(3402 S. K. m. 40)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında temyize konu 171 ada 92 parsel sayılı 24511,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz. Mera Komisyonunca mera olarak sınırlandırıldığından söz edilerek mera niteliği ile sınırlandırılmış. 171 ada 96 parsel sayılı 9403.72 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı Gökçedağ Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit edilmiştir. Davacı M. E., yasal süresi içinde 171 ada 92 parsel sayılı taşınmaz hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, davacı Hazine ise 171 ada 96 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Hazine'nin davasının reddine, çekişmeli 171 ada 96 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile mera niteliği ile sınırlandırılmasına, davacı M. E.'un davasının kabulüne, çekişmeli 171 ada 92 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile davacı M. E. adına tarla niteliği ile tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Mahkemece, davacı Hazinenin davalı Gökçedağ Köyü Tüzel Kişiliği adına tarla niteliği ile tespit edilen çekişmeli 171 ada 96 parsel sayılı taşınmaz hakkında açtığı davanın reddine karar verildiği halde, aynı zamanda çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın mera niteliği ile sınırlandırılmasına karar verilerek tespit değiştirilmek suretiyle hükümde çelişki yaratılması isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre sair yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2- Davalı Hazine vekilinin çekişmeli 171 ada 92 parsel sayılı taşınmazla ilgili hükme yönelik temyizine gelince; mahkemece, taşınmazın tarım arazisi olduğu ve tespit günü itibarı ile davacı M. E. lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek sureti ile hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece, çekişmeli taşınmaz ile taşınmazı doğu, batı ve güneyden çevreleyen 171 ada 91 ve 108 sayılı mera parselleri arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı araştırılmamış; taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış; 3 kişilik, uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır. O halde, doğru sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu köylerde ikamet eden, elverdiğince yaşlı şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, hangi tarihten beri kim veya kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı, kullanmanın ekonomik amacına uygun olup olmadığı, zilyetliğin nasıl intikal ettiği, taşınmazın öncesinde mera olup olmadığı, bitişik mera parsellerinden ne suretle ayrıldığı, mera parselleri ile arada ayırıcı unsur niteliğinde doğal ya da yapay sınır bulunup bulunmadığı, komşu mera parsellerinin kadim mera olup olmadıkları sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama sırasında dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazın eğimi, niteliği toprak yapısı, bitki örtüsü ve özellikle çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselleri arasında doğal ya da yapay ayırıcı unsur olup olmadığı, taşınmazın mera parsellerinden nasıl ayrıldığı, öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı hususlarını içeren, çekişmeli taşınmaz ile komşu parselleri mukayeseli olarak değerlendiren bilimsel verilere dayalı, önceki zirai bilirkişi raporunu da irdeler şekilde, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, raporda belirtilen hususların somutlaştırılması için, taşınmazı tüm yönleriyle gösterecek fotoğraflar çektirilmeli, bu fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmazın sınırları fen bilirkişisine kabaca işaretlettirilmeli ve keşfe katılacak fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parsellerinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu yönler gözardı edilerek, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bozulmasına, 17.03.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy