MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sonucunda, ...İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 3 parsel sayılı 4.102,44 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, miras yoluyla gelen hak, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle paylı olarak davalılar ...,...,... adına; 101 ada 6 parsel sayılı 15.253,23 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, miras yoluyla gelen hak, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle paylı olarak davalılar ...,... ve davacılar ... çocukları ..., ... ile ... adına; 116 ada 6 parsel sayılı 1.496,44 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve 06.06.1995 tarihinde tescil edilmiştir. Davacılar ...,..., ... ve ... vekili 31.12.2004 tarihli dilekçeleri ile, 101 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 2/3 payının, aynı ada 6 parsel sayılı taşınmazın tamamının, 116 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının murisleri ...'a ait olduğunu öne sürerek tapu iptali ve tescil istemiyle; davacılar ... mirasçıları ...,... vekili 03.06.2005 tarihli dava dilekçeleri ile, 101 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlarda murisleri ...'ın pay bağışlamaları da gözetilerek haklarının bulunduğu iddiası ile ayrı ayrı dava açmışlar, yargılama sırasında ...'ın diğer mirasçıları olan müdahiller ..., ... ve ...,... 16.12.2005 tarihli dilekçeleri ile davaya katılmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, davacılar ... oğlu ... çocukları ... ve müşterekleri tarafından açılan asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne, 101 ada 3 ve 101 ada 6 sayılı parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile Dereli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2006/47 Esas, 2006/96 Karar sayılı veraset ilamındaki payları doğrultusunda davacılar ..., ... ve ... dışındaki) adlarına tapuya tesciline, kalan payın tespit malikleri üzerinde bırakılmasına, 116 ada 6 sayılı parsel yönünden davanın reddine, müdahil davacılar ..., ..., ... ve ... tarafından açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine; birleşen dosyada davacılar... mirasçıları ... ve müşterekleri tarafından açılan davanın kısmen kabulüne, 101 ada 3 ve 101 ada 6 sayılı parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile Dereli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2006/47 Esas, 2006/96 Karar sayılı, 2005/235 Esas, 2005/215 Karar sayılı ve 2013/66 Esas, 2013/62 Karar sayılı veraset ilamındaki payları doğrultusunda birleşen dosya davacıları ve bir kısım davacıların mirasçısı olan dahili davacılar tapuya kayıt ve tesciline, kalan payın tespit malikleri üzerinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili, davalı ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili ve katılma yolu ile davalı ... mirasçısı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, dava konusu 101 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazların tarafların ortak murisi ...'dan kaldığı ve murisin ölümü ile yöntemine uygun bir taksimin yapıldığının ve 116 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 1/2'sinin ...'a ait olduğuna yönelik iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Davacılar ... mirasçıları, çekişmeli taşınmazın muristen kaldığı ve anneleri ... payının da anneleri tarafından kendilerine bağışlandığı iddiasıyla; davacı ... mirasçıları ise kök murisin 1940'lı yıllarda taşınmazları bizzat paylaştırarak bağışladığı ve bu tarihten beri 50 yıldan fazla zilyetlikleri bulunduğu iddiasıyla dava açmışlar, davalı ..., duruşmada yerlerin kendisine miras yolu ile geldiğini, 50 yıldan fazla zamandır davacıların kullanımının yörenin örf ve adet gereği olduğunu bildirerek davanın reddini istemiş, davalı ...18.06.2005 tarihli keşifte alınan beyanında, 101 ada 3 parselin muris babaları ... tarafından kendisi ve davacı kardeşi ...'e verildiğini, babalarının bu yerleri kendilerine verirken kız kardeşi ...'nin hakkını kendisinin, ...'nın hakkını ise davacı ...'in vermesini istediğini, ancak ...'in hakkaniyetli davranmayıp çoğu yeri kendisine ayırdığını, ...'nin hisselerini de 08.01.1960 tarihli noter senedi ile satın aldığını beyan etmiş, davalı ... mirasçıları 02.03.2005 ve 23.03.2005 tarihli dilekçeleri ve aşamalardaki beyanları ile, 101 ada 3 parsel de hakları olduğunu, ancak 101 ada 6 parselde hakları bulunmadığını bildirmişlerdir. Tarafların iddia ve savunmalarına göre, çekişmeli 101 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazların muris ...’dan geldiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, dava konusu 101 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlar yönünden, muris ...'in sağlığında bu taşınmazları taraflara bağışlayıp bağışlamadığı veya ölümünden sonra taşınmazların usulünce taksim edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu 116 ada 6 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise mahallinde yapılan keşif, taraf beyanları ve bildirilen kullanım durumları göz önüne alındığında, mahkemece bu parselin öncesinin muristen gelip gelmediği, muristen gelmekte ise bağış veya paylaşıma konu olup olmadığı hususları hüküm vermeye yeter derecede açıklığa kavuşturulmamış, çekişmeli taşınmazlar için saptanan bu olgular üzerinde yeterince durulmamış, ortak murisin terekesine dahil olup, kadastro sonucunda muris ya da mirasçıları adına tespit ve tescil edilen dava dışı başka taşınmaz mallar bulunup bulunmadığı ve bu taşınmazların durumu saptanmamış ve keşifte dinlenilen bilirkişi ve tanıkların beyanlarının yetersiz, soyut ve gerekçesiz sözlerden ibaret olduğu gözetilmeksizin, eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik araştırma ve yetersiz incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle, davacıların ortak miras bırakanı ...'ın terekesine dahil olup, kadastro sonucunda muris ya da mirasçıları adına tespit ve tescil edilen dava dışı başka taşınmaz mallar bulunup bulunmadığı ayrıntılı şekilde araştırılmalı, varsa sözü edilen taşınmazların tapu kayıtları, kadastro tespit tutanakları ve dayanakları belgeler ile dava konusu iseler ilgili dava dosyaları getirtilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak olan keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, çekişmeli 101 ada 3 ve 6 parsellerin öncesinin muris ... olduğu sabitse de, özellikle 116 ada 6 parsel sayılı taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, tüm taşınmazların kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, halen kimin zilyetliğinde olup, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, nasıl tasarruf edildiği, muris ... tarafından sağlığında çekişmeli taşınmazların paylaştırılıp paylaştırılmadığı, bu yönde bir tasarruf yapılmış ise bunun, mülkiyetin devri sonucunu doğuran bağış niteliğinde bir işlem mi olduğu, yoksa yalnızca kullanıma mı yönelik bulunduğu, bu işlemin bağış niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde murisin, kız çocukları ...,... için davalı ...'in beyanlarında bahsettiği şekilde bir tasarrufta bulunup bulunmadığı, ...,...'nin terekenin tamamındaki veya bir bölümündeki paylarını satış, bağış v.s gibi bir işlemle erkek kardeşlerine devredip devretmediği, muris tarafından böyle bir bağışın yapılmadığının saptanması halinde, murisin ölüm gününden sonra terekesinin mirasçıları arasında taksim edilip edilmediği, taksim yapılmış ise ne zaman, nerede, kimlerin katılımı ile yapıldığı, taksime tüm mirasçılarının katılıp katılmadığı, katılmayan mirasçı varsa temsil edilip edilmediği ya da sonradan icazet verip vermediği, taksim varsa çekişmeli taşınmazların kime isabet ettiği, paylaşımda her bir mirasçıya yer verilip verilmediği, taşınmaz verilmeyen mirasçı var ise bu mirasçıların nasıl ikna edildiği, kadastro tespit tarihine kadar taksimin bozulup bozulmadığı, paylaşımdan sonra taşınmazları kimin kullandığı ve taşınmazların zilyetliğinin kim tarafından ne şekilde sürdürüldüğü maddi olaylara dayalı olarak sorulmak suretiyle kesin olarak belirlenmeli; bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli; yine muris ...'ın terekesine dahil olan dava dışı taşınmazların tespit tutanakları içeriklerinde bağış veya paylaşma olgusuna yer verilip verilmediği yönü üzerinde durulmalı; uyuşmazlığın niteliğine göre deliller değerlendirilirken paylaşmada her bir mirasçıya eşit yüzölçümde ve eşit verimlilikte taşınmaz ya da ekonomik yönden aynı parasal değerde menkul mal isabet etmesinin paylaşmanın koşulu olmadığı ve 116 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tamamının veya bir bölümünün terekeye ait olmadığı saptandığı takdirde zilyetlik durumuna değer verilmesi gerektiği göz önünde tutulmalı, fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir şekilde rapor ve kroki düzenlemesi istenmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
15.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy