerek yazılı şekilde davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı sebeplerle davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, davalıların temyiz itirazlarının ise 2. bent uyarınca kabulüyle kararın davalılar yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harcının istenmesi halinde temyiz eden davalılara iadesine, 17.10.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy