(1086 S. K. m. 428) (818 S. K. m. 355)
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı ile davalı Tepe İnş. San. A.Ş. vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 23.06.1993 tarihli Proje Yönetimi Sözleşmesi ve 25.04.1994 tarihli ek sözleşme ile Eryaman 3. Etap 17336 Ada B-3 Bölgesi Konutlarının yapımına ilişkin 20.09.1993 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı TOKİ Başkanlığı iş sahibi, davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. yüklenici, davalı Su yapı Mühendislik Müşavirlik A.Ş. ise davacı adına kontrollük ve müşavirlik hizmeti verendir. Davada işin eksik ve kusurlu yapılması nedeniyle uğranılan 53.000,00 TL zararın geçici kabulün yapıldığı 17.07.1995 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili istenmiştir. Davalılar cevaplarında zamanaşımı def'inde bulunmuşlar, davanın zamanaşımı yönünden ve esastan reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davacı TOKİ Başkanlığı ile davalı Su Yapı Mühendislik Müşavirlik A.Ş. arasındaki ilişkinin vekâlet ilişkisi olup BK'nın 126/IV. Maddesi uyarınca 5 yıllık, davacı ile davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. arasındaki ilişkinin ise eser sözleşmesi ilişkisi olup yüklenicinin ağır kusuru ve gizli ayıba dayanıldığından 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, davanın açıldığı 30.12.2004 tarihine kadar 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, 10 yıllık zamanaşımı süresinin ise dolmadığı belirtilerek davalı Su Yapı Mühendislik Müşavirlik A.Ş. hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. hakkındaki davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı TOKİ Başkanlığı ile davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı TOKİ Başkanlığı vekilinin tüm, davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı ile davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. arasındaki uyuşmazlık 20.09.1993 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Müşavir şirketin dosyada mevcut yazılarına göre; sözleşme konusu inşaatın 12.04.1995 tarihinde bitirildiği, geçici kabulünün 12.04.1995 tarihi itibar edilerek 19.05.1995 tarihinde yapıldığı ve 25.12.1995 tarihinde onaylandığı, yapı kullanma izin belgesinin 16.08.1995 tarihinde alınarak konutların 1995 yılı Ekim ve Kasım aylarında hak sahiplerine teslim edildiği, kesin kabulü ise 24.07.1996 tarihinde yapılıp 19.12.1996 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır. Dava konusu konutların davacı TOKİ Başkanlığı tarafından hak sahiplerine tesliminden sonra ortaya çıkan eksik ve kusurlar dava dışı Eryaman 3. Etap 17336 Ada Yönetimi tarafından 1996 ve 1997 yıllarında yazılan muhtelif yazılarla davalı müşavir Su Yapı Mühendislik Müşavirlik A.Ş.'ye, bu şirket tarafından da davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş.'ye bildirilmiş ve bildirilen eksik ve ayıplı imalâtların tamamlanması ve düzeltilmesi istenmiştir. Son olarak iş sahibi, yüklenici ve müşavirin yetkilileri ile ada yönetimince 27.09.1997 tarihinde mahallinde bir inceleme ve toplantı yapılmış, eksik ve kusurlu işlere ait tespit tutanakları yüklenici şirket yetkililerine verilerek şikayete konu eksik ve ayıpların giderilmesi ve düzeltilmesi istenmiştir. Sonuç alınamayınca bu defa davacı TOKİ Başkanlığı tarafından davalı Tepe İnş. San. A.Ş.'ye 22.10.1997 tarihli yazı yazılarak konutlardaki eksik ve ayıpların sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. ve 23. maddeleri uyarınca 15 gün içinde giderilmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir. Verilen süre sonunda yapılan incelemede bildirilen eksik ve ayıpların giderilmesi için yüklenici şirketin bir çalışma yapmadığı saptanmıştır. Mevcut yazışmalardan anlaşılacağı üzere bir kısım gizli ayıplar 1996 ve 1997 yıllarında ortaya çıkmış, yüklenici şirket bu tarihe kadar ortaya çıkan gizli ayıpları giderme borcu yönünden 1997 yılında temerrüde düşmüştür. Temerrüt tarihinden 6 yıl sonra 15.09.2003 tarihinde Eryaman 3. Etap 17336 Ada Yönetimi tarafından TOKİ Başkanlığı aleyhine Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2003/204 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırılmıştır. Bilirkişi inşaat mühendisi Necmettin Beyler tarafından düzenlenen 06.10.2003 tarihli raporda tespite konu 6 adet bloktaki eksik ve gizli ayıplı imalâtlar sayılarak giderilme bedeli tespit tarihindeki piyasa rayiçleriyle 52.679,00 TL olarak saptanmıştır. Bu tespit raporuna dayanılarak ada yönetimi tarafından 23.02.2004 tarihinde TOKİ Başkanlığı aleyhine Ankara 28. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/79 Esas sayılı dosyası ile 53.000,00 TL bedelli tazminat davası açılmıştır. Dava, yüklenici Tepe İnş. ve San. A.Ş.'ye de ihbar edilmiştir. Mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosya Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmiştir. Yapılan yargılama sonunda Ankara 4. Tüketici Mahkemesi'nin 07.08.2008 tarih 2005/339 Esas-2008/242 Karar sayılı kararıyla dava reddedilmiş ve karar Yargıtay Yüksek 13. Hukuk Dairesi'nin 13.04.2009 tarih 2008/10863 Esas-2009/4918 Karar sayılı ilâmıyla onanarak kesinleşmiştir.
Bu açıklamalardan sonra eldeki davaya gelirsek, mahkemece hükme dayanak olarak bilirkişi kurulunca düzenlenen 08.12.2009 tarihli rapor esas alınmıştır. Bu raporda; çatıda eski ve hasarlı malzeme kullanıldığı, ön cephe balkonlarda kullanılan ahşap dikmelerde çürümeler oluştuğu, balkon süzgeçlerinin yağmur iniş borusuna bağlantılarının kalitesiz işçilikle yapıldığı, anılan kusurların gizli ayıp olup giderilme bedelinin 30.12.2004 dava tarihindeki fiyatlarla 9.000,00 + 8.000,00 + 1.200,00 = 18.200,00 TL olduğu, blokların etrafına tretuvar yapılmadığı bu işin de eksik iş olup aynı tarihteki fiyatlarla bedelinin 20.400,00 TL olduğu bildirilmiştir. Mahkemece bu rapor esas alınarak her iki rakamın toplamı olan 38.600,00 TL eksik ve gizli ayıplı işler bedelinin tahsiline karar verilmiştir.
Yanlar arasındaki uyuşmazlık giderilme ve düzeltilme bedeline karar verilen gizli ayıpların hangi tarihte ortaya çıktığı, süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, bulunuldu ise bedelinin hangi yıl rayiçleriyle hesaplanması gerektiği, yine eksik işler bedelinin de hangi yıl rayiçleriyle hesaplanması gerektiği noktalarında toplanmaktadır. Mahkemece eksik ve gizli ayıplı işler bedeli davanın açıldığı 30.12.2004 dava tarihindeki rayiçlerle hesaplanmıştır.
Yukarıda açıklandığı gibi bir kısım gizli ayıplar 1996 ve 1997 yıllarında ortaya çıkmış, bu yıllarda ortaya çıkan gizli ayıplar yönünden davalı yüklenici 1997 yılında temerrüde düşmüştür. Mahkemece bedeline karar verilen gizli ayıpların hangi tarihte ortaya çıktığı, bu ayıpların 1996 ve 1997 yıllarında ortaya çıkıp da aynı yıl içinde bildirilen gizli ayıplardan mı yoksa ileriki yıllarda delil tespitinin yapıldığı 15.09.2003 tarihinde ortaya çıkan ayıplardan mı olduğu bilirkişi raporundan anlaşılamamaktadır.
O halde mahkemece gizli ayıplar yönünden yapılacak işlem; bedeline karar verilen gizli ayıpların hangi yıl ortaya çıktığını bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla yazışmalar, teknik raporlar ve diğer deliller incelenmek suretiyle belirlemek, bu ayıpların 1996 ve 1997 yıllarında ortaya çıkan ve yükleniciye bildirilen ayıplardan olup olmadığını açığa kavuşturmak, bu kapsamdaki ayıplardan ise bedelini 1997 yılı mahalli rayiçleriyle saptamak, sonradan ortaya çıkan ayıplardan ise en geç delil tespitinin yapıldığı 15.09.2003 tarihinde ortaya çıktığını, ayıbın varlığının ve zarar miktarının 06.10.2003 tarihli tespit bilirkişi raporu ile öğrenildiğini, tespit raporuna dayanılarak açılan davada yüklenici şirkete dava ihbar edilmiş olduğundan süresinde ayıp ihbarında bulunulmuş olduğunu kabul ederek gizli ayıpların giderilme bedelini 2003 yılı mahalli rayiçleriyle saptayıp hüküm altına almaktır.
Mahkemece eksik işler bedeli yönünden yapılacak işlem ise; kesin kabul tutanağı 19.12.1996 tarihinde onaylanmış olduğundan ve eksik işlerle ilgili davanın bu tarihten itibaren makul süre sonunda 1997 yılı içinde açılması gerektiğinden bedelini 1997 yılı mahalli rayiçleriyle belirleyip hüküm altına almaktan ibarettir.
Mahkemece eksik inceleme ve araştırma yapılarak davanın açıldığı 30.12.2004 tarihindeki rayiçlerle hesaplanan eksik ve gizli ayıplı işler bedeline hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte yazılı nedenlerle kararın davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş. yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı Tepe İnş. ve San. A.Ş.'ye geri verilmesine, 21.11.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy