Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte olduğu dönemde çıkarılan 09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'da da usulî kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir. Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulü müktesep hak doğmuştur.
Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1998 tarih, 1987/2-520
Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usulî kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.
Somut olayda Dairemizin 21.03.2017 gün 2016/1412 Esas, 2017/1223 Karar sayılı bozma ilamına mahkemece uyma kararı verilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, bozma ilamında sözleşmenin götürü bedelli olduğu belirtilerek hak edilen iş bedelinin hesaplama yöntemi gösterilmiş olup, mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma sonrası hükme esas alınan raporda belirtilen ilkelere uyulmadan hesaplama yapılması usul ve yasaya uygun olmamıştır. Ayrıca bozma ilamından önceki Devrek 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2008/48 Esas, 2015/419 sayılı ilk kararın davacı tarafça temyiz edilmemiş olması sebebi ile ilk kararda hükmedilen miktardan daha fazlasına hükmedilmesi mümkün olmamasına rağmen bozma ilamına uyularak verilen kararda davacı lehine daha fazla alacağın tahsiline karar verilmesi de doğru olmamıştır.
Bu nedenle mahkemece yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak rapor ile bozma ilamında açıklanan ilkelere göre ve gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar dikkate alınıp düşülmek suretiyle tüm işe göre fiziki gerçekleşme oranının tesbit edilip bu oranın götürü sözleşme bedeline uygulanmak suretiyle hak edilen iş bedeli hesaplattırılıp hak edildiği belirlenecek imalât bedelinden ödendiği ihtilâfsız olan 7.000,00 TL ve bozmadan önceki keşif sırasında davacı şirket temsilcisi tarafından, davalı tarafça mazot bedeli olarak ödendiği kabul edilen 350,00 TL'nin mahsubu ile bozma ilamından önceki kararın davacı tarafça temyiz edilmemiş olması sebebi ile ilk kararda davacı lehine hükmedilen miktardan daha fazlasına hükmedilmesinin mümkün olmadığı hususu da dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.
Bu hususlar üzerinde durulmadan bozmaya uyulmasına rağmen bozma ilamına uygun inceleme yapılmaksızın ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine,
karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 22.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy