MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarıda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı ..., ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, teknik bilirkişinin 05.06.2015 tarihli rapor ve ekindeki aynı tarihli krokide (A) ve (C) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerinin TMK 713/6. maddesi uyarınca Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 27.10.2020 tarih 2017/5231-2020/4808 Esas, Karar sayılı ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiş, iş bu onama ilamına karşı davacı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında 4721 sayılı TMK' nın 713/3. maddesi uyarınca davanın yasal hasım konumunda olan Hazine ve ilgili Kamu Tüzel Kişiliğine birlikte yöneltilmesi zorunludur. Somut olayda davanın, Hazineye hasım yöneltilerek açıldığı, yargılama sırasında Aksu Belediyesi ile ilgisi bakımında DSİ’nin davaya dahil edilmesinin istenmesi üzerine davacı tarafından adı geçenlerin davaya dahil edildiği anlaşılmaktadır. Ancak, dava tarihinden önce 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun' un 1. maddesi gereğince çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... Büyükşehir Belediyesi'nin sınırları il mülki sınırları olarak belirlenmiş, aynı Kanun'un Geçici 1/13. maddesine göre de büyükşehir belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişilikleri kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belde belediyeleri ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmış ve böylelikle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tescil davası yönünden ilgili kamu tüzel kişisi olarak yasal hasım sıfatını kazanmıştır. Ne var ki Mahkemece, bu husus gözden kaçırılarak ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı' nın taraf olarak davada yer alması temin edilmeksizin karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu nedenle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez. Oysa ki, taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden davanın esasına girilemez.
Öte yandan, Mahkemece, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün imar ihyasının 12-13 yıl önce tamamlandığı tamamlandığı, diğer bölümlerin yönünden ise imar ihyanın tamamlanmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar, taşınmazın öncesinde tarla olarak kullanıldığını daha sonra nar bahçesi haline getirildiğini bildirdikleri halde, hava fotoğraflarından yararlanılması düşünülmemiş, orman bilirkişisi tarafından memleket haritası üzerinde yapılan inceleme ile yetinilmiş, ayrıca, kadastro sırasında tescil harici bırakılan dava konusu taşınmaz hakkında 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5 maddeleri gereğince yerel ve gazete ilanlarının yaptırılması gerektiği halde, bu ilanlar da yaptırılmamıştır. Bu şekilde yapılan araştırma ve incelemenin karar vermeye yeterli bulunduğundan söz edilemez.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle davacıya, 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1/13. maddesi uyarınca davasını Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığına da yönelterek taraf teşkilini sağlaması için süre ve imkan tanınmalı; bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde anılan Büyükşehir Belediyesinden savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı; taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı sorularak belirlenmeli ve imar planı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde imar planının onaylı bir örneği dosya arasına getirtilmeli; çekişmeli taşınmaza ilişkin dava tarihinden yada taşınmazın dava tarihinden önce kesinleşmiş imar planı kapsamına kalması halinde imar planının onaylanma tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava ve uydu fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden istenilerek dosya arasına konulmalı, dava konusu edilen taşınmaz hakkında 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5. maddeleri gereğince gerekli yerel ve gazete ilanları yaptırılarak itiraz süreleri beklenmeli; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile ziraat ve jeodezi-fotogrametri uzmanlarından oluşacak bilirkişi heyetinin katılımıyla keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı; taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı; temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihya işleminin ne zaman tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin sürdürülüş şeklinin ve süresinin belirlenmesine çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişilerden, taşınmazın önceki durumu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, imar ihya çalışmalarının hangi tarihte tamamlandığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; tanık ve yerel bilirkişi beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılara yöntemince giderilmeye çalışılmalı; ziraat mühendisi bilirkişisinden, çekişmeli taşınmazın niteliği, toprak yapısı, zirai faaliyete konu olup olmadığı, imar-ihya çalışmalarının hangi tarihte tamamlandığı, zilyetliğin kimden kime ne zaman geçtiği ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı ve komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında nitelik farkı bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınmalı ve bundan sonra da iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek, davacı adına taşınmazın tamamı ya da bir bölümü üzerinden imar ihyaya dayalı olarak tescil koşularının gerçekleşip gerçekleşip gerçekleşmediği tereddütsüz olarak belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek ve yöntemince taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmesi gerektiği halde, sehven onanmış olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin açıklanan nedenlerle kabulü ile Dairemizin 27.10.2020 tarih 2017/5231- 2020/4808 Esas, Karar sayılı onama ilamının ortadan kaldırılmasına ve hükmün yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan karar düzeltme harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 01.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.