MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : ... TESPİTİNE İTİRAZ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Yargıtay bozma ilamında özetle; "Eksik inceleme, araştırma ve uygulama ile karar verilemeyeceği belirtilerek; öncelikle çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde Toprak Tevzi Komisyonunca yapılan çalışmalar sonucu oluşan belirtmelik tutanağı, tablendikatif ile tevzi paftası ve çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin tespitlerinin dayanağı olan kayıtların oluşum belgelerinin tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilerek mahallinde yaşlı, tarafsız, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, hayatta iseler belirtmelik bilirkişisi, tespit bilirkişileri ile taraf tanıkları ve teknik bilirkişi huzuru ile yapılacak keşif sırasında; toprak tevzi komisyonu haritası ile ... paftası ölçekleri eşitlenip çakıştırılarak tapu kayıtlarının kapsamları teknik bilirkişi tarafından düzenlenecek rapor ve haritada gösterilmesi, dinlenecek yerel bilirkişi, hayatta iseler belirtmelik bilirkişisi, tespit bilirkişileri ve tanıklardan; dava konusu taşınmazların niteliği, intikali ile tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, toprak tevzi çalışmalarında çekişmeli taşınmazlar ile ilgili ne gibi işlem yapıldığı, herhangi bir kayıt uygulanmış ise bu kayıtların çekişmeli taşınmaz yönünü ne okuduklarının belirlenmesi, tespite dayanak tapu kayıtlarının oluşumu tarihinde 3402 sayılı ... Kanunu'nun 46/1. madde koşullarının zilyetleri lehine oluşup oluşmadığının göz önünde bulundurulması, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı ...'in davasının feragat nedeniyle reddine, müdahil davacı ...'in davasının kabulüne, çekişmeli 106 ada 122, 124, 126 ve 140 parsel sayılı taşınmazların ... tespitlerinin iptali ile müdahil davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, çekişmeli taşınmazların davalı ...'ye ait tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı, ancak ... tapusunun oluştuğu tarih itibariyle müdahil lehine 3402 sayılı Yasa’nın 14 ve 46/1. maddelerindeki koşulların gerçekleştiği kabul edilerek davacının davasının feragat nedeniyle reddine, müdahilin davasının kabulüne şeklinde karar verilmiştir. Davalı ... vekili, davacı ... ... davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmesi nedeniyle, ... lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini ve müdahilin davasının da reddi gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuş olup, davacı ... tarafından açılan dava hakkında mahkemece, önceki tarihli hükümle ret kararı verilmiş ve davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olup, söz konusu hüküm davacı tarafından temyiz edilmeyerek kesinleşmiş olmakla, kesinleşen hususların yeniden temyizen incelenmesi mümkün olmadığından ve son hükümle davacı ile ilgili olarak ... aleyhine bir durum da yaratılmamış olması nedeniyle ... vekilinin bu hususa ilişkin temyiz inceleme istemi yerinde değildir. Ne var ki, mahkemece esasa ilişkin yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli olmadığı gibi bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri de tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında; toprak tevzi çalışmalarında çekişmeli taşınmazlar ile ilgili ne gibi işlem yapıldığı, herhangi bir kayıt uygulanmış ise bu kayıtların çekişmeli taşınmaz yönünü ne okuduklarının belirlenmesi gerektiği belirtildiği halde, dava konusu 106 ada 126 parsel sayılı taşınmaz ile birlikte dava dışı aynı ada 113, 125 ve 127 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gören 13.12.1961 tarih ve 231 sıra nolu ... tapusunun toprak tevzii tapu kaydına dayalı olarak ve 429 nolu tevzi parseli olarak ... adına miktar fazlası olarak oluşturulduğu getirtilen belirtmelik tutanağından anlaşıldığı halde, 429 nolu tevzii parseline ait olduğu belirtilen Eylül 1289 tarih ve 308 sıra nolu tapu kaydı getirtilip, 430 tevzii parseli yönünü ne okuduğu incelenmemiş, dava konusu taşınmazların kuzey yönünde mera olduğu hükmen belirlenen 106 ada 128 sayılı ... parseli bulunduğu halde dava konusu taşınmazların bu mera parselinden genişletmek suretiyle kazanılıp kazanılmadığı, aralarında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı araştırılmamış; yine davalı ... adına kayıtlı olan 13.12.1961 tarih ve 231 sıra nolu otlakiye nitelikli tapu kaydının kapsamında kaldığı belirlenen ve ... sırasında revizyon gören dava konusu 106 ada 122, 124 ve 140 parsel sayılı taşınmazlar ile birlikte dava dışı aynı ada 27, 82, 118, 120, 121, 123, 128 ve 139 parsel sayılı taşınmazların da içinde bulunduğu 5 numaralı toprak tevzii parselinin öncesinin kamu malı niteliğinde otlakiye olup olmadığı yöntemince araştırılmadığı gibi, dava konusu 106 ada 140 parsel sayılı taşınmaza komşu bulunan aynı ada 129 nolu taşınmaz mera parseli olarak sınırlandırıldığı halde mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.
Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle 429 nolu tevzi parseline ait olduğu belirtilen Eylül 1289 tarih ve 308 sıra nolu tapu kaydının tedavülleri ile birlikte revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazın tutanağı ve kesinleşmiş ise ... sonucu oluşan tapu kaydı getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazların bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, teknik bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, taşınmazların öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera, kamu malı niteliğinde otlakiye, yaylak veya kışlak olup olmadığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde, imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri, imar-ihyaya konu edilmiş iseler ihyanın hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; 429 nolu tevzii parseline ait olduğu belirtilen Eylül 1289 tarih ve 308 sıra nolu tapu kaydı yerel bilirkişi yardımı ve teknik bilirkişi eli ile yöntemince uygulanarak
430 nolu tevzii parselinin yönünü ne okuduğu belirlenmeli; mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli; teknik bilirkişiden keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, toprak tevzi paftası ölçeği ile ... paftası ölçeği eşitlenerek ve çakıştırma yapılmak suretiyle taşınmazların tevzi haritasındaki konumunu gösteren denetime açık krokili rapor alınmalı; 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulundan taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, mera, kamu malı niteliğinde otlakiye, yaylak veya kışlak vasfı taşıyıp taşımadıklarını, taşınmazların sınırlarında bulunan mera parselleri ile aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığını, meradan açma yerlerden olup olmadığını belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli; belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda dava konusu taşınmazlarda, ... Kanunu’nun 14 ve 46/1. maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının müdahil lehine gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak saptanmalı, bundan sonra da toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup, davalı ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 26.12.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy