(2762 S. K. m. 41) (3402 S. K. m. 14, 29) (1086 S. K. m. 72)
Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. Gereği görüşüldü:
Yargıtay bozma ilamında özetle; Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için Vakıflar İdaresinin aynı kayıtlara dayanarak açmış olduğu tüm dava dosyalarının birleştirilmesi, çekişmeli parsellerin tamamını içine alacak şekilde geniş kapsamlı harita çizdirilmesi, taşınmazları dıştan çevreleyen komşu parsellere ait kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile dayanağı belgelerin ve ayrıca yöreye ait en eski askeri haritanın getirtilmesi, yöreyi iyi bilen yaşlı ve tarafsız yerel bilirkişi kurulu aracılığı ile mahallinde keşif yapılarak teknik bilirkişi haritasında çekişmeli parsellerin yerleri ile şer'i ilamda yazılı Veysel Karani Dergahı'nın gösterilmesi, taşınmazların şer'i ilam ve Vakıflar İdaresinin dayanağı vergi kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadıkları ve Vakıf malı olup olmadıklarının saptanması, vakıf malı olmadığının belirlenmesi halinde zilyetlikle mülk edinme şartlarının davacı şahıslar adına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; Vakıflar İdaresinin davasının reddine, davacılar Kasım ve Sabri Kınay'ın 54 sayılı parsele, müdahil davacı Cemal Sezgin'in 57 sayılı parsele, davacı Abdullah Karabay'ın 60 parsele, Mehmet Kınay'ın 61 parsele, Salih Akan'ın 64 sayılı parsele, müdahil Ali Turhan Kınay'ın 66 sayılı parsele, M.Baki Kınay'ın 67 sayılı parsele, Sait Kınay'ın 68 sayılı parsele, davacı Nazife, İzzettin, Kazım Evrensel'in 69 sayılı parsele, İbrahim Evrensel'in 76 sayılı parsele, Abdullah Karabay'ın 79 sayılı parsele, Mehmet Salut'un 80 sayılı parsele, Şükrü Kınay'ın 83 sayılı parsele, Nurettin Evrensel'in 86 sayılı parsele, Abdülkerim Erdoğan'ın 88 sayılı parsele, Kazım ve Muhittin Kınay'ın 89 sayılı parsele, Mehmet Salut'un 91 ve 98 sayılı parsellere, Selahattin Kınay'ın 95 sayılı parsele, İskender, İhsan, Şevket Malkoç'un 100 sayılı parsele, Abdullah Taştekin'in 103 sayılı parsele, Gıyasettin Taştekin'in 104 sayılı parsele, Salih Taştekin'in 105 sayılı parsele, Sait Kınay'ın 106 sayılı parsele, Abdülaziz Görgün'ün 107 sayılı parsele yönelik, Abdullah Sepkiktay'ın 108 sayılı parsele, Diyadin Kınay'ın 109 sayılı parsele, Çüro Çoban'ın 110 sayılı parsele, Abdullah Sepkiktay'ın 111 sayılı parsele, Mehmet Sepkiktay'ın 114 sayılı parsele, Abdullah Taştekin'in 115 sayılı parsele, Abdülbaki Görgün'ün 116 sayılı parsele, Çüro Çoban'ın 118 sayılı parsele, Abdülaziz Görgün'ün 119 sayılı parsele yönelik, Şefik Kınay'ın 122 sayılı parsele, Salih Yavuz ve A. Hakim Söyüncü'nün 124 sayılı parsele, Halit Kızılkaya'nın 125 sayılı parsele, Bahri Cengiz'in 127 sayılı parsele, A. Gaffar Kınay'ın 130 sayılı parsele, Hüseyin Gülmez ve Kadir Zongür'ün 131 sayılı, Şükrü Kınay'ın 132 sayılı parsele, Mehmet Erdoğan'ın 133 sayılı parsele, Şükrü Kınay'ın 134 sayılı parsele, Kasım Kınay'ın 140 sayılı parsele, Mehmet Cengiz'in 141 sayılı parsele, Halil Zorlu'nun 142 sayılı parsele, Mustafa Sezgin'in 143 sayılı parsele, Sivi Savcı'nın 145 sayılı parsele, Faik, Emin, Firvet ve Emine Atak'ın 146 sayılı parsele, M.Ali Yücel'in 147 sayılı parsele, Mehmet Kınay'ın 148 sayılı parsele, Kamil Gencer'in 149 ve 175 sayılı parsellere, Hamit Gülmez'in 151 sayılı parsele, Ahmet Karabay'ın 154 sayılı parsele, Ahmet Zorlu'nun 159 sayılı parsele, Emin Taşkın'ın 160 sayılı parsele, Zübeyir Arde'nin 162 sayılı parsele, Cemil Zorlu'nun 164 sayılı parsele, Hamit Zorlu'nun 165 sayılı parsele, Mehmet Zorlu'nun 166 sayılı parsele, Ahmet Zorlu'nun 167 sayılı parsele, Mehmet Zorlu'nun 169 sayılı parsele, Abdullah Özmüş'ün 176 sayılı parsele, A.Mecit Ekin'in 185 sayılı parsele, Nusrettin Ağraş'ın 187 sayılı parsele, Abdullah Gökçeke'nin 188 sayılı parsele, M.Şirin Sezgin'in 193 sayılı parsele, Abdullah Taştekin ve A.Hamit Taştekin'in 196 sayılı parsele, A.Aziz Görgün'ün 197 sayılı parsele, Hüseyin Görgün'ün 198 sayılı parsele, Süleyman Erkan'ın 200 sayılı parsele, Çüro Çoban'ın 201 sayılı parsele yönelik, M.Ali Görgün'ün 202 ve 203 sayılı parsellere, Mehmet Taştekin'in 259 sayılı parsele, Rindihan Gülmez'in 264 sayılı parsele, Yılmaz Akan'ın 268 sayılı parsele, Abdullah Taş'ın 270 sayılı parsele, Süleyman Erkan'ın 271 sayılı parsele, Abdullah Güntaç'ın 272 sayılı parsele, Reşit Erkan'ın 273 sayılı parsele, Fadile Erkan'ın 275 sayılı parsele, Mahmut Sezgin'in 276 ve 277 sayılı parsellere, Rıfat Sezgin'in 278 sayılı parsele, Muzaffer Erkan'ın 282 sayılı parsele, Celal Cengiz'in 285 sayılı parsele, Naif Aydın'ın 286 sayılı parsele, Necmettin Cengiz'in 287 sayılı parsele, Tahir Yeşilyurt'un 291 sayılı parsele, M.Emin İlkılıç'ın 296 sayılı parsele, Halil Zorlu'nun 298 sayılı parsele, Ali Ağraş'ın 299 sayılı parsele, Feridun Sarsılmaz'ın 300 sayılı parsele, Sabri Cengiz'in 303 sayılı parsele, Hasan Cengiz'in 304 sayılı parsele, Hamit Zorlu'nun 305 sayılı parsele, Adil Bekar'ın 309 sayılı parsele, Mirhan Sezgin'in 310 sayılı parsele, Selahattin Cengiz'in 313 sayılı parsele, Vahdettin Sezgin'in 315 sayılı parsele, Ali Alphan'ın 317 sayılı parsele, Kurtuluş Dinçer'in 319 sayılı parsele, Mehmet Zorlu'nun 321 sayılı parsele, Baki Kınay'ın 322 sayılı parsele, Selahattin Cengiz'in 323 sayılı parsele, Ali Ağraş'ın 327 sayılı parsele, M.Can Sezgin'in 333 sayılı parsele, A.Baki Evrensel'in 335 sayılı parsele, Ali Gülmez'in 339 sayılı parsele, Sabri Aytaç'ın 340 sayılı parsele, M.Şirin Gülmez'in 352 sayılı parsele, Sabri İvdil'in 355 sayılı parsele, M.Can Sezgin'in 356 sayılı parsele, Enver ve Salih Yavuz'un 364 sayılı parsele, Selahattin Arpacık ve Kutbettin İnak'ın 365 sayılı parsele, Selahattin Öztürk'ün 368 sayılı parsele, Süleyman Öztürk'ün 369 sayılı parsele, M.Reşit Sakin'in 371 sayılı parsele, Nimet Yüksel'in 372 sayılı parsele, İsmail Taşkıran'ın 377, Kemal Okay'ın 378, Ahmet Çetinkaya'nın 379, Zübeyir Arde'nin 380 ve 381, Kubettin Acet'in 382, İsmail Taşkıran'ın 383, A.Rahman Baysal'ın 384, A.Kudus Başer'in 385, A.Kerim Erdoğan'ın 386, M.Sait Arıtürk ve Hikmet Arıtürk'ün 387, M.Şirin Oğuzcan, A.Baki Evrensel ve Nurettin Evrensel'in 406, Muhittin Kınay'ın 410, Kasım Kınay'ın 412, Selahattin Kınay'ın 413, Sait ve A.Hakim Kınay'ın 414, Emin Alkanat ve Ahmet Kınay'ın 415, Abdullah, Ahmet ve A.Baki Karabay'ın 417 sayılı parsellere yönelik davalarının kabulüne ve adlarına tesciline, dava konusu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 55, 58, 72, 73, 74, 75, 77, 78, 97, 99, 102, 135, 136, 137, 138, 139, 150, 156, 177, 178, 179, 181, 183, 186, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 232, 233, 234, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 248, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 260, 261, 262, 263, 265, 266, 267, 274, 281, 283, 290, 295, 301, 302, 306, 307, 312, 316, 318, 320, 324, 325, 328, 330, 331, 332, 334, 336, 337, 338, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 353, 357, 358, 361, 370, 405, 407, 408, 409, 411 ve 416 sayılı parsellerin tespit gibi tescillerine, davacı Zeynel Abidin Atmaca'nın 389 sayılı parsele yönelik davasının reddine, tespit gibi Vakıflar İdaresi adına tesciline, davacı Yaşar Okay'ın 390 ve 391 sayılı parsellere yönelik davasının reddine, Vakıflar İdaresi adına tesciline, parseller üzerindeki evlerin davacı Yaşar Okay'a ait olduğunun kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesine, davacı Sait Güntaç ve Abdullah Demirel'in 402 sayılı parsele yönelik davalarının reddine, tespit gibi Vakıflar İdaresi adına tesciline, parsel üzerindeki evin davacılara ait olduğunun kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesine, davacı Ali Çokal'ın 403 sayılı parsele yönelik davasının reddine, tespit gibi Vakıflar İdaresi adına tesciline, davacılar Garip Solun ve Fadıl Oğuzcan'ın 404 sayılı parsele yönelik davasının kabulüne ve tespit gibi davacı Vakıflar İdaresi adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı-davalı Vakıflar İdaresi ve davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmazların vakıf arazisi olduğu kanıtlanamamıştır. Kaldı ki, 2762 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca doğrudan hayrat olmayan vakıfların zilyetlikle kazanılması mümkündür. 903 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar kişiler yararına zilyetlikle iktisap şartlarının oluştuğu dosya içeriğinden ve toplanan delillerden anlaşılmaktadır. 903 sayılı kanun kazanılmış haklara etkili değildir. Bu nedenlerle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen şartlarının oluştuğu saptanan taşınmazların kişiler adına tapu kaydı bulunan taşınmazların kayıt malikleri adlarına, Vakıf kapsamında kalmayan ve kayıt miktar fazlasını oluşturan taşınmazların Kadastro Kanunu'nun 18/1. maddesi gereğince Hazine adına tesciline karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 54, 55, 57, 58, 60, 61, 64, 67, 68, 72, 73, 74, 75, 76, 78, 79, 80, 83, 86, 88, 89, 95, 97, 98, 99, 100, 102, 103, 105, 106, 108, 109, 110, 111, 114, 115, 116, 118, 122, 124, 125, 127, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 154, 156, 159, 160, 162, 164, 165, 166, 167, 169, 175, 176, 177, 178, 179, 181, 183, 185, 186, 187, 188, 193, 196, 197, 198, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 221, 222, 223, 224, 226, 231, 232, 233, 234, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 248, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277, 278, 281, 282, 283, 285, 286, 287, 290, 291, 295, 296, 298, 299, 300, 301, 303, 304, 305, 306, 307, 308, 309, 310, 312, 315, 316, 318, 319, 320, 321, 322, 323, 324, 325, 327, 328, 330 332, 333, 334, 335, 336, 337, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 356, 357, 358, 361, 364, 365, 368, 369, 370, 371, 372, 377, 378, 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 389, 390, 391, 402, 403, 404, 405, 406, 407, 408, 409, 410, 411, 412, 413, 414, 415, 417 sayılı parseller yönünden ONANMASINA,
2) Diğer parsellere ilişkin temyiz itirazlarına gelince;
A) Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, taşınmazın vakıf arazisi olduğu kanıtlanamadığına göre davacı Vakıflar İdaresinin tüm ve Hazine'nin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
B) Hazine'nin temyiz itirazlarına gelince;
a) Kadastro hakimi dava konusu parsellerle ilgili doğru sicil oluşturmakla yükümlüdür. Kadastro tutanağı mahkeme kararının eki niteliğinde olmadığından tutanağa atıf yapılarak hüküm kurulması
isabetsiz olduğu gibi, uygulama sırasında duraksamaya neden olacak biçimde bazı mirasçılara ve tespit maliklerine pay verilmeyerek hüküm kurulması da doğru değildir. Dava konusu 6, 14, 17, 27, 77, 225, 227, 228, 229, 230, 302 ve 416 sayılı parsellerin maliklerinin kimlikleri ile pay oranlarının kararın hüküm fıkrasında doğru olarak gösterilmemiş olması,
b) Dava konusu 66 sayılı parsele ilişkin olarak Mahkemece verilen önceki hüküm müdahil tarafından temyiz edilmeyerek kesinleşmiş ve Hazine yararına usuli müktesep hak oluşmuştur. Bu nedenle taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken müdahil adına tescil kararı verilmiş olması,
c) dava konusu 69 sayılı parselle ilgili olarak hükmüne uyulan bozma ilamında orman yönünden araştırma yapılması gereğine değinildiği halde, mahkemece ormancı bilirkişi aracılığıyla araştırma yapılmaması ve taşınmazın zilyetlikle kazanmaya elverişli olduğu kesin olarak saptanmaksızın karar verilmesi,
ç) Dava konusu 91 parsel yönünden kayıt ve belgesiz olarak davalılar adına tespit ve tescil edilen taşınmaz miktarı gereği gibi araştırılmaksızın hüküm kurulmuştur. Aynı çalışma alanı içinde kayıt ve belgesiz olarak 100 dönümden fazla kuru arazide zilyetlik yolu ile taşınmazın iktisabı mümkün değildir. Miras bırakan Ahmet Salut'un ölüm tarihinden tespit tarihine kadar 20 yıl geçmediğinden ve paylaşım olgusu da kanıtlanmadığından davalıların 100 dönümden fazla arazi kazanmaları mümkün değildir. Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri, Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüklerinden araştırma yapılarak hüküm kurulması gerekirken bu yönde araştırma yapılmaksızın hüküm kurulması ve aynı kararla davalılar adına 98 parselin tesciline de karar verildiği halde hüküm kurulurken dikkate alınmaması,
d) Davacı Gıyasettin Taştekin 1985/45 esas sayılı davanın 2.6.1989 tarihinde yapılan keşfi sırasında dava konusu 104 sayılı parsel ile ilişkisi olmadığını, yanlışlıkla dava ettiğini, kendisinin davaya konu ettiği parselin gerçekte 259 sayılı parsel olduğunu belirtmiş olduğu halde dava konusu 104 sayılı parselin davacı Gıyasettin Taştekin adına tesciline karar verilmesi,
e) Dava konusu 107 ve 119 sayılı parsellerle ilgili olarak Abdülaziz Görgün yönünden önceki karar onanmak suretiyle kesinleştiği ve Hazine yönünden usuli müktesep hak oluştuğu halde, taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmek gerekirken Abdülaziz Görgün adına tescil kararı verilmesi,
f) Dava konusu 313 sayılı parsel ile ilgili önceki karar davacı Selahattin Cengiz tarafından temyiz edilmeyerek karar onun yönünden kesinleşmiş ve Hazine yararına usuli müktesep hak oluşmuştur. Çekişmeli parselin Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken ilk kararı temyiz etmeyen kişi yararına hüküm kurulması,
g) Dava konusu 317 sayılı ile ilgili önceki hüküm Yargıtay tarafından bozulmuş ve Mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Bozma kararına uyulmuş olmakla bozma kararı doğrultusunda çekişmeli parselin krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün davacı Ali Alphan ve (B) harfi ile gösterilen bölümünün Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken taşınmazın tamamının davacı Ali Alphan adına tesciline karar verilmiş olması,
h) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 72. maddesi gereğince usulen dava açılmadıkça hakim bir davayı tetkik ve halledilemez. Davaya konu 331 sayılı parsel ile ilgili olarak Hazine tarafından açılmış bir dava olmadığı gibi Hazine usulen davaya da katılmadığından ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 29/2. maddesinde öngörülen ayrık hallerde bulunmadığından taşınmazın tespit tarihinden önce satıma konu olduğu anlaşıldığından malik Ahmet Akgün adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,
ı) Dava konusu 355 sayılı parselle ilgili olarak davacı Sabri İvdil yönünden önceki karar onanmak suretiyle kesinleştiği ve Hazine yönünden usuli müktesep hak oluştuğu halde taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmek gerekirken Sabri İvdil adına tescil kararı verilmesi isabetsiz olduğundan Hazine'nin temyiz itirazlarının bu nedenlerle kabulü ile sözü edilen parseller yönünden hükmün BOZULMASINA, 26.10.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy