(3402 S. K. m. 14, 46)
Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında 101 ada 56 parsel sayılı 4432.22 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 4753 sayılı Yasa ile oluşan Hazine tapu kaydı ve kadastro Yasası'nın 46. madde şartlarının gerçekleşmesi nedeniyle davalılar Aydın ve Feridun adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde tapu kaydı ve zilyetlikle iktisap şartlarının oluşmadığı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Çekişmeli taşınmaz, Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kaydı kapsamında kaldığı, ancak; kaydın ihdasından önce davalılar yararına mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.
Çekişmeli taşınmaz Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı kapsamında kaldığı, ancak tapunun oluşmasından önce zilyedi yararına mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul belirtilmek suretiyle davalılar adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden Devlete intikal eden yerlerden olduğu, Hazine tapusu kapsamında kaldığı, zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığı nedenlerine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı celp edilip uygulandığı halde bu kaydın dayanağı olan belirtmelik tutanak ve haritaları getirtilip mahalline uygulanmamış, belirtmelik tutanağında taşınmazın niteliğinin ne olarak tespit edildiği araştırılmamıştır. Ayrıca taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin bulunup bulunmadığı, zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve ne şekilde sürdürüldüğü hususu da yeterince araştırılmadan hüküm kurulmuştur. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için Hazinenin dayanağını tespit eden tapu kaydı öncesi toprak komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanak ve ekleri ile tüm komşu parsellerin kadastro tutanakları ile varsa dayanağı olan belgeler, tarafların bildirdikleri veya bildirecekleri tüm deliller getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde keşif icra edilmelidir. Arazi başında icra edilecek keşif sırasında dayanılan tüm belgelerle Hazine tapusu ve belirtmelik tutanağı uygulanıp kapsamları belirlenmeli, belirtmelik tutanağında arazinin vasfının nasıl nitelendirildiği hususu tespit edilmelidir. Dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, davalıların bayii olduğu söylenen Ahmet'in taşınmaz üzerindeki tasarrufunun hangi tarihte başladığı ve ne şekilde sürdürüldüğü, arazinin davalılara ne zaman intikal ettiği, parselin öncesinin kaçak ve yitik kişilere ait olup olmadığı, kamu orta malı niteliğinde mer'a vasfı taşıyıp taşımadığı, Hazine tapusunun ihdasından önceki zilyetliğin ne kadar süreye ulaştığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, tespite aykırı sonuca varıldığı takdirde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmedir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA 20.6.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy