MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL
KANUN YOLU : TEMYİZ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 471 parsel sayılı 16.600 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla İzzetiye Taşangil adına tespit edilmiş, itiraz üzerine komisyonca itiraz reddedilmekle birlikte taşınmaz paylı olarak İzzetiye Taşangil ve ... adına tespit ( ve tescil ? ) edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın tespitine esas tapu kayıtlarının mahalline uymadığı ve davalıların taşınmaz üzerindeki zilyetlik süresinin de yeterli olmadığı iddiasıyla tapunun iptali ile taşınmazın Hazine adına tescili istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde 17.09.1987 tarihinde dava açmış, bu dava görevsizlikle Kadastro Mahkemesine devredilmiştir. Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında ... adına ..., tapu kaydına dayanarak 08.07.1997 tarihinde davaya katılmış, mahkemece kadastro tutanağının kesinleştiğinden bahisle dosya görevsizlikle Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin ve müdahilin davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ile müdahil ... adına ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, davacı Hazine yönünden, ... Kadastro Mahkemesi'nin 1991/47 Esas sayılı dava dosyasında yapılan keşif neticesinde alınan 05.06.2003 tarihli teknik bilirkişi krokisinde, 471 parsel sayılı taşınmazın Hazinenin dayanak olarak gösterdiği 02.08.1958 tarihli kroki kapsamında kalmadığının belirlendiği, dolayısıyla davacı Hazinenin ... Mevkileri ile ilgili daha önceden açmış olduğu davanın iş bu dava konusu taşınmazı kapsamadığı, müdahil ... yönünden ise dayanak teşkil ettikleri ...nin Yargıtay onamasından geçen bilirkişi raporuna göre vakıf niteliğini yitirdiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.
Davacı Hazine tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinde 12.06.1950 tarihinde 7 parça taşınmaza ilişkin olarak “hasımsız” açılan tescil davasına, ... ve arkadaşları “çekişmeli taşınmazların 10 parça tapu kaydı kapsamında kaldığı” iddiasına dayanarak itiraz etmişlerdir. 25.06.1951 tarihinde, adı geçen muteriz davacılar tarafından yine Asliye Hukuk Mahkemesinde Hazine ile birlikte çok sayıda şahıs aleyhine tapu kayıtlarına dayanılarak el atmanın önlenmesi davası açılmıştır. Bu davalar birleştirilerek 1963/672 Esas üzerinden yapılan yargılama sırasında taşınmazların bulunduğu yerde kadastro çalışması yapılmış, ancak dava konusu taşınmazların kadastro tespitleri yapılırken Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı bulunup bulunmadıkları hususu gözetilmeden malik haneleri doldurulmuş ve tutanaklar askı ilanına çıkarılmış, komisyona itirazlar üzerine komisyonca taşınmazların tesciline dair kararlar verilmiştir. Bir kısım parseller hakkında süresi içinde Tapulama Mahkemesinde komisyon kararlarına itiraz davaları açılmış ise de, diğer parseller kesinleştirilerek tapuya tescil edilmişlerdir. Gerek Hazine ve gerekse de bir kısım hak iddia edenler tarafından kesinleştirilerek tapuya tescil edilen taşınmazlar hakkında 1985 ve devamı yıllarda Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptal ve tescil davaları açılmıştır.
Somut olayda da, 471 parsel sayılı taşınmaz tapu kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına 1977 yılında tespit edilmiş, itiraz üzerine komisyonca 27.02.1980 tarihinde itiraz reddedilmekle birlikte taşınmaz paylı olarak ... ve ... adına tespit ve taşınmazın Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı olup olmadığı gözetilmeden tapuya tescil edilmiştir. Davacı Hazine tarafından tespit maliki ... ve ... aleyhine 17.09.1987 tarihinde açılan iş bu davada Hazinenin iddiası, bu parselin de Hazine tarafından kadastro tespit tarihinden önce açılan ve yargılaması devam .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1963/672 Esas sayılı dava dosyasında ihtilaf konusu olan ... Mevkiindeki davalı taşınmazlardan olduğu iddiasıdır. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sırasında davanın 11.09.1990 tarihinde Kadastro Mahkemesine aktarılmasına karar verilmiş, Kadastro Mahkemesinde devam eden yargılama sırasında ... 08.07.1997 tarihinde davaya katılmış, mahkemece; Hazinenin davası reddedilerek, ... İdaresinin davasının kabulü ile taşınmazların müdahil davacı vakıf adına tesciline karar verilmiş; ancak, bu karar Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 15.10.2001 tarih ve 2001/9031-8136 sayılı kararı ile “tespit dayanağı tapu kayıtlarının tüm tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmesi, kayıt kapsamlarının yöntemine uygun şekilde belirlenmesi, 1950 ve 1951 yıllarında açılıp Asliye Hukuk Mahkemesince Kadastro Mahkemesine aktarılmasına karar verilen dava ile temyize konu dava dosyasının birleştirilmesi, Asliye Hukuk Mahkemesinden aktarılan davada derdest olan ... Mevkilerine ilişkin davaların kapsamlarının belirlenmesi, dava kapsamında olduğu halde kesinleşen tutanaklar var ise bunlar hakkındaki kesinleştirme işlemleri hukuken geçersiz bulunduğundan bu taşınmazlara ait kadastro tutanak asıllarının getirtilmek suretiyle söz konusu taşınmazların davaya dahil edilmesi, Vakıflar İdaresinin tutunduğu Vakfiyenin niteliğinin araştırılması, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gerektiği hususlarına değinilerek bozulmuştur. Bozma ilamına uyan mahkemece, gerek hakkında hüküm kurulup sözü edilen Yargıtay kararları ile bozulan dava dosyaları ve gerekse de daha önce hakkında hüküm kurulmayan dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; taşınmazın kadastro öncesi dava edilen mevkilerdeki kroki kapsamı dışında kaldığından bahisle dosya 25.02.2004 tarihinde verilen görevsizlik kararı ile Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, Asliye Hukuk Mahkemesince ise 23.11.2004 tarihinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karşı görevsizlik kararı üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 18.04.2005 tarih ve 2005/3695-4690 sayılı Kararı ile; “dava konusu taşınmazın ... Mevkileri dışında olduğu, kadastro öncesi dava edilen mevkilerdeki kroki kapsamı dışında kaldığı anlaşıldığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına” karar verilmiş ve bunun üzerine dava dosyası mahkemenin 2005/273 Esasını alarak yargılamaya devam olunmuş, yukarıda yazılan gerekçe ile de Hazine ve ...nün davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Temyiz incelemesi sırasında incelenmesi görülen ve kadastro tespiti öncesi Hazine tarafından ... Köyü ... Mevkilerini konu edinen, ayrıca Dairemizin 01.02.2011 tarih ve 2009/334 Esas, 2011/476 Karar sayılı kararı ile bozulan Kadastro Mahkemesinin 2012/47 Esas sayılı dava dosyasında; 03.08.2015 tarihinde yeniden keşfe gidilmiş, fen bilirkişileri ...’un düzenlediği 27.11.2015 tarihli raporda 471 parselin de aralarında bulunduğu bir çok parselin ... Mevkilerinde yer alan dava kapsamında olduğu belirtilmiş, mahkemece de 15.01.2016 tarihli oturumda iş bu davada dava konusu edilen 471 parselin Asliye Hukuk Mahkemesinde 1950 yılında açılan dava kapsamında olduğu, bilahare taşınmaz üzerinden geçen kadastro çalışması nedeniyle kadastro tespitinin hukuken kesinleşmemiş bulunduğu gerekçesiyle tapu kaydı üzerine davalıdır şerhi verilerek parsel maliklerinin davaya dahil edilmesine karar verilmiştir.
Sonuç itibariyle; iş bu mahkemece hükme esas alınan keşif sonucu düzenlenen rapor ile temyiz incelemesi sırasında getirtilen ... Kadastro Mahkemesi'nin 2012/47 Esas sayılı dosyasında yapılan 03.08.2015 tarihli keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarına göre, çekişmeli taşınmazın dayanılan tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı ve dolayısıyla kadastro tespit tarihinden önce genel mahkemede davalı olup olmadığı hususunda çelişki meydana geldiği anlaşılmaktadır. Aynı taşınmaz ile ilgili aynı tapu kapsamına dayanılarak yargılaması devam eden ... Kadastro Mahkemesi'nin 2012/47 Esas sayılı dosyasında da dava açıldığının anlaşılması nedeniyle anılan dosyada yapılacak uygulamanın bu dosyayı da etkilemesi söz konusu olduğundan ... Kadastro Mahkemesi'nin 2012/47 Esas sayılı dosyası ön sorun(mesele-i mukaddime) kabul edilerek sonucunun beklenmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden müdahile iadesine, 23.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy