(3402 S. K. m. 46)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar: Kadastro sırasında 123 ada 4 ve 133 ada 2 parsel sayılı 5825.448, 1592.206 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiş, beyanlar hanesinde taşınmazların Reşat oğlu Cemil evlatlarının kullanımında olduğu yazılmıştır. Davacı, yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parsellerin tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece tespite esas olan 3.4.979 tarih ve 3 numaralı tapu kaydının davaya konu parselleri kapsadığı ve taşınmazlar üzerinde Hazine tapusunun oluşumundan geriye doğru davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazlar idari tahkikat sonucu oluşan tapu kaydına dayanılarak Hazine adına tespit edilmiş davacılar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır.
Mahkemece tapunun oluşumunu sağlayan idari tahkikat evrakları ile varsa kaydın haritası getirtilip mahallinde uygulanmamış, taşınmazların Hazine tapusunun oluşumundan önce davacı tarafça kullanılıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise bu kullanmanın ne zaman başladığı ve tapunun ihdasından önce davacılar yararına mülk edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği yeterli şekilde araştırılmadan hüküm kurulmuştur. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle eylemli durumda bir bütün olduğu ifade edilen 133 ada 2, 123 ada 4 ve 123 ada 18 numaralı parselleri kenardan çevreleyen tüm komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler ile Hazine tapusunun oluşumunu sağlayan idari tahkikat evrakları ve varsa tapunun haritası celbedilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel ve teknik bilirkişiler huzuruyla keşif icra edilmelidir.
Keşif sırasında Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kaydı, eki olan harita ve idari tahkikat evrakları ayrı ayrı okunup bu kayıtlardaki hudutlar yerel bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, kayıtlarda yazılı olup zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinlenme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıklarca zeminde gösterilen hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, arazi başında dinlenen yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kullanmanın ekonomik amaca uygun olup olmadığı, taşınmazlar üzerindeki davacı taraf zilyetliğinin Hazine tapusunun ihdasından geriye doğru ne kadar süreye ulaştığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, idari tahkikat evrakında isimleri yazılı olup, buranın Hazineye ait olduğunu bildiren tüm şahıslar tanık sıfatıyla dinlenilip taşınmazın niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda beyanları alınmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 23.9.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy