(6100 S. K. m. 294, 297, 298)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 137 ada 1 ve 23 parsel sayılı taşınmazlar .... ..., 137 ada 2 parsel sayılı taşınmaz ... ..., 137 ada 3 parsel sayılı taşınmaz ...., 137 ada 4 ve 25 parsel sayılı taşınmazlar .... ..., 137 ada 5 ve 24 parsel sayılı taşınmazlar ... ..., 137 ada 7 parsel sayılı taşınmaz .... ..., 137 ada 8 ve 26 parsel sayılı taşınmazlar .... ..., 137 ada 9 parsel sayılı taşınmaz...., 137 ada 10, 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazlar ..., 137 ada 13 parsel sayılı taşınmaz...., 137 ada 16 parsel sayılı taşınmaz .... ..., 137 ada 17 parsel sayılı taşınmaz ... ..., 137 ada 18 parsel sayılı taşınmaz....., 137 ada 19 parsel sayılı taşınmaz ... ..., 137 ada 28 parsel sayılı taşınmaz...., 137 ada 31 parsel sayılı taşınmaz .... ve .... ..., 137 ada 34 parsel sayılı taşınmaz ...., 137 ada 37 parsel sayılı taşınmaz .... ..., 137 ada 38 parsel sayılı taşınmaz ... ..., 137 ada 39 parsel sayılı taşınmaz ... adına irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kaldığı, 1936 yılı umumi tahririnde Hazine adına kayıtlı bulunduğu iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek Hazinenin davasının reddine, çekişmeli 137 ada 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline dair verilen önceki tarihli hüküm, yöntemince mera araştırması yapılması gereğine değinen Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; keşif gideri yatırılmadığından davanın esastan reddine, çekişmeli 137 ada 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Mahkemece, çekişmeli 137 ada 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazlar yönünden, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafın keşif avansını yatırmadığı, bu nedenle keşif deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı ve davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kesin süreye ilişin hükümlerin mahkemece verilen süreye riayet etmeyen taraf aleyhine uygulanabilmesi için ara kararında hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişiler, tanıklar ve teknik bilirkişilere verilecek ücretlerle vasıta parasının ve yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalemler halinde gösterilip, bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgiliye makul ve belirli bir süre tanınması, ilgiliye tanınacak süre ile keşif günü arasında da bilirkişi ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, arazi başında hazır olmalarının bildirilebilmesi için yine uygun bir sürenin bulunmasına özen gösterilmesi gerekmektedir. Öte yandan bozma ilamında; komşu köylerde ikamet eden yerel bilirkişinin beyanlarına başvurulmasına, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ile keşif yapılmasına işaret edildiği halde; yerel bilirkişi isimleri önceden belirlenmemiş, keşif ara kararında 1 ziraat bilirkişisi için ücret takdir edilmiştir. Bu şekilde yapılacak keşiften sonuç alınamayacağından, mahkemece davacı tarafa keşif giderlerini yatırması için yeniden yöntemine uygun ve makul bir süre verilmesi, ara kararın gereklerinin yerine getirilmesi halinde belirlenen günde mahallinde önceki bozma ilamında değinilen hususlar nazara alınarak keşif yapılması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile 137 ada 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün BOZULMASINA,
2- Bu dava dosyası ile birleştirilen mahkemenin 2007/9433, 9437, 9451, 9452, 9453, 9457, 9458, 9459, 9460, 9461, 9462, 9463, 9468, 9470, 9471, 9472, 9473, 9477, 9478, 9479, 9483, 9487, 9488, 9497 Esas sayılı dava dosyalarının incelenmesinde, 137 ada 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 13, 16, 17, 18, 19, 23, 24, 25, 26, 28, 31, 34, 37, 38 ve 39 parsel sayılı taşınmazların davaya konu edildiği ve kadastro tutanakları aslının da dosya içine getirildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki, mahkemece dava konusu olan 137 ada 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 13, 16, 17, 18, 19, 23, 24, 25, 26, 28, 31, 34, 37, 38 ve 39 parseller yönünden, inceleme ve araştırma yapılmamış, hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamıştır.
Dava konusu taşınmazlar hakkında hüküm kurulmaması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bu yönüyle BOZULMASINA, 05.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy