(3402 S. K. m. 12, 13, 14)
Dava: Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan tapu iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 189 ada 1, 186 ada 17 parsel sayılı 3749.26 ve 3539.62 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1 parsel davalı Faden, 17 parsel davalı Bekir adına tespit edilmiştir. Tespite itiraz edilmediğinden kesinleşerek tescil edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak taşınmazların 3000 metrekarelik bölümünün tapu kaydının iptali ile adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile 189 ada 1 parselin maliki Faden'e karşı açılan davanın husumetten reddine, çekişme konusu 186 ada 17 parsel yönünden davanın kabulü ile davalı adına olan tapu kaydının iptaliyle okul tarlası olarak Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ile davalı Bekir tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kaydının 186 ada 17 numaralı parseli kapsadığı ve 189 ada 1 numaralı parseli kapsamadığı gerekçe gösterilmek suretiyle 17 numaralı parsel hakkındaki davanın kabulüne, 1 numaralı parsel hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacı Hazine, idari kararla oluşan 26.6.1944 tarih 119 numaralı tapu kaydına, davalılar ise vergi kaydı ve zilyetliğe dayanmışlardır. Mahkemece dayanılan tapu kaydının haritasının bulunup bulunmadığı araştırılmadığı gibi idari tahkikat evrakları celbedilmemiş, 1 numaralı parsel maliki tarafından ibraz edilen vergi kaydının başka parsellere revizyon görüp görmediği araştırılmamış, her iki parsele komşu tüm taşınmazların tutanak suretleriyle varsa dayanakları olan tapu ve vergi kayıtları getirtilmediği için uygulamada bu kayıtlardan yararlanılmamış, mahallinde yapılan keşiflerde bilgisine başvurulan teknik bilirkişiler tapu kaydının kapsamı hususunda farklı rapor ve kroki ibraz ettikleri halde bu farklılık giderilmeden hüküm kurulmuştur. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kaydının varsa haritası ile idari tahkikat evrakları, davalı tarafın dayanağını oluşturan vergi kaydının başka parsellere revizyon görüp görmediği, davalıların taşınmazları köy muhtarlığından satın aldıkları iddiasıyla ilgili varsa senetlerle köy karar defterinin bu satışla ilgili kısmının sureti ve tüm komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel ve uzman bilirkişiler huzuruyla keşif icra edilmelidir. Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında dayanılan tapu kaydı, haritası ve haritada yazılı hudutlar idari tahrikat evrakları, vergi kaydı, mer'a norm haritası ayrı ayrı okunup bu kayıtlarda belirtilen hudutlar yerel bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, belirtilen kayıtlarda yazılı olup bilirkişilerce zeminde gösterilemeyen hudutların belirlenmesi için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanıp kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, davalı tarafın dayanağını oluşturan vergi kaydının başka parsellere revizyon görüp görmediği belirlenmeli, kaydın kapsamı tespit edilirken komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmalı, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, köye ait ise usulüne uygun olarak Hazine'ye bağışlanıp bağışlanmadığı, Hazine'ye bağışlanmış ve buna rağmen köy muhtarlığı tarafından davalılara satılmış ise bu satışın neye dayanılarak yapıldığı ve taşınmazın davalılar tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup saptanmalıdır. Beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan tüm kayıtların kapsamını belirtir, keşfi takibe imkan verir kroki çizdirtilip uygulama ile ilgili ayrıntılı rapor alınmalı, teknik bilirkişi tarafından düzenlenecek kroki ve raporun daha önce bilgisine başvurulan teknik bilirkişilerin kroki ve raporlarına aykırı düşmesi halinde bu aykırılığın nedeni üzerinde durulup giderilmesine çalışılmalı, yargılama sırasında toplanan delillerin tutanakların edinme sebebi sütununda yazılı bilgileri aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen şekilde araştırma, inceleme yapılmadan karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de davaya konu 189 ada 1 nolu parselin kaydın kapsamında kalmadığı kesin olarak belirlenmesi durumunda davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken husumet yönünden reddine karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırı tarafların temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 22.11.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy