(818 S. K. m. 355, 410)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, sözleşme dışı yapılan işlerin bedellerinin tahsili istemiyle açılmış, mahkemece ıslah da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı Bakanlık adına Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Davacı yüklenici Kartal Köy Hizmetleri Anadolu Lisesi'nin güçlendirme-onarım işlerinin yapımını sözleşmeyle üstlenmiş, iş artış oranı da dahil edilmek suretiyle sözleşme konusu işin bedeli davacı yükleniciye ödenmiştir. Davacı yüklenicinin işi 2006 yılında yaptığı anlaşılmaktadır.
Davacı yüklenici bu davada sözleşme dışı yaptığı işlerin bedelinin tahsilini istemektedir. Bu nitelikteki bir davanın dayanağı BK'nın 410 ve devamı maddeleridir.
Davacı yüklenici İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'ne 05.03.2009 tarihinde başvurarak sözleşme dışı yaptığı işlerin tespitini ve bedelinin kendisine ödenmesini istemiştir. Bu istem üzerine 29.04.2009 tarihinde yerinde durum tespit raporu düzenlenmiş, bu raporda Ödenek Üstü Yapılan İşler başlığı altında (6) kalem iş sayılmıştır.
Davacı yüklenici, dava dilekçesinde Kartal 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/30 D.İş tespit dosyasına dayanmış ise de, bu dosya içerisinde bilirkişi tarafından hazırlanmış rapor bulunmadığı görülmüştür.
Mahkemece keşif yapılıp, bilirkişi kurulundan rapor alınmış, bilirkişiler tarafından davacı tarafça dosyaya konulan tüm belgeler, geçerli kabul edilip, herhangi bir ayrıntıya yer verilmeden davacı yüklenicinin dava ve ıslahla istediği miktarda alacağı olduğu bildirilmiş, mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sözleşme dışı işlerin neler olduğu 29.04.2009 günlü tutanakta 6 kalem halinde belirlenmiştir. Davanın dayanağını oluşturan BK'nın 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre, yüklenici zorunlu veya yararlı işlerin yapım bedellerini isteyebilir. Bu nitelikteki işlerin yapım bedellerinin de yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanması zorunludur.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda ayrıntı bulunmadığından ve ne şekilde hesaplama yapıldığı belli olmadığından rapor yukarıda açıklanan kurallara uygun olmayıp, karara dayanak yapılması mümkün değildir.
Mahkemece yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak ve rapor dikkate alınmak suretiyle yapılan ıslah da gözönünde bulundurularak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
3-Davacı yüklenici idareye verdiği 05.03.2009 tarihli dilekçesinde miktar bildirmemiş, yapılan sözleşme dışı işlerin tespitiyle, bedelinin ödenmesini istemiştir. Bu yazı miktar içermediğinden davalı idareyi temerrüde düşürücü nitelikte değildir. Mahkemece bu husus dikkate alınmadan ve işin teslimi tarihinde temerrüdün oluşmayacağı gözönünde tutulmaksızın, dava ve ıslah tarihi yerine karar altına alınan alacak miktarının tamamına 01.10.2006 işin teslim tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, yeniden oluşturulacak konunun uzmanı bilirkişi heyetinden, yerinde keşif yapılmak suretiyle 29.04.2009 tarihli Durum Tespit Raporu başlıklı belgede belirtilen işlerin 2006 yılı mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre bedellerinin belirlenmesinden, tutanakta 6 kalem halinde gösterilen işlerin ayrıntılı şekilde değerlendirilip fiyatlandırılmasından, Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasından, serbest mahalli piyasa rayiçlerine KDV dahil olduğundan bulunan alacak miktarına ayrıca KDV eklenmeksizin karar oluşturulmasından, faizin dava ve ıslah tarihlerinden başlatılmasından ibarettir.
Kararda oranı gösterilmeksizin ve miktarı belirtilmeden, hesabında tereddüt oluşturacak şekilde KDV yönünden karar oluşturulması, ayrıca KDV hakkında harcı yatırılmış dava olmadığı dikkate alınmadan tahsil kararı verilmesi de kabul şekline göre bozma nedenidir.
Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle, davalı idarenin sair temyiz itirazlarının reddine, kararın 2. ve 3. bentler uyarınca davalı idare yararına BOZULMASINA, 09.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy