(2004 S. K. m. 72, 89)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davacı ve davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 89/3 maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkin iken yargılama sırasında dosya borcunun ödenmesi üzerine istirdat istemine dönüşmüştür. Davacı arsa sahibi, davalı ... yüklenici ve takip borçlusu, diğer davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. ise takip alacaklısıdır.
Davacı vekili, davalı yüklenici ... ile müvekkili arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirerek davalıdan 02.11.2012 tarihli ibranameyi aldığını, ancak davalının binanın iskan ruhsatını almadığını, diğer davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı ... aleyhine ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/4659 sayılı dosyasında başlattığı takipten dolayı müvekkili adına haciz ihbarnameleri göndererek mernis adresine tebliğ edildiğini, başka adreste ikamet eden davacının bundan haberdar olmadığı için itiraz edemediğini, aracının fiilen haczedilmesi üzerine durumu öğrendiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, haciz ihbarnamelerinin ve hacizlerin iptaline ve % 20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, keşif icra edilerek alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, taraflar arasında 01/04/2011 tarihinde düzenlenmiş olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre dava tarihi itibariyle yapılan binada eksiklik bulunduğu ve projeye uygun olarak yapılmadığı, yüklenicinin arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirmediği, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunmadığı, davacının açmış olduğu menfi tespit davasında haklı olduğu, diğer davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin arsa sahibi davacıdan talep edebileceği herhangi bir bedel bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/4659 sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine ve yasal şartları oluşmadığından tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Menfi tespit davasının istirdat davasına dönüşmesi ve davaya istirdat davası olarak devam edilmesi İİK'nın 72/VI. maddesinde düzenlenmiş olup, bu madde hükmüne göre borçlu, açtığı menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı almamış veya verilen ihtiyati tedbir kararının herhangi bir sebeple kaldırılmış olması nedeniyle dava konusu borcu ödemek zorunda kalmış olursa menfi tespit davası yasa gereği kendiliğinden istirdat davasına dönüşür ve davaya istirdat davası olarak devam edilir. Buna göre menfi tespit davasının devamı sırasında borcun herhangi bir nedenle ödendiği iddiası üzerine mahkemece bu iddia araştırılıp ödemenin kanıtlanması halinde, talep olmasa dahi dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşeceğinden açılan menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilmelidir. (Emsal Y. 15. ....'nin 30.11.2017 T. 2016/4453 E. 2017/4217 K. sayılı ilamı)
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, yargılama esnasında ve dosyada mevcut tahsilat makbuzlarına göre, davacının 04.04.2013 tarihinde 12.210,00 TL ve 15.04.2015 tarihinde 2.679,19 TL olmak üzere toplamda 14.889,19 TL ödediği ve icra dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmakta olup, bu durumda menfi tespit talepli olarak açılan davanın İİK'nın 72/VI. maddesi gereğince kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü gözetilerek, istirdat talebi hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde menfi tespit hükmü kurulması doğru olmamış, kararın bu sebeple davacı yararına bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalı ... Mühendislik ... İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınmasına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 31.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)