(3402 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında temyize konu 178 ada 9, 10, 11; 185 ada 4, 115; 205 ada 1; 214 ada 181 parsel sayılı 5275.16, 7200.40, 9937.05, 17305.63, 21941.77, 9417.34 ve 10205.16 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır, kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli ve temyize konu 178 ada 9, 10, 11; 185 ada 4, 115; 205 ada 1; 214 ada 181 parsel sayılı taşınmazların davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Mahkemece, çekişmeli 178 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacı yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı. Kadastro Mahkemesinin birleşen 2005/172 Esas sayılı dava dosyasının 25.5.2007 tarihli duruşmasında çekişmeli 178 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davası olmadığını bildirmiş; ancak, bu beyanı usulen belgelendirilmemiştir. Feragat beyanının bağlayıcı olabilmesi için Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 151. maddesi uyarınca usulen belgelendirilmesi gerekir. Hal böyle olunca, davacıya 25.5.2007 tarihli beyanı sorulmalı, davacının çekişmeli taşınmazlara karşı davasından feragat etmesi durumunda, feragata ilişkin beyanı usulen belgelendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalı, aksi halde ise taraflara delillerini bildirmesi için olanak tanınmalı, iddia ve savunmalarıyla ilgili olarak bildirdikleri ve bildirecekleri tüm deliller toplanıp, birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile 178 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün BOZULMASINA,
2- Davalı Hazine vekilinin 178 ada 11, 185 ada 4, 115, 205 ada 1 ve 214 ada 181 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyizine gelince; Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar yönünden mera araştırması yapılmamış, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde çalışma yapmış olan toprak komisyonunca düzenlenen belirtmelik krokisi ve haritası ile mera vergi kayıtları uygulanarak kapsamları yöntemince belirlenmemiş, belirtmelik bilirkişilerinin sağ olup olmadıklarının araştırılması suretiyle, sağ iseler dinlenilmesi yoluna gidilmemiş, taşınmazların niteliği ile ilgili olarak 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmamış, çekişmeli taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve zilyetliğin süresi yöntemince araştırılmamıştır. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ile çekişmeli taşınmazlara ait Toprak Komisyonunca düzenlenen komisyon haritası, belirtmelik krokisi ve ekleri getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları, belirtmelik bilirkişileri ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir. Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli 214 ada 181 parsel sayılı taşınmaz yönünden komşusu bulunan 214 ada 186 sayılı mera parseli ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunulmadığı belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmen, alınan beyanlar ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişilerinin beyanları arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişisinden, toprak komisyonunca düzenlenen harita ile kadastro paftasının yöntemince çakıştırılması istenilmeli, mera vergi kayıtları usulüne uygun şekilde uygulanarak kayıtların kapsamı belirlenmeli, davacının belgesiz olarak aynı çalışma alanı içinde taşınmaz iktisap edip etmediği sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, fenni bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle 178 ada 11, 185 ada 4, 115, 205 ada 1 ve 214 ada 181 parsel sayılı taşınmazlara yönelik hükmün BOZULMASINA, 13.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy