MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : ... TESPİTİNE İTİRAZ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
... sırasında .... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 106 ada 9 parsel sayılı 9750 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle ... adına; 106 ada 44 parsel sayılı 108,000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle, 111 ada 8 parsel sayılı 50250 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ham toprak vasfıyla ... adına, 111 ada 9 ve 10 parsel sayılı 20,000'er metrekare yüzölçümlü taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle ... adına 106 ada 10 parsel sayılı 58.500 ve 111 ada 11 parsel sayılı 19400 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise Asliye Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı ..., 106 ada 9 parsel sayılı taşınmazın, dayanağı tapu kaydı kapsamında kaldığı iddiasıyla dava açmıştır. Davacı ..., tarafından davalı ... ve ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle ... Mahkemesine aktarılmıştır. ... Mahkemesince, 106 ada 10 ve 44, 111 ada 8, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların da aktarılan davanın konusu olduğundan bahisle tutanakları davalı hale getirilmek ve çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası, ...'nin 106 ada 9 parsel sayılı taşınmaz hakkında açtığı tespite itiraz davası ile birleştirilmek suretiyle yapılan yargılama sonunda Hazinenin davasının reddine, davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulüne ve çekişmeli 106 ada 9, 10 ve 44 sayılı parseller ile 111 ada 8 ve 11 parsel sayılı taşınmazların yargılama sırasında ölen davacı ... mirasçıları adlarına hüküm fıkrasında gösterilen miras payları oranında; çekişmeli 111 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların ise ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı-davalı ... temsilcisi ve davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan çekişmeli 106 ada 9 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükmün ONANMASINA,
2- Çekişmeli 106 ada 10 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece, çekişmeli taşınmazın 27.03.1967 tarih ve 33 sıra numaralı ...'nin tapu kaydı kapsamında kaldığı, ancak davacı ... yararına 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Çekişmeli 106 ada 10 parsel sayılı taşınmazın komşusu aynı ada 9 parsel sayılı taşınmazın 11.01.1962 tarih ve 13 sıra numaralı davacı ... adına olan tapu kaydı kapsamında kaldığı, bahsi geçen 11.01.1962 tarih ve 13 sıra numaralı tapu kaydının ... tarafından açılan Asliye Hukuk Mahkemesinin 1959/79 Esas 1960/11 Karar sayılı tescil hükmü sonucu oluştuğu, ... sırasında 106 ada 10 sayılı parsel olarak tespiti yapılan taşınmaz bölümünün bu tescil davasına konu olmadığı, başka bir anlatımla davacı ...'in çekişmeli 106 ada 10 parsel sayılı taşınmaz üzerinde tescil dava tarihi olan 1959 tarihi ve öncesinde zilyetliğinin bulunmadığı, bu tarihten sonra zilyetliği başlamış olsa dahi ... adına 4753 sayılı Yasa uyarınca 1967 tarihinde oluşan tapu kayıt tarihine kadar kazanmayı sağlayacak 20 yıllık sürenin dolmadığı anlaşılmakla, davacı ... yararına 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşulları oluşmadığından davasının reddine ve taşınmazın ... adına tesciline karar verilmesi gerekirken aksi gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup, temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle kabulüyle hükmün BOZULMASINA,
3- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Ocak 1976 tarih ve 11 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı anlaşılmış olmasına göre, dava konusu 111 ada 11 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi...'in 20.04.2015 tarihli raporuna ekli krokide 67,985.00 metrekare yüzölçümünde (A) harfi ile gösterilen bölümü hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Çekişmeli 111 ada 11 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümü dışında kalan bölümleri ve dava konusu 111 ada 8 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece, 111 ada 11 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümü dışında kalan bölümlerinin 01.03.1972 tarih ve 104 sıra numaralı, çekişmeli 111 ada 8 parsel sayılı taşınmazın ise 01.03.1972 tarih ve 105 sıra numaralı ... adına olan tapu kayıtları kapsamında kaldığı, ancak davacı ... yararına 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Davacı ...'in dayandığı Ocak 1976 tarih ve 11 sıra numaralı tapu kaydı ...'nin taraf olduğu tescil ilamı sonucu oluşmakla ...'yi bağlayıcı nitelikte ise de, söz konusu tapu kaydı 4753 sayılı Yasa uyarınca ... adına 01.03.1972 tarihinde oluşan ve taşınmazları kapsayan tapu kayıtlarından sonraki tarihte oluşmuş olup, kayıt miktar fazlası ...'nin tapu kaydı kapsamında kaldığından kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanılabilmesi mümkün değildir. Öte yandan her ne kadar mahkemece 16.10.2014 tarihinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklarca davacı ...'in Toprak Komisyonu çalışmalarından 20 yıl öncesinde de zilyetliğinin olduğu beyan edilmiş ise de, davacı ... tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/963 Esas, 1975/638 Karar sayılı 13.10.1975 karar tarihli tescil davasına yalnızca 67.985 metrekare miktarındaki taşınmazın konu edildiği, 111 ada 11 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümü dışında kalan bölümleri ile 111 ada 8 parsel sayılı taşınmazın bahsi geçen tescil davasına konu olmadığı, başka bir anlatımla davacı ...'in 111 ada 8 ve 11 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümü dışında kalan taşınmaz üzerinde tescil dava tarihi olan 1973 tarihi ve öncesinde zilyetliğinin bulunmadığı anlaşılmakla, davacı ... yararına 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşulları oluşmadığından davasının reddine ve taşınmazların ... adına tesciline karar verilmesi gerekirken aksi gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup, temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle kabulüyle hükmün BOZULMASINA,
4- Çekişmeli 111 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Teknik bilirkişi İbrahim Özdemir'in 20.04.2015 tarihli raporuna ekli krokide davalı ... adına olan 30.03.1990 tarihli tapu kayıtlarından 81 sıra numaralı tapu kaydının 106 ada 44 parsel sayılı taşınmaz içinde (B1) harfi ile gösterilen bölümü, 82 sıra numaralı tapu kaydının ise dava dışı 106 ada 43 parsel sayılı taşınmazı kapsadığı rapor edildiği halde, Mahkemece, davalı ... adına olan 82 ve 81 sıra numralı tapu kayıtlarının hudutları dikkate alındığında çekişmeli 111 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazları kapsadığı gerekçesiyle yazılı karar verilerek çelişki oluşturulmuştur. Davalı ... adına olan 30.03.1990 tarihli 81 ve 82 sıra numaralı tapu kayıtları ... ve ilgili Belediye'nin taraf olduğu tescil ilamı sonucunda oluşmuş olup dosyada tescil krokileri mevcuttur. Hal böyle olunca Mahkemece, haritaya dayalı olan kayıtların kapsamlarının haritalarına göre belirlenmesi gerektiği hususu dikkate alınarak, mahallinde, taşınmazların bulunduğu yeri iyi bilen, tarafsız, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, keşifte ... paftasının ölçeği ile tescil ilamının ölçekleri eşitlenmek suretiyle, haritanın ölçeksiz olması halinde ise, kenar uzunlukları esas alınmak suretiyle haritalar çakıştırılarak, kayıtların kapsamı haritasına göre belirlenmeli bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
5- Çekişmeli 106 ada 44 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece taşınmazın davacı ...'in, Ağustos 1957 tarih ve 17 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli değildir. Davacı ...'in dayandığı tapu kaydı K.sani 1298 tarih ve 796 sıra numaralı 2 dönüm miktarlı "pınar ve kendi tarlası ve bayır" hudutlu sicilden gelmekte olup, davacı ... tarafından Sulh Hukuk Mahkemesinin 1957/48-153 Esas ve Karar sayılı dava dosyası ile kaydın miktarının artırılması istemiyle dava açılmış ve yalnızca ilgili Belediye aleyhine devam eden yargılamada, keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazın yüzölçümü 419.480 metrekare olarak belirlenmiştir. Davacı vekilinin celsede taleplerinin tapu kaydının miktarının 60 dönüme artırılması yönünde olduğu, fazlaya ilişkin taleplerinin olmadığını beyan etmesi üzerine, mahkemece bilirkişiye tekrar harita düzenlettirilmeden, tapu kaydının hudutları doğusu pınar, batısı tepe, kuzeyi tepe ve mağara, güneyi kırma olarak belirlenmek suretiyle miktarının 6 hektar olarak tezyidine karar verilmiş ve bu şekilde davacı ... adına Ağustos 1957 tarih ve 17 sıra numaralı tapu kaydı oluşmuştur. Bahsi geçen miktar artırımı davasına ... taraf olmadığından taşınmazın miktarının ...'yi bağlayıcılığı yoktur. Bu duruma göre mahkemenin davacı ...'in dayandığı tapu kaydının çekişmeli 106 ada 44 parsel sayılı taşınmazı kapsadığına ilişkin kabulünde isabet bulunmadığı gibi, taşınmazın komşusu 46 parsel sayılı taşınmaz mera parseli olduğu halde usulünce mera araştırması yapılmamış olması ve davacı adına belgesiz zilyetlikten kazanılan taşınmaz miktarının araştırılmamış olması da isabetsizdir. Eksik incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle davacı ... adına belgesiz zilyetlik yoluyla kazanılan taşınmaz miktarı Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, ... ve Tapu Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak belirlenmeli, bu şekilde tespit edilen taşınmazlar mevcut ise bu taşınmazların ... tespitlerinin kesinleşme durumlarını da gösterir biçimde tespit tutanaklarının onaylı örnekleri ve kesinleşmiş olanların ... sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisi refakate alınarak yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte, davacının dayandığı tapu kaydının gayri sabit hudutlu olup miktarının 2 dönüm olduğu dikkate alınarak sabit sayılabilecek sınırdan başlanmak suretiyle tapu kaydı miktarı kadar yere uygulanmalı, çekişmeli taşınmazın kalan bölümlerinin gerek 1967 yılında Toprak Tevzi Komisyon çalışmaları sırasında mera olarak sınırlandırıldıktan sonra 1972'de mera miktar fazlası olarak ... adına tapuya bağlandığı, gerekse çekişmeli taşınmaza komşu olan 46 parsel sayılı taşınmazın mera parseli olduğu göz önüne alınarak, dava konusu 106 ada 44 parsel sayılı taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda, yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli, taşınmazın durumu ve mera ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında mahkeme hakiminin gözlemi keşif tutanağına yansıtılmalı, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, komşu parsellerle karşılaştırılmalı biçimde, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parsellerinden nasıl ayrıldığını açıklayıp, tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazın 1967 yılından öncesinde mera vasfı taşıyıp taşımadığını ve mera niteliği taşımıyorsa üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik olup olmadığını, varsa ne zaman başladığını bildiren, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, davacının dayandığı tapu kaydının kapsadığı alanı haritasında gösterir şekilde ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, davalı ... adına olan 30.03.1990 tarihli 81 ve 82 sıra numaralı tapu kayıtlarının yukarıdaki açıklandığı üzere uygulaması yapılarak çekişmeli 106 ada 44 parsel sayılı taşınmaz içinde kapsadığı bölüm olup olmadığı tespit edilmeli, davacı ...'in dayandığı 2 dönüm miktarlı tapu kaydı kapsamı dışında yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 46/1. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, bu belirleme yapılırken davacının belgesiz zilyetlik yoluyla kazandığı miktar dikkate alınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 29.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.