MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında, ...Köyü çalışma alanında bulunan 109 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazlar, tapu kaydı, harici ifraz, harici tasim ve zilyetlik nedenleriyle, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından bahisle yüzölçüm haneleri boş bırakılarak; 109 ada 7 parsel ... adına, 109 ada 8 parsel ise ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan meraya müdahalenin men'i davası, davaya konu parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sırasında Hazine, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden oldukları ve zilyetlikle iktisap edilemeyecekleri iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 109 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 28.418,29 metrekare olarak ..., 109 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 28.956,63 metrekare olarak ... adına tapuya tescillerine karar verilmiş; hüküm, müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, davanın esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacı ..., dava dilekçesinde hudutlarını belirttiği taşınmazın, ... Köyünün kadim merası olduğunu, taşınmazın ...ve arkadaşları tarafından tarla açmak amacıyla sürüldüğünü ve bu suretle meraya tecavüzde bulunulduğunu belirtilerek, Sarıkaya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/152 Esas sayılı dosyasında müdahalenin men’i davası açmış, yargılama sırasında taşınmazın bulunduğu bölgede kadastro çalışmaları yapılması üzerine dava, Kadastro Kanunu'nun 27. maddesi gereğince görevsizlik kararıyla Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Boğazlıyan Kadastro Mahkemesi'nin 2013/12 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında, 02.12.2014 günlü celsede mahkemece, dava konusu taşınmazların tespit maliklerinin farklı olması, davanın her bir parsel için ayrı ayrı görülmesi halinde yargılamanın daha hızlı ilerleyeceği gerekçesi ile her bir parsel ile ilgili dava tefrik edilerek yargılamaya devam olunmuştur. Ne var ki; yerel mahkemece aktarılan davanın kapsamı yöntemine uygun şekilde belirlenmemiş, dava konusu taşınmazların aktarılan davanın konusu olup olmadığı araştırılmamış, yöntemince mera araştırması yapılmadığı gibi, dava konusu 109 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazların dayanağı 02.04.1968 tarih, 28 sıra numaralı tapu kaydında 60940 metrekare yüzölçümlü taşınmaz ... adına kayıtlı olduğu halde, bu kaydın oluşumuna esas tescil ilamında aynı yerin 40940 metrekare yüzölçümü ile ... adına tesciline hükmedilmiş olduğu dikkate alınarak, tapu kaydı ve bunun oluşumuna esas tescil ilamı arasındaki farklılığın sebebi üzerinde de durulmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.
Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle, taşınmazların bulunduğu yerde mera tahsisi yapılmış ise buna ilişkin kararlar, ekleri ve haritaları ile aktarılan dava tarihi olan 2005 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı tarihli stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazın bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, teknik bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulunun katılımıyla keşif icra edilmeli ve yapılacak bu keşifte öncelikle, yerel bilirkişi ve tanıklara aktarılan davanın dayanağı olan dava dilekçesi ve eki belgeler ayrıntılı biçimde okunup anlatılmalı, bundan sonra davaya konu edilen taşınmazın hudutlarının zeminde yerel bilirkişi ve tanıklarca ayrı ayrı gösterilmesi istenilmeli, bu yolla aktarılan davaya konu edilen taşınmaz ya da taşınmazların ada ve parsel numaraları duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenmeli, bu yolla aktarılan davanın kapsamı ve dava konusu taşınmazların aktarılan davanın kapsamı içinde kalıp kalmadığı belirlenmeli, aynı hukuki sebebe dayanılarak aynı davacı tarafından açılan ve Kadastro Mahkemesine aktarılan davanın kapsamında kalan davaların birlikte görülmesi gerektiği göz önüne alınarak, aktarılan davanın kapsamında kaldığı belirlenen taşınmazların tespit tutanakları ve eki belgeler ile dava dilekçesi birleştirilmeli, aktarılan davanın kapsamında kalıp kadastro tespitlerinin yanılgı ile kesinleşmiş olduğu anlaşılan taşınmazlar var ise, sözü edilen taşınmazların kadastro tespitlerinin kesinleştirilmesinin hukuksal bir değer taşımayacağı düşünülmelidir. Aktarılan davanın kapsamında kalan taşınmazlar belirlendikten sonra, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldıkları, taşınmazların öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera, yaylak veya kışlak olup olmadıkları, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmaları halinde, imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri, imar-ihyaya konu edilmiş iseler ihyanın hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli; 3 kişilik ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, taşınmazların toprak yapılarını ve niteliklerini, zirai durumlarını, üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, mera, yaylak veya kışlak vasfı taşıyıp taşımadıklarını belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazların her yönden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak, taşınmazların önceki ve şimdiki niteliklerini, mera, yaylak veya kışlak vasfında olup olmadıklarını belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmalı; dava konusu 109 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazların dayanağı tapu kaydının güney hududunda boz hali okunan yerin, Kadastro Mahkemesi’nin 2013/12 Esas sayılı dosyasında hükmen mera olarak kesinleştiği dikkate alınarak, tapu kaydının oluşumuna esas tescil haritasında yer alan uzunluklardan faydalanmak suretiyle tapu kaydının kapsamı teknik bilirkişi tarafından belirlenmeli, bundan sonra iddia ve savunma doğrultusunda toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece aktarılan davanın kapsamı sağlıklı biçimde belirlenmeden işin esası hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; tespit maliki ... mirasçılarının ve ...’ın HMK'nın 297. maddesine aykırı olacak şekilde karar başlığında gösterilmemesi de isabetsiz olup, müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27.11.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy