(2004 S. K. m. 354)
Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık E. Sancak'ın 2004 sayılı İİK.'nun 337/1. maddesi gereğince 10 gün disiplin hapsi cezalandırılmasına dair, Manisa İcra Mahkemesinin 28.12.2006 tarihli ve 2006/3354-4199 sayılı mahkumiyet kaldırılmasına, davanın tüm neticeleri ile birlikte düşürülmesine ilişkin Manisa Ağır Ceza Mahkemesinin 22.01.2007 tarihli ve 2007/54 değişik iş, 2007/41 müteferrik sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine Adalet Bakanlığından verilen 8.3.2007 gün ve 12159 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C. Başsavcılığının 27.3.2007 gün ve 2007/50760 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi.
Tebliğnamede, dosya kapsamına göre, sanık hakkında Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2006/3554 sayılı dosyası üzerinden icra takibinde bulunulduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilip, takibin kesinleştiği, ancak borçlunun borcunu ödemediği ve İcra İflas Kanunu'nun 74. maddesine göre mal beyanında bulunmadığı ve alacağı karşılayacak miktarda malın da haczedilmediğinin anlaşılması karşısında, 19.07.2006 olan suç tarihine göre mal beyanında bulunmayan borçlunun eyleminin 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı kanun ile değişik İcra ve İflas Kanununun 337. maddesine göre suç teşkil edip, anılan maddede öngörülen 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılması gerektiği gözetilmeden itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden kararın bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Dosya kapsamına göre mal beyanında bulunmamak eylemi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337. maddesinin 1. fıkrasında müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlular, alacaklının şikayeti üzerine, icra mahkemesi tarafından on günden bir aya kadar hafif hapis cezasıyla cezalandırılırlar. Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde yahut borcu karşılayacak miktarda malın haczedilmesi halinde borçluya ceza verilmez şeklindeki düzenleme ile yaptırım altına alınmış iken, 01.06.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337. maddesinin 1. fıkrası müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlu alacaklının şikayeti üzerine on gün disiplin hapsi cezası ile cezalandırılır. Alacaklının alacağını karşılayacak miktarda malın haczedilmesi veya borcun ödenmesi halinde, bu ceza düşer ifadesi ile müeyyide altına alınmak suretiyle değiştirilmiştir.
Görüleceği üzere önceki düzenlemede bulunan Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde ifadesine 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı yasa ile değişik icra ve iflas kanunu'nun 337. maddesinde yer verilmemiştir.
01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Tanımlar başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (L) bendinde disiplin hapsinin tanımı; Kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi ifade eder şeklinde yapılmıştır. Disiplin hapsi için yapılan bu tanım, hapsen tazyik yaptırımını da kapsar niteliktedir.
Konu öğretide de ele alınmış ve disiplin hapsinin niteliği şu şekilde açıklanmıştır. Kişinin yükümlülüğe aykırı davranmamak konusunda mecburiyeti bulunmamaktadır. Ancak, kişi bazı durumlarda bir yükümlülüğe uygun davranmaya belli ölçüde icbar edilebilmektedir. Başka bir deyişle kişi, bazı durumlarda yükümlülüklerinin gereğini yerine getirmesi sağlamak için belli ölçüde icbar edilebilmekte ve bu amaçla bir süreye kadar hürriyetinde yoksun bırakılabilmektedir. Bu hürriyetten yoksun bırakma olgusu, bir disiplin hapsi niteliği taşımaktadır. Ancak, yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, bu yaptırımın uygulanmasına derhal son verilmektedir. Bu bakımdan söz konusu disiplin hapsine ilişkin olarak kanunda sadece azami bir süre belirlenmektedir. Kişi kendisine terettüp eden yükümlülüğün gereğini yerine getirmeye zorlamak amacıyla ancak belli bir süreye kadar hürriyetinden yoksu bırakılabilecektir. Bu sürenin dolması halinde; kişi, yükümlülüğünün gereğini yerine getirmemiş olsa bile hürriyetinden yoksun bırakılmasına ilişkin yaptırım uygulanmasına son verilerek serbest bırakılacaktır. Bu nedenle söz konusu disiplin hapsine, kanunda tazyik hapsi denilmiştir. (Dç. Dr. İzzet Özgenç, Ceza Hukuku Genel Hükümler, . Bası, Sh. 623)
Bu çerçevede, 1.6.2005 tarihinden sonra mal beyanında bulunmamak fiilini işleyen borçlu sanıklar hakkında; önceki düzenlemede bulunan borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde ifadesine 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı yasa ile değişik İİK. nun 337. maddesinde yer verilmediği gözetildiğinde, kişinin yükümlülüğünü yerine getirmesini sağlamak için belli ölçüde icbar edilebileceğinin, bu amaçla bir süreye kadar hürriyetinden yoksun bırakılabileceğinin kabulü gerekir.
Somut olayımızda, Manisa İcra Mahkemesinin 28.12.2006 gün ve 2006/3354 esas ve 2006/4199 sayılı on gün disiplin hapsi ile cezalandırılması kararına itirazı inceleyen Manisa Ağır Ceza Mahkemesinin 22.01.2007 tarih ve 2007/54 değişik iş, 2007/41 müteferrik sayı ile itirazın reddi yerine takibe konu alacak miktarının asgari ücretin altında olduğu, bu bedelin ekonomik koşullar gözetildiğinde olağan yaşamın sürdürülebilmesi için her kişinin üzerinde bulunması mümkün bir bedel olduğu gerekçesiyle mahkumiyet kararının kaldırılmasına, sanık hakkındaki davanın 2004 sayılı İİK.'nun 354/1. maddesi uyarınca tüm neticeleri ile birlikte düşürülmesine karar vermesi isabetsizdir.
Sonuç: Bu nedenle Yargıtay C.Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine atfen düzenlediği tebliğname yerinde görülmekle Manisa Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/54 değişik iş 2007/41 müteferrik sayılı kararının BOZULMASIN, dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 10.04.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy