(3402 S. K. m. 30)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar: Kadastro sırasında 101 ada 45 parsel sayılı 1.2795.13 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı Cemil adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında taşınmazın mer'a olma ihtimaline binaen Ş Köyü Tüzel Kişiliği davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne ve çekişmeli parselin mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı Cemil tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece çekişmeli taşınmazın kamu orta malı niteliğinde mer'a olduğu kabul edilmek suretiyle sınırlandırılmasına karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.
Çekişmeli taşınmaz kadastro tespiti sırasında tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve zilyetlikle mülk edinme şartlarının davalı yararına gerçekleştiği belirtilmek suretiyle davalı adına tespit edilmiştir. Mahkemece tespite aykırı sonuca varıldığı halde tespit bilirkişilerinin tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmaması isabetsiz olduğu gibi, komşu köyden dinlenen yerel bilirkişinin maddi olaylara dayanmayan ve mücerret ifadesine dayanarak karar verilmiş bulunması da doğru değildir. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle taraflardan iddia ve savunmalarıyla ilgili tüm deliller sorulup celbedilmeli, taşınmazın bulunduğu köyde tahsisli mer'a kaydının bulunup bulunmadığı merciinden sorulup varsa mer'a norm kararı ve ekleri getirtilip dosyaya konulmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek tanıklar huzuruyla keşif icra edilmelidir. Arazinin başında icra edilecek keşif sırasında yerel bilirkişiler yardımı ve uzman bilirkişi aracılığıyla varsa mer'a norm kararı ve ekleriyle tarafların dayandığı kayıtlar uygulanıp kapsamları belirlenmeli, dinlenecek yansız yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin kamu orta malı mer'a niteliği taşıyıp taşımadığı, komşu parsellerin ne sebeple şahıslar adına tespit edilip kesinleştiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözlerinin zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, yargılama sırasında toplanan delillerin tespite aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, uzman ziraat mühendisi veya mühendisler kurulundan arazinin niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye varsa uygulanan kayıtların kapsamını belirtir taşınmazın mer'a norm kararındaki konumunu gösterir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi davaya dahil edilen Şatıroğlu Köyü Tüzel Kişiliğinin karar başlığında gösterilip hükmün tebliğ edilmemiş olması da usul ve yasaya aykırı temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 16.9.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy