MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Uygulama kadastrosu sırasında ... /Merkez ... Köyü çalışma alanında ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan temyize konu eski 560 parsel sayılı 3110 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 128 ada 9 parsel numarasıyla ve 3.048,08 metrekare yüzölçümlü olarak; davalı ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 561 parsel sayılı 5870 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise 128 ada 8 parsel numarasıyla ve 6.082,57 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün sınırının yanlış belirlenerek yüzölçümünde azalmaya sebep olunduğunu ve yanlışlığın davalıya ait 128 ada 8 parsel sayılı taşınmazdan kaynaklandığını belirterek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne ve temyize konu taşınmazlar hakkındaki uygulama kadastrosu tespitinin iptaline, 128 ada 8 (eski 561) parsel sayılı uygulama parselinin 26.05.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle sarı boya ile gösterilen 1.990,53 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ifrazı ile bu kısmın 128 ada 9 (eski 560) parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle; 128 ada 9 (eski 560) parsel sayılı uygulama parselinin 4.209,64 metrekare olarak, 128 ada 8 (eski 561) parsel sayılı uygulama parselinin 4.092,04 metrekare olarak tapuya tesciline karar verilmiş; davalı ... vekili tarafından temyiz edilen hüküm Dairemizin 19.04.2019 tarih, 2019/1692 Esas, 2019/2929 Karar sayılı ilamı ile onanmış olup, bu kez davalı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.
Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut olayda sözü edilen belgeler dosya arasında bulunmakta ise de; mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmamış, denetime elverişli olmayan fen bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Anılan raporda uyuşmazlık konusu 8 ve 9 parsel arasındaki sınırın incelendiği 4 ve 5. sayfalarda ve devamına ekli krokilerde bir tersimat hatası bulunmadığı bildirilmekle beraber denetime elverişli şekilde tesis ve uygulama paftasının denetimini içeren bilgiler verilmek yerine, taraflar ve mahalli bilirkişilerce gösterilen sınırlara, başka bir ifade ile fiili duruma odaklanılarak, tesis kadastrosu sırasında taşınmazlar arasında sabit sınır niteliğinde kabul edilebilecek bir sınır bulunup bulunmadığı da irdelenmemiş; rapor, 1964 tarihli fotogrametrik pafta ile taraflar ve mahalli bilirkişilerin gösterdiği sınırların uyumu tartışmasına göre hazırlanmıştır. Öte yandan, rapor eki krokilerde de hangi sınırın tesis kadastrosu sınırı, hangi sınırın uygulama kadastrosu sınırı olduğunu gösterir açıklamalara yer verilmediği gibi, açıkça bu sınırlar işaretlenerek hangi nedenle krokide kırmızı renkle gösterilen sınırın yukarıda bahsi geçen “sabit sınır” olarak kabul edilebileceği ve yine hangi nedenle tesis kadastro paftasındaki sınırın değil de bu sınırın ortak sınır olarak esas alınması gerektiği hususu denetime elverişli şekilde ortaya konulmamıştır. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak karar verilemez.
Hal böyle olunca; mahkemece, harita mühendisi sıfatına sahip üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yaptırılıp, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli, uygulama kadastrosun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek veya teknik olarak bir hata içermeyen paftaları fiili duruma uygun hale getirmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır. Mahkemece eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekirken sehven onandığı anlaşılmakla, davalı yanın karar düzeltme isteminin bu nedenle kabulü ile Dairemizin 19.04.2019 tarih, 2019/1692 Esas, 2019/2929 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı karar düzeltme ve temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 01.10.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy