(3402 S. K. m. 13, 14, 25/D) (1086 S. K. m. 95)
Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca incelenmesi istenilmekler temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Kadastro sırasında 5341 ila 97 parsel sayılı toplam 182873,88 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan bir bölümü vergi kaydı, harici satışlar, tescil ilamı ile alınan tapu kaydı nedeniyle bir kısım davalılar adlarına, bir bölümüde vergi kaydı, harici satışlar tescil ilamı ile alınan tapu kaydı ve tapuda yapılan satışlar deneniyle bir kısım davalılar adlarına tespit edilmiştir. 13 ila 117 parseller mükerrer tescil ilamına dayalı tapu kayıtları nedeniyle, 65, 66 ve 96 sayılı parseller de davalı olduğundan bahisle malik haneleri açık bırakılmıştır. Davacı Abidin, tüm parseller hakkında vergi kaydı, harici satış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, davacı Filit öncesinde bir bütün olarak 1805 sayılı belirtmelik parseli ile Abidin adına kayıtlı olduğunu iddia ettiği dava konusu taşınmazın 3573,44 metrekarelik bölümü hakkında harici satış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Davacılardan İzzet'in Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı İdris aleyhine açtığı tapu iptali ve tescil davası ile, davacı Mevlüt, Fethi ve Kemal'in, Hazine ve Kulu Belediye Başkanlığı aleyhine açtığı tescil davaları kadastro çalışmalarının başlaması nedeniyle görevsizlikle bu dosya üzerinde birleştirilmiştir. Yargılama sırasında Sadettin ve Narin harici satış ve kazandırıcı zamanaşımına dayanarak müdahale talebinde bulunmuşlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacı Abidin'in çekişmeli 24, 54 ve 97 parseller ile 74 ila 94 parseller yönünden açtığı davanın feragat sebebiyle reddine, çekişmeli 1 ila 23, 25 ila 51, 61, 63, 64, 68 ve 69 parseller için açtığı davanın Medeni Kanunun 931. maddesi uyarınca reddine; 54 ila 59, 65, 66 ve 71 parseller için açtığı davanın noter senedi ile yapılan satış nedeniyle reddine, malik hanesi açık bırakılan 13 parselin Sofu, 14 parselin Sami, 15 parselin İsmail,
16 parselin Cevdet, 17 parselin Mehmet, 65 parselin izzet, 66 parselin 5180,35 metrekare olarak İdris adına, diğer davanın reddine karar verilen parsellerin tespit gibi ayrı ayrı davalılar adlarına tesciline; davacının 43, 44, 45, 53, 60, 62, 67, 70, 72, 73 ve 95 sayılı parseller ile 96 sayılı parselin fen bilirkişisi krokisinde "A" harfi ite gösterilen bölüm dışındaki kısmı için açılan davasının kabulü ile davacı Abidin adına tesciline karar verilmiş, hüküm, davacı Abidin, Filit, müdahil Sadettin ile bir kısım davalılar Kemal, Ömer, Fethi, Recep, Burhan, Fatma, Engin, Rıfat, Mehmet, Nurten ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 95. maddesi gereğince davadan feragat kesin hükmün sonuçlarını doğurur. Feragat beyanı da usulen belgelendirilmiştir. Bu nedenle çekişmeli 97 sayılı parsele ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddi ile sözü edilen parsele ilişkin hükmün (ONANMASINA),
2- Diğer parsellere yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Çekişmeli parsellerin öncesinin bir bütün olduğu, tapusuz bulunduğu ve davacı Abidin'e ait olduğu, malikin 13.4.1993 ve 29.12.1993 tarihli noter senetleri ile senet kapsamına giren arazi bölümlerini oğlu Kamil'e satarak zilyetliğini devir ve teslim ettiği, oğlunun da ifraz yaparak taşınmazları değişik kişilere sattığı tartışmasızdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık satıma konu tüm taşınmazların davacı Abidin tarafından oğluna satılıp satılmadığı, satıma konu olmayan taşınmazlar yönünden oğul Kamil tarafından yapılan satışlara değer verilip verilemeyeceği ve 9.5.1999 tarihli feragat beyanının hukuken geçerli olup olmadığı konularındadır.
a)- Mahkemece, satış senetleri usulen mahalline uygulanmamış, satış senetleri sınırları ve miktarları i|e kapsadıkları alanlar kesin olarak belirlenmemiş ve teknik bilirkişiye krokide denetime elverişli şekilde işaret ettirilmemiştir. Öncelikle senet kapsamları doğru olarak belirlenmeli ve senet kapsamına giren Kamil tarafından yapılan satışların tümünün geçerli olduğu kabul edilmelidir.
b)- Senet kapsamına girmeyen arazi bölümleri yönünden tescil tapusu ile tapu kayıtları oluşturulduktan sonra bu tapuya güvenerek taşınmazları satın alan iyi niyetli kişilerin iktisaplarının da Medeni Kanun'un 1023 maddesi gereğince korunması gerekir. Davacıdan bu kişilerin kötü niyetli olduklarını kanıtladığı takdirde iktisaplara değer verilemez. Davacıya kötü niyet iddiasını kanıtlamak üzere olanak tanınmalı bildireceği deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmelidir.
c)- Senetler Noter senetleri kapsamına girmeyen ve satışları halefiyet
nedeniyle geçersiz olan parseller ile satıma konu olmayan parsellerin zilyetlikle iktisap şartlarının oluşması halinde davacı Abidin adına tescile karar verilmesi gerektiği düşünülmelidir.
d)- Davacının 9.5.1999 tarihli feragat beyanı ile bir kısım parsellerden feragat ettiği anlaşılmıştır. Feragat beyanındaki imza davacı tarafından kabul edildiği gibi 22.6.1999 tarihli oturumda feragat beyanı okunmuş, iki oturum sonra 14.9.1999 tarihli oturumda davacı rahatsızlığı nedeniyle feragatte bulunduğunu bildirmiştir. Davacının bu iddiası soyut niteliktedir, iddiasını kanıtlayan hiçbir delil de ileri sürmediğinden bu beyana değer verilemez. Mahkemece feragat beyanının geçerli olduğunun kabulü dosya içeriğine ve toplanan delillere uygun bulunduğundan davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde bulunmamaktadır.
3- Hakim açılan davalarla ilgili olarak olumlu ya da olumsuz karar vermek ve uyuşmazlığı çözümlemekle yükümlüdür. Filit tarafından dava açıldığı halde mahkemece bu hususta hüküm kurulmaması isabetsizdir.
4- 3402 sayılı Kadastro Kanununun 25/D maddesi gereğince tespitten önceki haklara dayanarak asli müdahil olarak davaya katılan kişilerle ilgili uyuşmazlıkları çözümleme görevi kadastro Hakimine aittir. Müdahalenin kabulü için yazılı belge ibrazı zorunlu değildir. Mahkemece Narin'in müdahale isteminin kabulü ile dilekçesi incelenerek iddiasına ilişkin tüm deliller toplanarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken, belgeye dayanmaması nedeniyle müdahale talebinin reddedilmesi usul ve Yasaya aykırıdır.
5- Müdahale isteminde bulunan Sadetin'in istemi hakkında karar verilmemesi isabetsizdir.
Kabule göre de; taşınmazlar üzerindeki muhdesatlarla ilgili olarak hüküm oluşturulmaması da doğru bulunmamaktadır.
Temyiz itirazlarının bu nedenlerle kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), 27.12.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
YKD Mayıs 2003
Full & Egal Universal Law Academy