I- TALEP:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.03.2021 tarih ve 2021/28395 sayılı yazısı ile, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet, askeri yasak bölgeye girme ve suçluyu kayırma suçlarından şüpheliler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda Aralık Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 24/11/2020 tarihli ve 2020/532 soruşturma, 2020/324 esas, 2020/302 sayılı iddianamenin iadesine dair Aralık Asliye Ceza Mahkemesinin 10/12/2020 tarihli ve 2020/303 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Iğdır 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 30/12/2020 tarihli ve 2020/345 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 31/10/2016 tarihli ve 2016/15416 esas, 2016/16813 karar sayılı ilâmında, "... 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 170/2. maddesine göre soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı bir iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Aynı yasa maddesinin 3. fıkrasında ise iddianamede gösterilmesi ve bulunması gereken unsurlar sayılmıştır. Şüphelinin ifadesinin veya savunmasının alınmasında belirtilen madde açısından bir zorunluluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Ceza Muhakemesi Hukukunun temel amacı olan maddi gerçeğe ulaşılmasıdır. İddianamede belirtilen suç vasfı değerlendirildiğinde, suçun takibinin şikayete bağlı olmadığı ve uzlaşma ile önödeme hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, dosya kapsamında müşteki beyanlarını doğrular nitelikte iki tanığın ifadesine yer verildiği, bu kanıtların kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturduğu tartışmasızdır. Şüphelinin ifadesi veya savunması dosya içerisindeki bu deliller karşısında suçun sübutuna mutlak etki eden bir kanıt niteliği de taşımamaktadır. Dolayısıyla şüphelinin ifadesinin alınmasında bu fıkra açısından da bir zorunluluk bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, şüphelinin ifadesinin alınmaması sebebiyle iddianamenin iadesine karar verildiği, bu hususun ikmali amacıyla yapıldığı anlaşılan iddianamenin iadesi ve bu karara yapılan itiraz üzerine verilen kabul kararı yerinde görülmekle, kanun yararına bozma isteminin reddine karar verilmiştir..." şeklinde açıklamaların yer aldığı,
Aralık Asliye Ceza Mahkemesince, "Şüphelilerin yakalandığı yerin krokisi ve askeri yasak bölge olup olmadığı, askeri yasak bölge ise kaçıncı derece askeri yasak bölge olduğuna dair belgelerin dosyaya eklenmeden ve şüphelilerin yakalandığı yerin askeri yasak bölge olduğunu belirtir uyarı levhası, tabela veya işaretlerin bulunup bulunmadığı araştırılmadan suçun sübutuna etki edeceği muhakkak olan bir delil toplanmadan kamu davası açıldığı, bu suretle iddianamenin 5271 sayılı CMK nun 174 maddesine aykırı olarak düzenlendiği,.." ve "Şüpheli ... adına çıkarılan yakalama emri üzerinden çok kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen, şüphelinin yakalanamamasından bahisle ifadesinin alınmadan iddianame tanzim edilmesinin, kural olarak şüphelinin ifadesinin alınmasının en önemli delillerden biri olduğunun Yargıtay içtihatlarıyla da kabul gördüğü gözetildiğinde, (Yargıtay 13. HD 2011/27923-2012/2008, 2013/33204-2014/2705) suçun sübutuna etki edeceği muhakkak olan bir delil toplanmadan kamu davası açıldığı,.." sebepleri belirtilmek suretiyle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de, şüphelilerin yakalandığı yerin askeri yasak bölge olup olmadığına dair evrakın dosya içerisinde mevcut olduğu,
Diğer yandan ise, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu, suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği cihetle, somut olayda soruşturma aşamasında şüpheli ...'in tüm aramalara rağmen bulunamadığı, 16/09/2020 tarihinde anılan şüpheli hakkında yakalama emri düzenlenmesine karar verildiği ve iddianamenin iade sebepleri arasında şüphelinin savunmasının alınmamış olmasının sayılmadığı hususları nazara alınmadan, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 25/02/2021 gün ve 94660652-105-76-3176-2021-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden müsteniden ihbar ve mevcut evrak Dairemize gönderilmiştir.
II-OLAY;
13.09.2020 tarihinde saat 23.00 sıralarında Iğdır ili Aralık ilçesi Ramazankent Köyünde Konuşlu bulunan piyade hudut karakolunca bölgede yapılan faaliyet esnasında Türkiye-Ermenistan sınır hattında Askeri yasak alanda bulunan 16 nolu sınır taşı bölgesinde ... plakalı araç ile birlikte 10500 paket elektronik sigaralarda kullanılan HEEST marka elektronik sigara kartuşu ele geçirilmiş, süreçte yapılan ihbar kapsamında yapılan tahkikatta 14.09.2020 tarihinde saat 06.00 sıralarında olay bölgesine yaklaşık 500 metre mesafede kıyafetleri ıslak ve çamurlu
vaziyette ... ve ... isimli iki şüpheli şahıs yakalanmıştır. Aralık Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/532 sayılı soruşturma evrakına kayden olay hakkında soruşturma başlatılmıştır. Bu kapsamda;
13.09.2020 tarihli olay tespit tutanağına göre özetle, 13.09.2020 tarihinde 1'nci derece kara askeri yasak bölgede saat 22:00 sıralarında, 2'nci Hudut Taburu, 4'üncü Hudut Bölüğü, 2.Hudut Takım Komutanlığı sorumluluk sahasında yedi adet çuval içerisinde 10500 adet, 1050 karton HEETS marka, Ermenistan menşeili elektronik sigara tütünü ele geçirildiği, iki kişi oldukları değerlendirilen şahıslara yönelik yapılan arama ve tarama faaliyetlerinde her hangi bir iz veya emareye rastlanılmadığı, Aralık İlçe Jandarma Komutanlığına bilgi verildiği ve malzemelerin ilçe jandarma komutanlığına teslim edileceği belirtilmiştir.
Olay yerine ait bir krokinin dosya içerisinde bulunduğu görülmüştür.
Ramazankent Hudut Karakolunda, Jandarma görevlilerince tanzim edilen 13.09.2020 tarihli bilgi alma tutanakları ile Piyade Uzman Çavuş ... ve ...'ın beyanları alınmıştır.
14.09.2020 tarihinde saat 03:00 da tanzim edilen olay yeri tespit tutanağında özetle, 13.09.2020 tarihinde saat 23:00 sıralarında Ramazankent Piyade Birliği Hudut Karakolunca boş arazide kaçak elektronik sigara tütünü ele geçirildiğinin bildirilmesi üzerine, saat 23:25'te olay yerine gelindiği, yapılan incelemede olay yerinin Ermenistan sınırı yakınları olduğu, Piyade birliği personellerinden sigaraların bulunduğu yerin tam olarak gösterilmesinin istenilerek intikale başlandığı, süreçte ilgili personelin komutanları ile görüşmesi sonrasında Hudut Karakolunda beklenilmelerinin istenildiği, Hudut Karakolunda beklenilmesi sırasında kaçak sigaraların Tabur Komutanlığına götürüldüğü bilgisinin verildiği ve sonrasında yakalanan aracın yanına gidildiği, Cumhuriyet savcısının talimatları alınarak sayım ve fotoğraflama işlemi yapılmak üzere Tabur Komutanlığına gidilerek sayım ve fotoğraflama işlemlerine başlanıldığı, bu esnada gelen Tabur Komutanının işlemin adli işlem olduğuna dair uyarılara rağmen, birliğinde fotoğraf çekilmesine ve sayım yapılmasında izin vermeyeceğini, bunda art niyet aradığını, ele geçen malzemeleri şu an teslim etmeyeceğini, evrakları tamamlayıp yarın teslim edeceğini ve birlikten çıkmalarını belirterek fotoğraflama işlemi yapılmasına izin vermemesi, çekilen fotoğrafları da sildirmesi nedeni ile sayım ve fotoğraflama işleminin yapılamadığı, piyade birliği ekiplerince kaçak sigaraların yakalandığı yerin gösterilmemesi nedeni ile olay yerinin tam tespitinin ve incelemelerin yapılamadığı, Cumhuriyet savcısından alınan ek talimatla alınan arama kararına istinaden ... plakalı araçta arama ve parmak izi araştırma çalışmasının yapıldığı, suç unsuruna rastlanılmayan aracın muhafaza altına alınarak yediemine teslim edildiği, fail veya faillerin tespitine yönelik çalışmaların ise devam ettiği belirtilmiştir.
Araç ile ilgili olay yeri fotoğrafları, inceleme raporu dosya içerisinde bulunduğu görülmüştür.14.09.2020 tarihli olay yeri inceleme raporunda, aracın bulunduğu yerin Türkiye Ermenistan sınır hattı askeri yasak bölge dışında bulunduğu belirtilmiş, svap numuneleri alınmıştır.
14.09.2020 tarih saat 01:00'da tanzim edilen tutanakta özetle, olayla ile ilgili olarak tabur komutanlığı binası içerisinde sigaraların fotoğraflama ve sayım işleminin yapılması istenilmiş ise de Tabur Komutanı tarafından işlemlere müsade edilmemesi nedeni ile fotoğraflama ve sayım işlemlerinin yapılamadığı belirtilmiştir.
14.09.2020 tarihli tutanakla ele geçen kaçak eşyalar, İlçe Jandarma Komutanlığı personeline teslim edilmiştir.
14.09.2020 tarihli saat 11:00'da tanzim edilen olay yeri görgü tespit tutanağında ise özetle, saat 07:30 sıralarında 156 jandarma ihbar hattını arayarak 13.09.2020 tarihinde kaçakçılık olayına karıştığından şüphelendiği üç şahsın arazide olduğunu ve takip ettiğini bildiren ...'ün bildirdiği yere gidildiğinde, üzerinde kimlik bulunmayan, boyundan aşağısı ıslak ve çamur halde olduğu belirtilen ve beyanına göre yapılan kimlik kontrolünde ... olduğu tespit edilen şahsın, şüpheli hareketlerde bulunması nedeni ile kaçakçılık olayına karışmış olabileceği değerlendirilerek yakalandığı, şahsın köylüden kaçarken su kanalına düştüğünü ve telefonunun bozulduğunu beyan ettiği, işlemlerin yapılması sırasında konuşma engelli olduğu, yapılan üst aramasında bir adet araç anahtarının ele geçirildiği ve kimliğinin bulunmadığı, olay ile ilgili olarak bulunan... plakalı aracın resmi gösterildiğinde kafasını sallayarak, el işaretleri ile kendisine ait olduğunu beyan ettiği, boyundan aşağı kıyafetlerinin ıslak olduğu belirtilen şahsın yakalamasının yapıldığı belirtilmiştir. Bu kapsamda ... ve ... adlı şahıslar gözaltına alınmışlardır.
Konuşma engelli olduğunun, okuma yazma bildiğinin, çoğu ifadelerin yazılarak ve resim olarak gösterilmesi sureti ile alındığının ve haklarının hatırlatıldığının belirtildiği görülen, müdafii bulundurulmadan, tercüman eşliğinde 14.09.2020 tarihinde, kollukta alınan ifadesinde şüpheli ... özetle, kaçakçılık olayını kendisi ile birlikte ..., şu an gözaltında bulunan ..., ... ve ... ile tanımadığı yedi kişi ile birlikte gerçekleştirdiklerine dair, beyan ve teşhislerde bulunmuştur.
Cumhuriyet Başsavcılığında, 16.09.2020 tarihinde müdafii eşliğinde ve özel eğitim hocası olduğu, kolluk ifadesinde de bulunduğu anlaşılan tercüman huzurunda, konuşma ve işitme engelli olduğu, yalnızca adını ve soyadını yazabildiği, bu nedenle yazılı ifade veremeyeceğini vücut dili ile belirttiği de belirtilerek, şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde şüpheli ..., kendisine fotoğrafı gösterilen ..., ... ve ..., ... ile tanımadığı dört kişi ile birlikte kaçakçılık yaptıklarına yönelik beyanda bulunmuştur.
14.09.2020 tarihinde şüpheli sıfatı ile kollukta ifadesi alınan ..., özetle beyanında, atılı suçlamayı kabul etmeyerek, zaman zaman hayvan alım satımı yaptığını, şu an ise hayvanının olmadığını, hayvanları için ot alacağından ...'in telefonlar tarif ettiği saman balyalarının bulunduğu yere gittiğini, ...'ı tanımadığını ve üzerinin neden ıslak olduğunu da bilmediğini ancak olay yerine vardığında 49AV259 plakalı bir aracın geldiğini ve araçtan inen iki kişinin kendisini darp ettiğini, telefonunu alarak suya attıklarını, kendisini de sulama kanalına ittiklerini, kendi çabasıyla sulama kanalından çıktığını, jandarmanın geldiğini ve
kendisini kurtardığını ancak süreçte olay yerine gelen bir kısım jandarma görevlileri ile de önceden husumetinin bulunduğunu beyan etmiştir. 16.09.2020 tarihinde müdafii eşliğinde Cumhuriyet Başsavcılığında şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde de kolluk ifadesini doğrulayarak, atılı suçlamayı kabul etmediğini beyan etmiştir.
... plakalı kamyonetin şüpheli ... adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. 14.09.2020 tarihinde şüpheli sıfatı ile kollukta alınan ifadesinde ..., özetle fırın işlettiğini, olayla ilgisinin olmadığını ve yakalanan aracın kullanıcısının amcası ... olduğunu beyan etmiştir.
16.09.2020 tarihli dilekçesi ile ... özetle, Cumhuriyet Başsavcılığına, aracın kendileri tarafından kullanıldığını, oğulları Lokman ve Ali'nin, sağır ve konuşma engelli olduklarını, kendilerini ifade edemediklerini, çalı toplayıp süpürge imal ederek geçimlerini sağladıklarını, oğlu Ali'nin aldığı mazotu araca boşaltırken yakalandığını bildirmiştir. Aynı tarihte şüpheli sıfatı ile kollukta alınan ifadesinde ise özetle, aracın kendisine ait olduğunu, aldığı maddi desteğin iptal olmaması için araç kaydını üzerine almadığını, konuşma engelli oğlu Ali'nin bazen yasak araziye girmemek şartı ile çalı toplamak maksatlı aracı kendisinden habersiz alıp gittiğini, oğlunun aracı olay günü de bu kapsamda götürdüğünü, kendisinin aracı kullanmadığını, olaydan oğlunun yakalanmasından sonra haberinin olduğunu ve suçsuz olduğunu beyan etmiştir.
15.09.2020 tarihinde Piyade Astsubay Çavuşlar ... ve ...'ın kollukça bilgilerine başvurulmuştur.
17.09.2020 tarihinde kollukta, bilgi sahibi sıfatı ile ...'ün bilgisine başvurulduğu, şahsın beyanında özetle, 14.09.2020 tarihinde saat 06:30 sıralarında tarlasını sulamak için giderken yasak bölgeden altı kişinin tellerin altından geçerken gördüğünü, kendisini fark etmelerine müteakip şahısların kaçtıklarını, korucuyu ve jandarmayı aradığını, kolluğun gelmesini beklediği esnada bir şahsın arazi içerisinde koştuğunu farkettiğini, bu şahsı peşinden koşarak yakaladığını, üzerinin ıslak olduğunu, kendisini İsa Aktaş olarak tanıttığını, ...'i tanıyıp tanımadığını sorduğunu ve sudan geçerken telefonunun ıslandığını söylediğini ancak suya neden düştüğünü söylemediğini, aracına bindirerek kim olduğunu öğrenmek için köy yoluna çıktığı esnada korucunun ve jandarma rütbelisinin geldiğini, araçtan iner inmez şahsın kendisine yönelik dövdüğünden bahisle şikayetçi olduğunu söylediğini, bu konuşma esnasında jandarmanın geldiğini beyan etmiştir.
16.09.2020 tarihli olay yeri inceleme raporunda elektronik sigara likitlerinin bulunduğu kutulardan vücut ve parmak izi tespitlerinin yapıldığı, şüpheliler İsa ile Ali'nin parmak izi örneklerinin alındığı belirtilmiştir. Fotoğraflar ise dijital surette dosya içerisinde bulanmaktadır. 16.09.2020 tarihinde Heets Marka renkli tütünlerden, "yellow", "turquoıse" ve "amber" şeklinde ki cinsleri de belirtilerek, üç karton ve toplamda otuz adet olmak üzere her bir cinsten on paket numune alınmıştır. Kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında eşyanın cins ve nevi "elektronik sigara kartuşu" olarak belirtilmiştir.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 16.09.2020 tarih, 2020/12 sorgu sayılı kararı ile müdafii huzurunda kolluk ve savcılık ifadeleri doğrultusunda beyanda bulunan fakat önceden Medeni Öğet'i tanımadığını beyan eden şüpheli ...'ın sevk edildiği eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmak ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu 3/1-2 cümle,3/10, 3/18-a, 4/2 suçlarından tutuklanmasına, müdafii ve tercüman eşliğinde savcılıkta vermiş olduğu ifadesini tekrar ettiğini beyan eden şüpheli ...'ın ise tutuklama talebinin reddi ile adli kontrol tedbiri uygulanarak salıverilmesine karar verilmiştir.
Şüpheli ...'ın beyanlarında ve teşhisinde adları geçen ..., ..., ... hakkında, Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 16.09.2020 tarih 2020/256 değişik iş sayılı kararı ile yakalama emri düzenlenmiştir.
19.09.2020 tarihli kamera inceleme tutanağı ile olay gününe ait askeri hizmete mahsus zırhlı aracın termal kamera görüntüleri incelenmiştir.
21.09.2020 tarihli dilekçesi ile şüpheli ... olayla ilgili olarak ..., ..., ... ve ... isimli kişileri olay yerinde görmediğini, şahısları tanımadığını, tutanağın yalnış tanzim edildiğini, ifadesini kabul etmediğini, Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmiştir.
21.09.2020 tarihli bilirkişi raporu ile Heets ibaresi bulunan elektronik sigarada kullanım için üretilmiş yoğunlaştırılmış tütün çubuklarının, yurt dışı piyasasına arz amaçlı olarak üretildikleri, iç piyasaya arz amaçlı ithalat izni verilen tütün mamullerinden olmadıkları, kaçak olarak yurda sokulan tütün mamulü oldukları, Tütün Mamülleri ve Alkollü İçkilerde Bandrollü Ürün İzleme Sistemi Genel Tebliğlerinde yer alan düzenlemeleri ihlal ettiği, bandrolsüz oldukları, yabancı meşeili bandrol taşıdıkları, ithali yasak eşya oldukları ve IQOS isimli elektronik cihazla tüketilebilen Heets From Parliament markalı ısıtılan tütün mamulünün, tütün içermesi nedeni ile tütün mamulü olarak kabul edilebileceği ve yeni tütün mamulü olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu bağlamda 4733 sayılı Kanunda ve diğer tütün mamüllerinde olduğu gibi asgari üretim şartlarını, iç ve dış ticaretini düzenleyen bir hüküm yer almayan ya da puro ve sigarillo kategorisinde olduğu gibi ithalat ve piyasaya arzını düzenleyen bir karar bulunmayan ısıtılan tütün mamulünün, Türkiye'de ithalatının, piyasaya arzının mümkün bulunmadığı, yolcu beraberinde muafen getirilmesinin de mümkün olmadığı belirtilmiştir.
22.09.2020 tarihinde şüpheli ... yakalanmıştır. Aynı tarihte kollukta, şüpheli sıfatı ile ifadesinde susma hakkını kullanmıştır. 23.09.2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında, müdafii eşliğinde alınan ifadesinde ise özetle olay yerinde bulunmadığını, ve buna dair tanıklarının bulunduğunu, Paşa ve Özdemir adlı kişiler ile birlikte hayvanları için aldığı sılajı taşıdıklarını beyanla suçlamayı kabul etmemiştir.
23.09.2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında müdafii eşliğinde şüpheli sıfatı ile ifadesine başvurulan ... özetle; ..., ..., Ali Barik, Lokman Barik ve tanımadığı 4-5 kişi ile birlikte olayı gerçekleştirdiklerine, ... isimli kişiyi tanımadığına, karanlık olması nedeni ile ...'in
olay yerinde bulunup bulunmadığını ise görmediğine, olaydan birkaç gün sonra ... ile Gödekli Köyünde görüştüklerinde kendisinden ücretini istediğinde malının yakalandığından ücretini veremeyeceğine ancak kaçmaları nedeni ile kendilerine bir şey olmayacağını söylediğine dair beyanda bulunmuştur.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 23.09.2020 tarih, 2020/14 sorgu sayılı kararı ile müdafii eşliğinde alınan beyanlarında, özetle savcılık ifadeleri tekrarlayan şüpheliler ... ve olay yerinde Hamit'in bulunmadığını beyan eden ...'ın tutuklanmalarına karar verilmiştir.
24.09.2020 tarihli kamera inceleme tutanağında şüphelilerden ...'in ifadesinin alınması için beklediği sırada, şüpheli ...'a yönelik vücut hareketleri ile "konuşma, söyleme, hayır" tarzında olduğu değerlendirilen, şüpheli Mahmut'un da onaylama tarzında olduğu değerlendiren, hareketlerde bulunduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
Şüpheli ... hakkında, 24.09.2020 tarihinde Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 2020/267 değişik iş sayılı kararı ile yakalama emri düzenlenmesine karar verilmiştir.
23.09.2020 tarihinde hakkında gözaltına alınmasına dair karar verilen, evinde bulunmadığından yakalaması yapılamayan ...'nin aynı gün kolluğa gelmesi üzerine yakalanmasına müteakip, müdafii eşliğinde alınan ifadesinde özetle, olay günü evinde olduğunu beyanla suçlamayı kabul etmediğini, kardeşi ...'nin kaçakçılık yapıp yapmadığını bilmediğini, ...'in amcaoğlu olmakla yakın zamanda cezaevinden çıktığını, ...'i ve ...'ı tanımadığını, Lokman ve Ali kardeşlerin sağır ve dilsiz olduklarını, bu nedenle kaçakçılık yapan bazı şahısların bu kişileri konuşmayacaklarından bahisle eylemlerinde hamal olarak kullandıklarını duyduğunu, ... ile arasında husumet bulunduğunu beyan ettiği, 25.09.2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında müdafii eşliğinde alınan ifadesinde de özetle, benzer şekilde beyanda bulunduğu görülmüştür.
25.09.2020 tarihinde, konuşma engelli olduğu ve okur yazar olmadığından tercüman eşliğinde ifade ve resimler gösterilerek ifadesinin alındığı belirtilen ..., şüpheli sıfatı ile müdafii ve tercüman eşliğinde, kollukta alınan ifadesinde özetle, ..., ..., ..., ..., ..., ... ile olayı gerçekleştirdiklerini, ...'i olay yerinde görmediğini, ...'nin konuşmaması için kendisini korkuttuğunu, piyade karakolundan yüzü maskeli iki rütbelinin de sınırı geçmeden önce ...'tan para aldığını gördüğüne yönelik beyan ve teşhiste bulunmuştur.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 25.09.2020 tarih 2020/15 sorgu sayılı kararı ile müdafii eşliğinde alınan ifadelerinde atılı suçlamayı kabul etmediklerini beyan ettiği görülen şüpheli ... ile işitme ve konuşma engelli olduğu, okur yazar olmadığı, kendisine resimler göstererek teşhiste bulunduğu, tercüman eşliğinde beyanının alındığı belirtilen şüpheli ...'ın tutuklanmasına karar verilmiştir. ...'ın beyanında özetle, sigaranın yurda sokulduğu zaman sınırda olmadığını, gözleri ile görmediğini ancak sınırda gözlem yaptığını, ...'nin olmadığını, kendisine karşılığında para verildiğini el işareti ile beş işareti yaparak beyan ettiği, tercümanın beşyüz olarak yorumladığı belirtilmiştir.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 25.09.2020 tarih, 2020/268 değişik iş sayılı kararı ile şüpheli ... hakkında yakalama emri çıkartılmıştır. 27.09.2020 tarihinde yakalanan ..., kollukta müdafii eşliğinde alınan ifadesinde özetle atılı suçlamayı kabul etmeyerek, olay günü işlettiği kahvehanesinde bulunduğunu beyan etmiştir. Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 28.09.2020 tarih 2020/16 sorgu sayılı kararı ile müdafii eşliğinde alınan ifadesinde özetle, olay yerinde bulunmadığını ve HTS ile kamera kayıtlarından bu hususun araştırılmasını, atılı suçlamayı kabul etmediğini beyan eden şüphelinin tutuklanmasına karar verilmiştir. Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 2020/275 değişik iş sayılı kararı ile HTS kayıtlarının çıkartılmasına karar verilmiştir.
29.09.2020 tarihinde kollukta bilgisine başvurulan Cengiz Gülmüş özetle, ...'ın tutuklanması üzerine, ...'nin kendisini arayarak ...'ı tutuklattığını, bu şahısla kaçakçılık yaptığını, Mahmut'un tutuklanmasa idi ismini söylemeyeceğini, bunun sorumlusu olması nedeni ile kendisini ve ailesini öldürmekle tehdit ve hakaret ettiğini, suç duyurusunda bulunduğunu beyan etmiştir. Bu kapsamda Cumhuriyet Başsacılığının 2020/670 soruşturma evrakına kayden tehdit suçundan şüpheli ... hakkında başlatılan soruşturmanın 30.10.2020 tarih 2020/32 karar sayılı birleştirme kararı ile bağlantılı olması nedeni ile 2020/532 sayılı soruşturma evrakı ile birleştirilmesine karar verilmiştir. 03.11.2020 tarih 2020/38 karar sayılı tefrik kararı ile de suç türü ve tarihine nazaran farklı olaylar olması nedeni ile tefrik edilerek 2020/679 soruşturma numarasına kaydına karar verilmiştir.
Tutanakla 14.05.2020 tarihinde muhafaza altına alındığı belirtilen kaçak malzemeler 30.09.2020 tarihli tutanakla Dilucu Gümrük Müdürlüğüne teslim edilmiştir.
15.10.2020 tarihinde şüpheli ..., işitme engelliler öğretmeni ve müdafii eşliğinde kollukta Hudut Komutanlığında görevli personellere yönelik fotoğraflar üzerinde yaptığı teşhiste gösterilen fotoğraflardan net bir şey anlayamadığından teşhis edemediğini, Habip Aktaş'ı göstererek şahsın askeri kamyon süren bir askere para verdiğini beyan ettiği belirtilmiştir.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 12.02.2020 tarih 2020/314 değişik iş sayılı kararı ile şüpheliler ..., ..., ..., ..., ...'ın tutukluluk hallerinin devamına, şüpheli ...'ın ise adli kontrol tedbiri uygulanarak tahliyesine karar verilmiştir.
Van Jandarma Kriminal Labaratuvar Amirliğinin 01.10.2020 tarihli Uzmanlık raporu ile araçtan ele geçen svap numuneleri ile gömlek üzerine yapılan inceleme sonucunda, direksiyon ve vites topuzundan alınan numunelerin DNA analiz çalışmasına cevap vermediği, gömlekten DNA izolesinin yapıldığı, arşiv taramalarında ise profiline rastlanılmadığı belirtilmiştir.
Van Jandarma Kriminal Labaratuvar Amirliğinin 05.10.2020 tarihli uzmanlık raporunda, sigara kutularından alınan numulerde yapılan incelemede bulunan parmak ve avuç izlerinin mukayese amacı ile gönderilen parmak izleri ile ve arşiv kayıtlarında bulunan izlerle aynı olmadığı, sahibi bilinmeyen veri izleri tabanına kaydedikleri belirtilmiştir.
Van Jandarma Kriminal Labaratuvar Amirliğinin 05.10.2020 tarihli uzmanlık raporunda, 76 DH 547 plakalı aracın şoför kapısı dış kaporta kısmından alınan parmak izinin ...'a ait olduğu belirtilmiştir.
21.10.2020 tarihinde şüpheli ...'nin Gülekler isimli tır garajında saklanırken yakalanması üzerine, müdafii eşliğinde kollukta alınan ifadesinde özetle, suçlamayı kabul etmediğini, olay günü ikametinde bulunduğunu; 22.10.2020 tarihinde müdafii eşliğinde Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde ise özetle; kardeşinin yakalanması üzerine kendisine dava açılacağını düşündüğünden ve sağlık sorunları bulunduğundan, dava açılana kadar Iğdır'da bulunan akrabalarının evine gittiğini, kaçma amacının olmadığını, olayla ilgili bilgi ve görgüsünün bulunmadığını, ... ile arasında husumet bulunduğunu beyan etmiştir. Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 22.10.20.2020 tarih 2020/28 sorgu sayılı kararı ile de müdafii eşliğinde yapılan sorgusunda suçlamaları kabul etmeyen şüphelinin tutuklanmasına karar verilmiştir.
22.10.2020 tarihli dilekçesi ile şüpheli ..., kolluğun ifadesi sırasında kendisine kızması nedeni ile tam olarak ifade veremediğini, gösterilen fotoğraflarda tanımadığı halde birilerine bu da vardı dediğini, sonradan araştırdığı kadarı ile ...'ın olayla ilgisinin olmadığını, şahsı tanımadığını, Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmiştir.
22.10.2020 tarihli dilekçesi ile şüpheli ..., Cumhuriyet Başsavcılığına kendisini kollukta anlatamadığını, korkması nedeni ile kendisine gösterilen fotoğraflardaki kişilere bunlarda vardı dediğini, İsa ve ...'ı olayda görmediğini bildirmiştir.
22.10.2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında tanık olarak beyanı alınan ... özetle, 22.10.2020 tarihinde kendisini arayan ve sonradan ismini ... olarak öğrendiği kişinin çocuklarınca Habip ve İsa'nın adını vermeleri nedeni ile görüşmek istemesi üzerine buluştuklarını, verdiği iki dilekçeyi çocuklarına imzalatarak adliyeye götürmesini istediğini, bunun üzerine dilekçeleri çocuklarına imzalatarak çocukları ile birlikte adliyeye götürdüklerini, bu dilekçelerin gerçeği yansıtmadığını beyan etmiştir.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 22.10.2020 tarih 2020/333 değişik iş sayılı kararı ile şüphelilerden kan örnekleri alınarak inceleme yapılmasına izin verilmiştir.
16.11.2020 tarihinde Erzurum Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce, biyolojik türdeki bulguların incelemelerinin yapılamadığı belirtilerek inceleme talebi iade edilmiştir. 25.11.2020 tarihinde bulgular Erzurum Adli Tıp Grup Başkanlığına gönderilmiştir.
23.10.2020 tarihli müzekkere ile kolluktan ...'ın ifadesinde geçen ...'ın şüpheli sıfatı ile ifadesinin alınması istenilmiştir. 02.10.2020 tarihinde şüpheli sıfatı ile kollukta alınan ifadesinde ... özetle, olay hakkında bilgi almak için ...'ın telefon numarasını temin ettiğini, oğlunun cezaevinden çıktığını duyduğunda ...'ı arayarak bir kaç kez görüştüğünü, ...'nin tutuklandığı gün dosya ile ilgili bilgi almak için savcı ile görüşmek istemiş ise de görüşemediğini, bu nedenle adliyenin yanında bulunan akaryakıt
istasyonunda Yusuf ve oğulları ile görüştüğünü, konuşma esnasında Yusuf'un elinde kağıtların olduğunu, ...'inde yakalanması durumunda tutuklu bulunan kişilerin serbest kalacağını görüştükleri bu esnada, elindeki kağıtları almış ise de kendisinden bu kağıtları geri aldığını, içeriğini merak ettiğinden kağıtları almış ise de evrakları okuyamadığını, kendisine yazılı dilekçe vermediğini beyan etmiştir.
Bu kapsamda kamera görüntülerine yönelik tanzim edilen tutanakta, emniyet müdürlüğünden temin edilen görüntülerde, ...'ın ifadesinde belirttiği hususlarda bir görüntünün olmadığı ancak mobese görüntülerinde Yusuf ve oğullarının petrol istasyonunun bulunduğu park civarında ve adliye binası önünde bazı kişiler ile görüştüklerinin tespit edildiği fakat dilekçe verilmesi ile ilgili bir görüntü tespitinin yapılamadığı belirtilmiştir.
23.10.2020 tarihli kolluk yazısı ve ekinde 76 DH 547 plakalı araç için Kemt varakası düzenlenerek gönderilmiştir.
23.10.2020 ve 26.10.2020 tanzim tarihli infaz kurumundan gönderdiği dilekçeleri ile şüpheli ... özetle, Caner Orkut adlı şahsında olaya karıştığını, olay yerinde kendilerini karşılayan kişiler arasında bulunduğunu, ...'den para alarak yabancı kişilere verdiğini, sonrasında kendilerine kaçak malzemelerin yerini gösterdiğini, adliyede ifadesini verdiği gün kendisini takip ettiğini fark ettiğini, şahsın Adem ve Yaşar'ın eniştesi olduğunu Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmiştir.
Bir kısım şüphelilerin HTS kayıtlarına yönelik 03.11.2020 tarihli analiz raporu dosyada bulunmaktadır.
04.11.2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında ifadesi alınan şüpheli ... özetle, kaçakçılık olayının meydana geldiği köye gittiklerinde daha önce tanımadığını beyan ettiği kişiler arasında ...'unda bulunduğunu, kendisi ile husumetinin olmadığını, karanlık olması nedeni ile öncesinde şahsın olay yerinde bulunduğundan emin olamamış ise de sonrasında tutuklandığı gün, adliyede görünce olay yerinde bulunduğundan emin olduğunu, adliyede kendisini takip ettiğini, olay yerinde bulunan kişiler arasında olduğunu beyan etmiştir.
04.11.2020 tarihli tutanakta, 23.09.2020 tarihli kamera kaydının bulunmaması nedeni ile adliye kameralarından, ...'un adliyeye gelip gelmediği hususunda inceleme yapılamadığı belirtilmiştir.
05.11.2020 tarihinde kollukta müdafii eşliğinde şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde ... özetle, 13.09.2020 tarihinde evinde olduğunu, Latif Karasu'nun tarlasında gün içerisinde saman balyası hazırladığını, ... ile dört yıldır konuşmadıklarını, ... ile de tarla meselesi yüzünden kavgalı olduklarını, bir kısım şahısları tanıyor ise de olay kapsamında irtibatının olmadığını, 23.09.2020 tarihinde Iğdır iline notere gittiğini, sonrasında ilçeye geldiğinde tarla anlaşmazlığı nedeni ile ...'i şikayet etmek için adliyeye gittiğini, burada ... ile babası ve Hamit'in kardeşini gördüğünü, görevli katibin kaymakamlığa gitmesini söylemesi nedeni ile dilekçesini kaymakamlığa verdiğini, adliye de kısa süreli bulunduğu esnada Mehmet Gülek ve babasına kendisini ve eşini tarla yüzünden neden mahkemeye verdiklerini sorduğunu, adliyede koridorunda ...'ın bulunduğunu farketmediğini beyan etmiştir.
06.11.2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında şüpheli sıfatı ile müdafii eşliğinde ifadesi alınan ... özetle, kaçakçılık olayına karışmadığını, şüphelilerden bir kısmı ile arasında önceye dayalı husumetin bulunduğunu, ... ile aralarında tarla hususunda uyuşmazlık bulunduğunu, 23.09.2020 tarihinde ...'ten şikayetçi olmak amacı ile adliyeye gittiğini, babasının adının Emrullah olduğunu bildiği bir katiple görüştüğünü, süreçte adliye de Abdullah Gülek'i gördüğünü, oğlu Hamit 'in kendisi ve eşini şikayet etmesi nedeni ile neden şikayet ettiklerini sorduğunu, Mehmet Gülek'in de orada bulunduğunu ve şikayetçi olmamasını söylediğini, kendisinin kaymakamlığa müracaat edeceğini söylediğini, sonrasında arzuhalciye gidip dilekçe yazdırdığını, kaymakamlığa muhtar ile birlikte giderek dilekçesini verdiğini, adliyede ...'ı görmediğini beyan etmiştir.
06.11.2020 tarihinde Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 2020/30 sorgu sayılı kararı ile savcılık ifadesini tekrar eden şüpheli ...'un adli kontrol altına alınmasına karar verilmiştir.
06.11.2020 tarihinde tanık olarak dinlenen ... özetle, Asliye Ceza Mahkeme kaleminde zabıt katibi olduğunu, ...'u tanımadığını ancak dosyası nedeni ile adliyeye geldiğinden bildiğini, 23.09.2020 günü kaleme gelerek bir şeyler sorduğunu hatırlamadığını ancak şahsa tarlası ile ilgili olarak şikayetçi olabileceğini bunun için dilekçe yazması gerektiğini söylemiş olabileceğini beyan etmiştir.
Şüpheli ...'un 23.09.2020 tarihli Kaymakamlık makamına sunduğu dilekçesi dosya içerisine celp edilmiştir. Yine beyanlarında adı geçen ve birlikte kaymakamlığa gittiği muhtar İslam Aras'ın ve 13.11.2020, 13.09.2020 tarihinde tarlasında balya yaptığını beyan ettiği Kemal Sure'nin 12.11.2020 tarihinde kollukta bilgilerine başvurulmuştur.
Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 13.11.2020 tarih 2020/407 değişik iş sayılı kararı ile şüpheliler ..., ..., ..., ..., ...'ın adli kontrol tedbiri uygulanarak tahliyelerine, ...'nin ise tutukuluk halinin devamına karar verilmiştir.
Kaçak malzemelerin 13.11.2020 tarihli tutanakla imhası yapılmıştır.
14.09.2020 tarihli tutanakta, Kaçak malzemelerin ele geçirildiği koordinatın 1 derece askeri kara sınırları içerisinde bulunduğu belirtilmiştir. Tutanak ekinde bulunan resim ile harita dosya içeriğinde görülmüştür.
Muhammed İdis'in 20.11.2020 tarihinde, Alpaşa Karadağ'ın 23.11.2020 tarihinde ve Mihriban Gülek'in 20.11.2020 tarihinde kollukta bilgi alma tutanakları ile verdikleri beyanlarında özetle, şüpheli ...'in 13.09.2020 tarihinde evinden ayrılmadığına dair beyanda bulundukları görülmüştür.
Aralık Cumhuriyet Başsavcılığının 24.11.2020 tarih 2020/532 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ile şüpheliler ... ve ... hakkında atılı suçu işlemediklerinden, şüpheli ... hakkında ise atılı suçu işlediğine ilişkin yeterli delil elde edilemediğinden, haklarında kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verilmiştir.
Aralık Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.11.2020 tarih, 2020/532 soruşturma numaralı iddianamesi ile Aralık Asliye Ceza Mahkemesinden, malen sorumlunun ... olduğu belirtilerek, şüpheliler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden gözaltı ve tutuklama karar tarihleri, ... yönünden ise yakalama karar tarihi belirtilerek, 5607 sayılı Kanunun 3/1-2.cümle ve 3/18-a maddeleri delaletiyle 3/10, 4/2, TCK'nın 37/1, 53, 54, 63 ve TCK'nın 332/1, 37/1, 53 maddelerince, şüpheli ... 'ın ise suçluyu kayırma suçundan TCK'nın 283/1,53 maddelerince cezalandırılmaları istenilmiştir. İddianamede özetle; 13.09.2020 günü 1'inci derecede kara askeri yasak bölge olan 4'üncü Hudut Bölüğü 2'nci Hudut Takımı sorumluluk sahasında bulunan 16 nolu sınır taşı bölgesinde nöbet tutan askeri personellerin sınırda hareketlilik görmeleri üzerine hareketliliğin olduğu bölgeye yöneldikleri, bunun üzerine karanlıkta olay yerinden kaçan şahıslar olduğunu fark ettikleri, olay yerine gittiklerinde terk edilmiş vaziyette çuvalların içerisinde 10500 adet HEETS marka elektronik sigara kartuşu olduğunun tespit edilmesi üzerine başlanılan soruşturmada; olay yerinde ... adına tescilli aracın bulunduğu, olay yeri incelemesinden sonra aracın yediemin otoparkına çekildiği, aracın şoför mahallinde tespit edilen parmak izinin şüpheli ...'a ait olduğu, ...'ın beyanının şüpheli ...'ın beyanını doğrular nitelikte olduğu ve olay günü aracı oğlu ...'ın götürdüğünü belirttiği, 14.09.2020 günü üzeri ıslak ve çamurlu bir şekilde yakalanan şüpheli ...'ın savunmasında ikrarda bulunduğu, Medeni Öğet, ..., ..., ...'i teşhis ettiği, şüpheli ...'ın alınan savunmasına tanık Turgut ve şüpheli Ali'nin beyan ve teşhisi karşısında itibar edilmediği, şüpheli ...'ın ve şüpheli ...'ın savunmalarında ikrarda bulundukları, şüpheli ...'in alınan savunmasında suçu kabul etmediği ancak savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olması sebebiyle itibar edilmediği, diğer şüphelilerin Hamit'in de olay yerinde olduğunu doğruladıkları, 23.09.2020 günü adliyeye getirilen şüpheliler ... ile ...'in adliye koridorunda bekletildikleri esnada uzaktan birbirleri ile el kol hareketi yapmak suretiyle konuşmaya çalıştıklarının fark edilmesi üzerine adliye kameralarının incelenmesi neticesinde kamera inceleme tutanağı ile şüpheli Hamit'in Mahmut'a konuşma, söyleme, hayır tarzında mimik hareketleri yaptığı, Mahmut'un sürekli elini yüzüne ve ensesine götürdüğü, şüpheli Hamit'in beni söyleme, ben yokum tarzında hareketlerde bulunduğu, Mahmut'un da kafası ile onayladığının tespit edildiği, bu sebeplerle şüpheli Hamit'in savunmasına suçtan kurtulmaya yönelik olduğundan itibar edilmediği, şüpheliler ..., ... ve ...'ın savunmalarında suçu kabul etmedikleri ancak savunmalarının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu zira diğer şüphelilerin Adem ve Habip'i hem teşhis ettikleri hem de ismini verdikleri, tanık Cengiz Gülmüş'ün beyanının da bu durumu desteklediği, tanık Cengiz'in beyanında; ...'nin kendisini arayarak tehdit ve hakaret ettiği, bu olaya ilişkin şikayeti üzerine 2020/670 sruşturma dosyasında soruşturma yürütüldüğü, şüpheli Medeni Öğet hakkında Aralık Sulh Ceza Hakimliğinin 2020/256 değişik iş sayılı kararı ile 16.09.2020 günü
yakalama kararı çıkarıldığı ancak aradan geçen sürede şüphelinin yakalanamadığından savunmasının alınamadığı, ancak kamu davası açılması için yeterli şüphenin teşhis tutanakları ve diğer şüpheli ifadelerinden oluştuğu, şüpheliler Lokman ve ...'ın 22.10.2020 günü savcılığa, beyanlarının aksine dilekçe vermiş iseler de aynı gün şüpheliler ile birlikte adliyeye gelen babaları Yusuf'un alınan ifadesinde, Habip ve İsa'nın yakınlarının telefonunu bularak kendisine ulaştıklarını, ... isimli şahsın kendisini arayarak görüşmek istediğini söyleyince buluştuklarını kendisine iki adet dilekçe verdiğini, çocuklarına imzalatarak adliyeye götürmesini istediğini, kendisinin dilekçeleri imzalatarak çocukları ile adliyeye geldiğini, çocuklarının okuma ve yazmalarının olmadığını dilekçelerin gerçeği yansıtmadığını belirttiği, bunun üzerine şüpheli ...'ın savunmasında; 22.10.2020 günü ... ile buluştuğunu elinde kağıtlar gördüğünü, ne olduğunu merak ettiği için istediğini, ancak eline almasına rağmen okumadan geri verdiğini, dilekçeleri kendisinin vermediğini belirterek tevilli ikrarda bulunduğu, 10500 adet malzeme üzerinde bilirkişi tarafından yapılan incelemede yurda kaçak olarak sokulan tütün mamulü olduğunun tespit edildiği, kaçak eşyanın gümrüklenmiş değerinin 206.254,00 TL olduğunun tespit edildiği, kaçak eşyanın taşınması için olay yerine götürülen 76 DH 547 plakalı aracın değerinin ise 60.000 TL olduğunun tespit edildiği, bu sebeple suçta kullanılan aracın müsaderesinin gerektiği belirtilmiştir.
UYAP sisteminde iddianamenin elektronik olarak 25.11.2020 tarihinde imzalandığı, 25.11.2020 tarihinde Aralık Asliye Ceza Mahkemesinde görevli bir başka Hakimce doküman okuma işleminin yapıldığı görülmüştür. Aralık Asliye Ceza Mahkemesinin 10.12.2020 tarihli 2020/303 iddianame değerlendirme numaralı karar ile belirtildiği şekilde;
"... 24/11/2020 tarihli iddianamesinin incelenmesi ile;
1-Şüphelilerin yakalandığı yerin krokisi ve askeri yasak bölge olup olmadığı, askeri yasak bölge ise kaçıncı derece askeri yasak bölge olduğuna dair belgelerin dosyaya eklenmeden ve şüphelilerin yakalandığı yerin askeri yasak bölge olduğunu belirtir uyarı levhası, tabela veya işaretlerin bulunup bulunmadığı araştırılmadan suçun sübutuna etki edeceği muhakkak olan bir delil toplanmadan kamu davası açıldığı, bu suretle iddianamenin 5271 sayılı CMK'nın 174. maddesine aykırı olarak düzenlendiği,
2-Şüpheli ... adına çıkarılan yakalama emri üzerinden çok kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen, şüphelinin yakalanamamasından bahisle ifadesinin alınmadan iddianame tanzim edilmesinin, kural olarak şüphelinin ifadesinin alınmasının en önemli delillerden biri olduğunun Yargıtay içtihatlarıyla da kabul gördüğü gözetildiğinde, (Yargıtay 13. HD 2011/27923 - 2012/2008, 2013/33204 - 2014/2705) suçun sübutuna etki edeceği muhakkak olan bir delil toplanmadan kamu davası açıldığı, bu suretle iddianamenin 5271 sayılı CMK'nın 174 maddesine aykırı olarak düzenlendiği, ..."
Nedenleri ile iddianamenin iadesine karar verilmiştir.
Cumhuriyet savcısı, 10.12.2020 tarihli yazısı ile özetle, şüphelilerin yakalandıkların yerin 1. derecede askeri yasak bölge olduğuna ve koordinatlarına yönelik bilginin 14.09.2020 tarihli tutanak ile tespit edildiği, bölgenin askeri güvenlik bölgesi olduğuna dair fotoğraflar ve krokinin dosya içeriğinde bulunduğundan sübuta etki eden delilin toplandığı; şüpheli Medeni Öğet hakkında 16.09.2020 günü yakalama kararı çıkarıldığı fakat yakalanamadığı, kamu davası açılması için aranan yeterli şüphenin teşhis tutanakları ve diğer şüpheli ifadelerinden oluştuğu ayrıca şüphelinin ifadesinin alınamamasının da iade gerekçesi olamayacağı; iddianamenin 24.11.2020 günü tanzim edilmesine rağmen yasal süreden sonra iade edildiği gerekçeleri ile iade kararının kaldırılması hususunda, mahkemesine itirazda bulunmuştur.
15.12.2020 tarihli karar ile mahkemesince, iddianamenin 25.11.2020 tarihinde gönderildiği de belirtilerek, yerinde görülmeyen itiraz kapsamında dosya incelenmek üzere itiraz merciine gönderilmiştir.
28.12.2020 tarihli Cumhuriyet savcısı mütalaasında kararda belirtilen iade nedenleri yerinde olduğundan yapılan itirazın reddine karar verilmesi istenilmiştir.
Iğdır 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.12.2020 tarih 2020/345 değişik iş sayılı kararı ile iade kararında belirtilen iade sebepleri usul ve yasaya uygun bulunduğundan Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itirazın reddine, kesin olarak, oy birliği ile karar verilmiştir.
01.02.2021 tarihli Cumhuriyet Başsavcılığı yazısı ile Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne, itiraz merciinin kesin kararının, bahse konu iade kararına itirazda belirtilen nedenler ile kanun yararına bozulması hususunda ihbar ve görüşte bulunulmuştur.
III-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:
5607 sayılı Kanun kapsamında eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmak, Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın akaryakıt ile tütün, tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması suçundan 5607 sayılı Kanunun 3/1-2.cümle ve 3/18-a maddeleri delaletiyle 3/10, 4/2 ve Askeri Yasak Bölgeye Girme ve suçluyu kayırma suçlarından TCK'nun 332/1 ve 283/1 maddelerince cezalandırılmaları istenilen şüpheliler hakkında düzenlenen iddianamenin iadesinde ve bu karara yönelik itirazın reddine dair merciinin kesin kararında hukuki isabet bulunup bulunmadığına ilişkin ise de öncelikle Dairenin görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
IV-HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:
Konu ile ilgili yasal mevzuat şöyledir;
5237 sayılı TCK'nın
Askeri yasak bölgelere girme
Madde 332- (1) Devletin askerî yararı gereği girilmesi yasaklanmış olan yerlere, gizlice veya hile ile girenlere iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiil, savaş zamanında işlenirse faile üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir
Suçluyu kayırma
Madde 283- (1) Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkan sağlayan kimse, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(3) Bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi halinde, cezaya hükmolunmaz.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunun;
Kaçakçılık suçları
MADDE 3 – (Değişik: 28/3/2013-6455/54 md.)
1) Eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Eşyanın, gümrük kapıları dışından ülkeye sokulması halinde, verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır.
...
10) Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın akaryakıt ile tütün, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kağıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarısından iki katına kadar artırılır, ancak bu fıkranın uygulanması suretiyle verilecek ceza üç yıldan az olamaz.
...
18) (Değişik: 18.6/.014-6545/89 md.) Ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaret bulunmayan ya da taklit veya yanıltıcı bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri taşıyan tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri;
a) Ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden,
b) Satışa arz eden veya satan,
c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan, kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak, tütün mamullerinin, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması halinde, onuncu fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmolunur.
2797 sayılı Yargıtay Kanunu
Dairelerin görevleri:
Madde 14 –(Değişik: 9.2.2011-6110/8 md.)
...
Ceza dairelerinde:
a) (Değişik: 18.6.2014-6545/31 md.) Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirme, mahkumiyet dışındaki kararlarda ise iddianamede veya iddianame yerine geçen belgedeki nitelendirme esas alınır.
c) Temyiz davasına bakmakla görevli olan daire, Yargıtayın İlk Derece Mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalar ile olağanüstü kanun yollarına ilişkin davalara bakmakla da görevlidir.
28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 23.01.2020 tarih ve 2020/1 sayılı kararı;
II) YARGITAY CEZA DAİRELERİ İŞ BÖLÜMÜ
A) ORTAK HÜKÜMLER;
..6)Ceza Dairelerinin görevlerinin belirlenmesinde, mahkûmiyet kararlarında
mahkeme hükmündeki, mahkûmiyet dışındaki kararların temyiz incelemesinde ise iddianame, varsa görevsizlik kararı ya da diğer dava açan belgedeki nitelenen suç esas alınır.
7)Temyiz incelemesine konu olan suçların ceza miktarlarında sonradan değişiklik olması hâlinde tebliğname tarihindeki suçun temel şekline göre ceza miktarları göz önünde bulundurularak görevli ceza dairesi belirlenir.
8) Birden fazla suçun yer aldığı hükümlerin temyiz incelemesi, incelemeye konu suçlardan yaptırımı en ağır olanına bakmakla görevli dairece yapılır. Çeşitli suçlara ilişkin açılan davalardan en ağırı belirlenirken suçun temel şekline göre hapis cezasının üst sınırı daha fazla olan suça ilişkin dava daha ağır, üst sınırların eşit olması halinde ise alt sınırı daha fazla hapsi gerektiren suça ilişkin davanın daha ağır olduğu kabul edilir. Hapis cezası ile birlikte öngörülen adli para cezaları ise, her iki suça ilişkin hapis cezalarının alt ve üst sınırlarının eşit olması halinde nazara alınır. Suçların alt ve üst sınırlarının aynı olması durumunda ise temyiz incelemesi, tebliğnamenin düzenlendiği daire tarafından sonuçlandırılır. Ancak temyiz incelemesine konu ve ceza miktarları eşit olan suçlardan birisi özel ceza kanununda, diğeri TCK'da düzenlenen suç ise temyiz incelemesi özel ceza kanunundaki suça bakmakla görevli daire tarafından yapılır.
..
...
YEDİNCİ CEZA DAİRESİ
1918, 4926, 5607 sayılı Kaçakçılık Kanunları ile 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ve 5015 sayılı Petrol Piyasası
Kanunu’ndan kaynaklanan işler,...
Yukarıda yer verilen müsned suçlara ilişkin yasal düzenlemeler ile Dairelerin görev ve iş bölümüne dair hükümlerin sarahatine göre, iddianamede olayların anlatım biçimi ve sevk maddelerine nazaran askeri yasak bölgeye girme suçuna yönelik iade nedeni haricinde, kaçakçılık suçuna yönelik olarak da şüphelinin ifadesinin alınmamasının iade nedeni yapılmış olması karşısında, iade kapsamında yer alan ve daha fazla cezayı öngören kaçakçılık suçu ile ilgili temyiz/kanun yolu incelemelerinin Dairemizin görev alanına girmediği anlaşıldığından, Resmi Gazete'de yayımlanan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun İş Bölümüne ilişkin 23.01.2020 tarih ve 2020/1 sayılı kararı uyarınca, Yargıtay 7. Ceza Dairesine ait olduğu görülmekle, Dairenin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
V-SONUÇ: Açıklanan nedenlerle,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.03.2021 tarih ve 2021/28395 sayılı istemi ile ilgili incelemenin, 28 Ocak 2020 tarihli ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun İş Bölümüne İlişkin 23.01.2020 tarihli ve 2020/1 sayılı kararına göre Yargıtay 7 Ceza Dairesinin görevine girdiğinden, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın Yargıtay 7. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 31.05.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.