(4342 S. K. m. 14) (3402 S. K. m. 14)
Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Yargıtay bozma ilamında özetle; "Kadastro tutanağında işaret olunan Kanuni Sani 1294 Tarih 326 numaralı tapu kaydının uygulanmadığı, tedavülleri olup olmadığı ve hangi parsellere revizyon gördüğünün sorulmadığı, çevresinde eylemli mer'a bulunduğundan miktar fazlasının zilyetlikle kazanılamayacağı, Hazine taşınmazın 1505 sayılı Kanun hükümleri gereği kamulaştırıldığını ileri sürdüğü halde kamulaştırmaya ilişkin kayıt ve belgeler iade edilmiş ise iadeye ilişkin belgelerin getirtilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; çekişmeli parselin mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine ve davalı Ş
, B
. tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalı tarafın dayanağını oluşturan Şubat 88 yoklama tarih 6 numaralı kaydın davaya konu parseli kapsamadığı ve taşınmaz üzerinde davalılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği mahallinde yapılan keşif, uygulama, yerel bilirkişi anlatımı, teknik bilirkişi tarafından düzenlenen kroki ve raporla belirlendiğine göre davalıların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,
2- Hazinenin temyizine gelince; Mahkemece çekişmeli taşınmazın kamu orta malı niteliğinde mer'a olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; değerlendirme de dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Davaya konu 195 numaralı parsel tapu kaydına dayanılarak Zeynel ve arkadaşlarıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Taşınmazın tespitine karşı Hazine ve Paşa tarafından açılan dava sonunda; Hazinenin davasının reddine Paşa'nın itiraz etmemiş sayılmasına, taşınmazın tespitinin iptaliyle Zeynel mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; Hazinenin temyizini inceleyen Yargıtay 16.Hukuk Dairesi 14.4.1989 tarih 1988/4982 esas, 1989/5533 sayılı kararıyla araştırma noksanlığı nedeniyle yerel mahkeme kararını bozmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; yukarıda belirtildiği şekilde taşınmazın mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiştir. Yukarıdaki izahattan da anlaşılacağı üzere taşınmaz Hazine ve Zeynel mirasçıları adına tespit edilmiştir. Hazinenin tutanaktaki hissesine karşı açılıp takip edilmiş bir dava bulunmamaktadır. Öncelikle Hazinenin tutanaktaki hissesinin, Hazine lehine kesinleştiğinin kabul edilmesi gerekir. Mahkemece Hazine hissesine yönelik bir dava bulunmadığı halde taşınmazın tamamının mer'a olarak sınırlandırılması isabetli bulunmamaktadır. Ayrıca, hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında da işaret edildiği üzere Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu taşınmazın 1505 sayılı Yasa hükümleri gereğince kamulaştırılıp kamulaştırılmadığı, kamulaştırılmamış ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme şartlarının zilyedi yararına gerçekleşip gerçekleşmediği konusundadır.
Yapılan araştırma ile tespite esas olan ve davalıların dayanağını oluşturan Şubat 88 yoklama tarih 6 numaralı kaydın çekişmeli taşınmazı kapsamadığı ve taşınmaz üzerinde davalılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği belirlenmiş bulunmaktadır. Ayrıca taşınmazın niteliğine ilişkin olarak açılmış bir dava bulunmadığı gibi Yargılama sırasında dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların büyük çoğunluğu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğunu ifade etmişlerdir. Kadastro tespit tutanağının edinme sebebi sütunundaki beyanlarda yargılama sırasında tespit edilen bilirkişi ve tanık beyanlarını doğrular niteliktedir. Taşınmaz üzerinde zaman zaman Hayvanların otlatılmış olması o yere kadim mer'alık vasfı kazandırmaz. Hal böyle olunca; taşınmazın tarla olarak tespit edilmiş olması bir kısım hissenin aynı nitelikle Hazine adına kesinleşmiş bulunması taşınmazın niteliğine yönelik açılıp sürdürülmüş bir davanın bulunmaması ve dinlenen çok sayıda bilirkişi ve tanık beyanı nazara alınarak parselin tespitteki vasıfları ile tamamının Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekir. Mahkemece dosya kapsamına uygun olmayan değerlendirme sonucu taşınmazın mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi isabetsiz, Hazinenin temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 3.3.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy