(3402 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar: Kadastro sırasında 175 ada 4 parsel sayılı 17663.60 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde tapu kaydı ve çekişmeli taşınmaz üzerindeki davalılar yararına iktisap şartlarının oluşmadığı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ya da yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, kamulaştırma sonucu oluşan ve Hazinenin dayanağı olan tapu kayıtlarının parseli kapsamadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davalılar adına tespit edilmiştir.
Davacı Hazine, kamulaştırma sonucu oluşan tapu kayıtlarına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece dayanılan tapu kayıtları ve haritaları getirtildiği halde mahalline yeterli şekilde uygulanıp kapsamları belirlenmemiş, daha önce taraflar arasında cereyan ettiği anlaşılan tescille ilgili dosya ve komşu parsel kayıtları getirtilip tapu uygulamasında bu kayıtlardan yararlanılmamış keşif sırasında görev alan teknik bilirkişiye Hazine tapularının kapsamını belirtir, keşfi takibe imkan verir ve davalı parselin kamulaştırılan arazilere göre konumunu gösterir kroki düzenlettirilmediği için keşfin takibi ve denetlenmesi imkanı bulunamamıştır. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.
Doğru sonuca varılabilmesi için; Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı, tedavülleri ve haritası, taraflar arasında kamulaştırma nedeniyle cereyan etmiş dava varsa dosyası, dosya bulunamazda ilam ve eki olan krokisi, tüm komşu parsellerin tutanak ve dayanağı olan belgeler, kamulaştırma ile ilgili tüm bilgi, belge ve haritalar getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel ve uzman bilirkişiler huzuru ile keşif icra olunmalıdır.
Taşınmazın başında icra olunacak keşif sırasında Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kayıtları ve eki olan kamulaştırma ile ilgili tüm belgeler ihdasından itibaren tedavülleri ile birlikte okunup, hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişilerce bilinemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kayıtların ve eki olan haritaları kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir. Yerel bilirkişiler yardımı ve uzman bilirkişi aracılığı ile belirlenen hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaretlettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından arazinin niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir, keşfi takibe imkan verir, taşınmazın kamulaştırılan arazilere göre konumunu gösterir ayrıntılı kroki düzenlettirilip rapor alınmalı, uygulamanın doğru ve zemine uygunluğu, tescil dava dosyası ve ekleri komşu parsel bilgileri ile denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA 16.9.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy