(3402 S. K. m. 13)
Dava: Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Yargıtay bozma ilamında özetle; Tespite dayanak yapılan tarafların tutunduğu tapu kaydının niza konusu taşınmazlara ait olduğu, davacının tespite dayanak tapu kaydında payı bulunduğu istemi ile dava açtığı T. Evvel 1316 tarih 91 nolu tapu kayıt maliklerinden Medine'nin 8.3.1332 tarihinde çocuksuz öldüğü, davalılar ile davacıya kayden satış yapan Fatma'nın mirasçı olduğu, davalıların zilyetliği mirasçı sıfatı ile olduğundan tapu kaydının hukuksal değerini koruduğu, Medine payının 27.09.1968 tarihli sicilden gelen 14.02.1974 tarih 36 sayılı sicil ile davacı Ali Rıza Ünal'a kayden pay temlikinde bulunduklarından tapu dışı paylaşmanın bozulduğu, davalılar yararına dava konusu paylar yönünden Kadastro Kanunu'nun 13/B-b maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmediğinin kabulü gerektiğinden, davacının Medine'den gelen paya yönelik davasının kabulü ile tapu kaydından gelen payının davacı taraf adına tesciline karar verilmesi gerektiği, davalıların tapu kayıt maliki Zehra Z. payına yönelik itirazları ise, taşınmazın tümünde davalı Ayşe mirasçıları İsmail E. ve Şehriye G.'in zilyet olduklarının belirlendiği, tapu kayıt maliklerinin Kurtoğlu Mehmet kızı Ayşe, Medine ve Zehra Z.'nin olduğu, Zehra Z.'nin 1927 yılında öldüğü, payının Medine'ye ait pay ile 1968 yılında mirasçılardan Fatma S. adına intikal ettiği, sonrada davacıya 14.02.1974 gün 36 sayılı kayıtla kayden geçtiği, Zehra Z.'nin 1927 yılında ölümünden sonra kaydın intikal gördüğü 1968 yılına kadar davalılar zilyet bulunduğundan Zehra Z. payı yönünden davalılar yararına 13/B-c maddesindeki koşullar gerçekleştiğinden davacıya tapu kayıt maliki Medine'den gelen satın aldığı payların belirlenip verilmesi gereğine değinilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; çekişme konusu 493 ve 494 parsellerin tapu kayıtlarının kısmen iptali ile 744/1296 payın davacı Ali Rıza Ünal, 24/1296 payın Abdi Ünal, 24/1926 payın Ali Osman Ünal, kalan paylarında davalılar İsmail E. ve Şehriye G. mirasçıları adına hisseleri oranında tesciline karar verilmiş; hüküm davalı İsmail E. mirasçısı Alaittin E. ile davalı Şehriye G. mirasçısı Zahit G. tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece 7. Hukuk Dairesinin 18.5.2000 tarih 2000/2202 esas-2602 karar sayılı bozma ilamına uyularak karar verildiği halde bozma ilamının dışına çıkılmış ve bozmaya aykırı hüküm tesis edilmiştir. Bozma ilamına uyulmakla davalı taraf yararına usuli müktesep hak doğmuştur. Kazanılmış hak taraflar yönünden bağlayıcı olduğu gibi Mahkemece de bağlayıcıdır ve bozma ilamı dışına çıkılması usulen mümkün değildir. Bozma ilamında tapu kaydındaki Zehra Z. payının 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-c maddesi hükümlerine göre hukuki değerini yitirdiği, Medine payının ise davalı tarafın aynı zamanda Medine mirasçısı olması nedeni ile hukuki değerini koruduğu kabul edilmiş ve davanın Medine mirasçılarından satın alma yolu ile davacıya intikal eden pay ile sınırlı olarak kabul edilmesi gereği kesin olarak vurgulanmıştır.
Mahkeme, Medine mirasçılarının sattıkları paylara ilaveten davacıya dedesi Ali O.'dan irsen intikal eden payları da nazara aldığı gibi her bir parsel hakkında bakiye payı davalı uhdesinde bırakacak yerde tarafları hissedar yaparak yeniden hisse dökümü yapmıştır. Bozma ilamının dışına çıkılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
Mahkemece yapılacak iş 20.9.1968 tarih 98 nolu ve 14.2.1974 tarih 36 nolu pay temliklerindeki Medine mirasçıları Hatice E. ve Fatma S.'un paylarını diğer Zehra Zülfiye varislerinden arındırmak sureti ile Ezine Asliye Hukuk Mahkemesinin 1968/103-203 sayılı veraset ilamındaki hisselere göre 9/192 Fatma S.'dan, 9/192 hissede Hatice E.'dan olmak üzere her bir parselden toplam 18/192 hisseyi davacı adına tescil etmek, geri kalan payları ise her bir parselin tapu maliki olan davalı uhdesinde bırakmaktan ibarettir.
Sonuç: Davalıların temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 21.02.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy