MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU
KANUN YOLU : TEMYİZ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Uygulama kadastrosu sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 288, 836 ve 842 parsel sayılı sırasıyla 15.800, 7590 ve 11900 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 186 ada 15, 22 ve 9 parsel numarasıyla ve 15.822,94, 5.452,28 ve 11.922,58 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1036 parsel sayılı 33980 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 400 ada 13 parsel numarasıyla ve 19.961,99 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 324 parsel sayılı 305 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 186 ada 8 parsel numarasıyla ve 429,93 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 838 parsel sayılı 646,85 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 161 ada 74 parsel numarasıyla ve 666,97 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 322 parsel sayılı 3685 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 186 ada 10 parsel numarasıyla ve 3666,95 metrekare yüzölçümlü olarak; Doğan Sayar adına kayıtlı bulunan eski 362 parsel sayılı 142 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 186 ada 14 parsel numarasıyla ve 132,2 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 291, 846 ve 835 parsel sayılı sırasıyla 3133, 4070 ve 4174 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 186 ada 17, 19 ve 18 parsel numarasıyla ve 3227,96, 1245,88 ve 3062,89 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1062 parsel sayılı 31060 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 400 ada 12 parsel numarasıyla ve 30901,79 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 894 ve 1057 parsel sayılı sırasıyla 1960 ve 6200 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 400 ada 11 ve 12 parsel numarasıyla 2071,51 ve 5563,8 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 891 parsel sayılı 20.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 400 ada 2 parsel numarasıyla ve 20.000 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 829 ve 830 parsel sayılı sırasıyla 15.056 ve 14860 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, 186 ada 40 ve 41 parsel numarasıyla ve sırasıyla 14.567,93 ve 17.260,33 metrekare yüzölçümlü olarak; Hazine adına kayıtlı bulunan eski 896, 897 ve 1037 parsel sayılı sırasıyla 195, 1880 ve 18470 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, 400 ada 14, 15 ve 17 parsel numarasıyla ve sırasıyla 327,96, 1.754,93 ve 19.739,25 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait 186 ada 9, 15 ve 22 parsel sayılı taşınmazların sınırının yanlış belirlendiği, 400 ada 13 parsel sayılı taşınmazın ise yüzölçümünün eksildiği ve eksiklik ile yanlışlığın davalılara ait taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 161 ada 74, 186 ada 8, 9, 10, 14, 15, 17, 19, 22, 40 ve 41 parsel ile 400 ada 2, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazların uygulama tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava konusu 161 ada 74, 186 ada 8, 9, 10, 14, 15, 17, 19, 22, 40 ve 41 parsel sayılı taşınmazlar bakımından dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün bu parseller yönünden ONANMASINA,
2- Dava konusu 400 ada 2, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazlar bakımından ise mahkemece, bilirkişi raporuna göre uygulama kadastrosunun doğru olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir. Dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkindir. Davacı, uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait 400 ada 13 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün eksildiği ve eksikliğin komşu taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanmıştır.
Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.
Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut olayda mahkemece, çekişmeli taşınmazlara ait arazi kadastrosuna ait ölçü krokisi, hesap cetveli, ortofoto, hava fotoğrafı getirtilmemiş, fen bilirkişisinden yukarıda açıklanan şekilde rapor alınmamıştır. Ayrıca taşınmazın tesis kadastro paftası, tesis ölçü krokisi ile uygulama paftası karşılaştırıldığında, tesis kadastro paftası ile ölçü krokisindeki ölçüm ve pafta tersimatlarının birbirlerini doğrulamadığı, taşınmazın tesis kadastrosu yüzölçümü ile uygulama kadastrosu sonucu belirlenen yüzölçüm farklılığının tecviz sınırını aştığı görülmektedir. Fen bilirkişisinden, bu hususları irdeleyen ayrıntılı rapor alınmamıştır. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahkemece öncelikle yukarıda belirtilen eksikliklere göre dosya keşfe hazır hale getirilmeli, daha sonra harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişi dışında uzman bilirkişi eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile dava konusu 400 ada 2, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazlar bakımından hükmün BOZULMASINA, 02.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy