(818 S. K. m. 355, 413)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, sözleşme dışı yapılan işlerin bedeliyle, fiyat farklarının tahsili istemiyle açılmış, mahkemece ıslah da dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenici şirketin tüm, davalı iş sahibi idarenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Taraflar arasında 08.10.2004 tarihinde konut yapımına ilişkin üç adet sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmelerin 30. maddesinde "Geçici kabul noksanlıkları için sözleşme bedelinin %3 kısmı tutulup ve bu tutar geçici kabul eksikliklerinin tamamlanmasını müteakip kesin hesapla birlikte yükleniciye ödenir. Fiyat farkı ödenen işlerde bu tutar sözleşme tarihinden itibaren aylık TEFE üzerinden güncelleştirilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Sözleşme eki olan özel idare ve teknik şartnamenin ödemeler başlıklı 5. maddesinde ise pursantaj uygulaması düzenlenmiştir. Özel idari ve teknik şartnamenin 5. maddesinde TEFE'ye göre güncelleştirme yapılacağına ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Mahkemece karara dayanak yapılan 10.06.2010 günlü bilirkişi raporuyla, bu rapora ek olarak düzenlenen 29.11.2010 tarihli ek bilirkişi raporunun istenebilecek fiyat farkına ilişkin bölümünde 1.637.306,85 TL bedele yer verilmiş, ancak bu bedelin nasıl hesaplandığı, bu sonuca nasıl varıldığı bilirkişi rapor ve ek raporunda açıklanmamıştır. Yukarıda değinildiği gibi taraflar arasındaki sözleşmelerin sadece 30. maddesinde fiyat farkı ödenen işlerde %3 teminat tutarının sözleşme tarihinden itibaren aylık TEFE üzerinden güncelleştirileceği düzenlemesi bulunmasına ve bunun dışında başka bir güncelleştirme yapılamayacağı anlaşılmasına rağmen, bilirkişi raporunda güncelleştirme yapılan fiyat farkı ödenen işler miktarı açıkça belirtilmediği gibi, %10 pursantaj tutarından da söz edilmiştir.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporların Yargıtay denetimine elverişli olması zorunludur. Bu dosyada karara dayanak yapılan bilirkişi raporu ve ek raporu yukarıda açıklanan konuda Yargıtay denetimine elverişli olmadığından, mahkemece bu raporlara dayanılarak fiyat farkı olarak 1.637.306,85 TL'nin tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır.
3- Davacı yüklenici şirket vekili dairelere konulan gaz dedektörlerinin fazla iş kapsamında olduğunu iddia ederek, alacak isteminde bulunmuştur. Dairelere konulan gaz dedektörlerinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Gaz dedektörü mahal listesinde yer almadığından sözleşme dışı iş olarak kabul edilip bedellerinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak sözleşme dışı işlerin bedellerinin BK'nın 413. maddesi uyarınca mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerekir. Bu bedellere ayrıca fiyat farkı eklenmesi mümkün değildir. Bilirkişi raporlarında gaz dedektörleri bedeli 786.879,81 TL bulunduğuna göre gaz dedektörleri yönünden bu miktarın tahsiliyle yetinilmesi gerekirken, ayrıca 194.871,50 TL fiyat farkının da tahsiline karar verilmesi hatalı olmuştur.
4- Davacı yüklenici şirket vekili dava dilekçesinde 400.000,00 TL istekte bulunmuş, 11.06.2009 tarihinde harçlandırdığı ıslah dilekçesiyle istediği miktarı artırmıştır. Davalı iş sahibi idare daha önce temerrüde düşürülmediğine göre, dava dilekçesinde istenilen miktar yönünden dava tarihinden, ıslahla arttırılıp tahsiline karar verilen miktar yönünden ise ıslah harcının yatırıldığı 11.06.2009 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, karar altına alınan alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz uygulanarak tahsil kararı verilmesi yanlış olmuştur.
Yapılacak iş yukarıda 2. bentteki açıklamalar dikkate alınarak karara dayanak alınan bilirkişi raporunu veren bilirkişilerden Yargıtay denetimine elverişli, sözleşmenin 30. maddesine uygun ek rapor alınmasından, gerekirse bu konuda yeniden oluşturulacak konunun uzmanı bilirkişi kurulundan yeni rapor alınmasından, bilirkişi raporlarının Yargıtay denetimine elverişli gerekli açıklamaları içerir olmasına dikkat edilmesinden, sonucuna göre değerlendirme yapılıp karar oluşturulmasından, gaz dedektörleri yönünden fiyat farkı isteminin reddedilmesinden, kabul edilecek tüm miktarın 400.000,00 TL'sine dava tarihinden, fazla kısmına ise ıslah harcının yaratıldığı 11.06.2009 tarihinden itibaren faiz yürütülerek tahsil kararı verilmesinden ibarettir. Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı yüklenici şirketin tüm, davalı iş sahibi idarenin sair temyiz itirazlarının reddine, kararın 2, 3 ve 4. bentler uyarınca davalı iş sahibi idare yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 23.12.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy