(818 S. K. m. 355)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm A. İ. dışındaki davacı-k.davalılar ile davalı-k.davacı Özpak Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiş, davacı-k.davalılar vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalılar Galip Ertuğrul Mirza vs. vekili Avukat H. T. ile diğer davacı-k.davalılar A. K. ve 29 arkadaşı vekili Avukat M. A. G. ve davalı Özpa İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. B. Ö. geldi. Diğer davalılar ve vekilleri gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, karşı dava bakiye iş bedeli alacağı, karşı davaya karşı açılan dava ise gecikme cezası, nefaset bedeli istemlerine ilişkindir.
Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda, asıl davanın davacılar İ. H. H. ve A. İ. yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden esastan reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, karşı davaya karşı açılan karşı davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili ile davalı ve karşı davacı yüklenici şirket vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekili ile davalı ve karşı davacı şirket vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Davacılar vekili ile davalı şirket vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Mahkemece hükme esas alınan 16.11.2009 tarihli bilirkişi kurulu raporunda yüklenici şirketin karşı davada talep ettiği bakiye iş bedeli alacağı, davacı ve karşı davalılara dairelerin teslim edildiği 01.10.1997 tarihi itibari ile hesaplanmış, davacı ve karşı davalıların yaptıkları ödemeler düşüldükten sonra bulunan miktar, 1998 yılı karne katsayısı olan 1,73 ile çarpılarak dava tarihine eskale edilmiştir. Böylece karşı davada davalı olarak gösterilen ve yüklenici şirketten bağımsız bölüm satın alan 24 kişinin yapmış oldukları ödemeler düşüldükten sonra yükleniciye olan borçları, her biri yönünden ayrı ayrı teslim tarihi ve dava tarihi itibariyle bilirkişi raporu ekinde yer alan Tablo 1 de gösterilmiştir.
Davalı ve karşı davacı yüklenici şirketin karşı davada davalı olan 24 kişi ile ayrı ayrı yaptığı tarihsiz sözleşmelerde; yüklenici şirketin 36 nolu parselde yapacağı daireleri inşaatın yapıldığı yılların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarına %7 ilave edilerek yüklenici şirkete yapılacak ödeme karşılığı satın alacak olan karşı davalıların kura sonucu kendilerine isabet eden 1 adet daire ile dükkan ve bağlı bölümlerin kendi hisselerine düşen kısımlarının sahibi alacakları sözleşmelerin 1/f maddesinde belirtilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da tarihsiz sözleşmelerdeki bu hüküm dikkate alınarak, davacı ve karşı davalı olan 24 kişi tarafından bakiye iş bedelinin yükleniciye ödenmesi halinde 36 parselde bulunan 4 adet dükkanın da hisseleri oranında davacı ve karşı davalılara ait olması gerektiği, oysa bu dükkanlardan bir tanesinin yüklenici adına, diğer üç tanesinin ise yüklenicinin sattığı şahıslar adına kayıtlı olduğu açıklanmış, bu nedenle karşı davalıların yükleniciye olan borçlarından, dükkanların toplam değerinden her bir karşı davalının payına düşen bedelin temsil edilmesi suretiyle değerlendirme yapılacağı belirtilmiş, 4 adet dükkanın dava tarihindeki rayiç değerleri toplamı olarak belirlenen 42.000,00 TL'den yüklenici şirketin açtığı karşı davada davalı olarak gösterilen 24 kişinin her birine isabet eden miktar olarak tesbit edilen 1.500,00 TL, karşı davalı 24 kişinin karşı davacı yükleniciye olan iş bedeline ilişkin dava tarihine eskale edilmiş borçlarından temsel edilerek, her bir karşı davalının yükleniciye olan borcu bilirkişi raporu ekinde yer alan Tablo 2 gösterilmiştir.
Mahkemenin gerekçeli kararında, bilirkişi raporundaki bu görüş ve hesaplamanın benimsendiği yazılıp davacıların yükleniciye olan borcundan, bu dükkanların toplam değerinden her bir davacı şahsın payına düşen bedelin tenzil edilmesi suretiyle yapılan değerlendirmenin esas alınmasının yerinde olacağı kanaatine varılmıştır ifadelerine yer verildiği halde, kararın hüküm fıkrasında, yüklenicinin açtığı karşı dava yönünden hüküm kurulurken, dükkanların değerinden her bir karşı davalının payına düşen miktar karşı davalıların borcundan mahsup edilmeksizin, her bir karşı davalı aleyhine, hükme esas alınan 16.11.2009 tarihli bilirkişi raporu ekinde yer alan Tablo 1 deki miktarlar esas alınarak hüküm kurulmuştur. Mahkemece hüküm fıkrası ile gerekçe arasında çelişki oluşturularak hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Öte yandan 16.11.2009 tarihli bilirkişi raporunda karşı davacı yüklenici şirketin bakiye iş bedeli alacağı hesaplanırken, teslim tarihi itibariyle belirlenen miktar dava tarihine eskale edilmiş ve 4 adet dükkanın da dava tarihindeki değeri bu miktardan mahsup edilmiş olup, işin teslim edildiği tarih itibariyle hesaplama yapılmadığından bu rapora göre sonuca gidilmesi usul, yasa ve yönteme uygun olmamıştır.
O halde mahkemece yüklenici şirket tarafından açılan karşı davada, yüklenici şirketin işin teslim edildiği 1997 tarihi itibariyle, 16.11.2009 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen bakiye iş bedeli alacağından, karşı davada davalı olan 24 kişinin yükleniciye yaptıkları ödemeler düşülmeli yine 4 adet dükkanın dava tarihi yerine, teslim tarihi 1997 tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinden karşı davalıların payına düşen miktar da tesbit edilerek ödemeler kapsamında yüklenicinin iş bedeli alacağından mahsup edilmelidir. Bu kapsam da dükkanların bedeli yönünden 1997 teslim tarihi itibariyle rayiç bedelin hesaplanması için bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalıdır. Yanlış değerlendirme ile sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.
3- Asıl davada davacılar tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuşlar, karşı davada ise yüklenici şirket bakiye iş bedelinin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece karşı davada yüklenicinin bakiye iş bedeli alacağı hüküm altına alındığına, yani yükleniciye yaptığı imalat bedelinin ödenmesine karar verildiğine göre birlikte ifa kuralı dikkate alınarak davacıların tapu iptali ve tescil taleplerinin de değerlendirilmesi gerekir. Mahkeme kararıyla davalı ve karşı davacı yüklenici şirkete hakları verildiğine göre davacıların haklarının da kendilerine tanınması gerekir. Mahkemece birlikte ifa kuralı yönünden karar yerinde değerlendirme yapılmamış olması da doğru olmamıştır.
4- Karşı davada hüküm altına alınan bakiye iş bedeli alacağının tamamına karşı dava tarihinden itibaren faiz yürütülmüştür. Oysa davalı ve karşı davacı şirket vekili 10.02.2004 tarihinde verdiği ıslah dilekçesi ile karşı dava dilekçesinde her bir davalıdan talep ettiği iş bedeli miktarını arttırmıştır. Daha önce davacı ve karşı davalılar temerrüde düşürülmediğinden, hüküm altına alınan miktarın, karşı dava dilekçesinde talep edilen miktarına karşı dava tarihinden, fazlasına ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, alacağın tümüne karşı dava tarihinden itibaren faiz uygulanması da doğru olmamıştır.
Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle kararı temyiz eden davacı ve karşı davalılar ile davalı ve karşı davacı yüklenici şirketin sair temyiz itirazlarının reddine, kararın 2. bent uyarınca taraflar, 3 ve 4. bentler uyarınca davacı ve karşı davalılar yararına BOZULMASINA, 825,00 TL duruşma vekalet ücretinin Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan temyiz eden davacı ve karşı davalılar ile davalı ve karşı davacıdan karşılıklı olarak alınarak birbirlerine verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı-k.davacı Özpar Ltd. Şti'ye, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalılara geri verilmesine, 18.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy