(2004 S. K. m. 331, 332, 333, 333/A, 334, 335, 336, 337, 337/A, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345/A, 345/B, 353) (5271 S. K. m. 268)
Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık H.'ın yargılama sonucunda, takibe konu alacak miktarı paranın, alım satım gücüne göre yaşamak için herkeste bulunması zorunlu olan miktarın altında olduğu görülerek Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/4-d maddesi gereğince sanığın eyleminde haksızlık içeriğinin az olduğu, ceza verilmesinde toplum yararı olmadığı değerlendirildiğinden bahisle, 5358 Sayılı Kanunla değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 33711-son maddesi uyarınca sanık hakkında ceza tayinine yer olmadığına dair Bağcılar İcra Mahkemesi'nin 27.07.2006 tarihli ve 2006/1319-1503 sayılı kararına yönelik itiraz üzerine, itirazın öncelikle hükmü veren mahkemece incelendikten ve itirazla ilgili bir karar verildikten sonra gönderilmesi gerektiğinden bahisle iadesine ilişkin, Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 28.11.2006 tarihli ve 20061767 müteferrik sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Tüm dosya kapsamına göre, 2004 Sayılı Kanunun İtiraz başlıklı 353. maddesinde icra mahkemesinin bu bap hükümlerine göre verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde, yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İcra mahkemesinin bu bapta yer alan suçlardan dolayı verdiği hükümlerle ilgili olarak 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun kanun yollarına ilişkin hükümlerine uygulanır. maddesinden de anlaşıldığı cihetle, icra mahkemesince hükmolunan tazyik, disiplin hapsi kararlarına karşı itiraz olunabileceği,
Ceza Muhakemesi Kanunu anlamında itirazın, kural olarak itiraz olunan kararı veren mahkemeye yapılacağı ve ilk inceleme kararı veren mahkemece incelenip, kararın düzeltilebileceği, yerinde görmezse itirazı inceleyecek mercie göndermesi gerektiği,
İcra ve İflas Kanunu'ndaki usule göre ise, itirazın icra mahkemesine değil Ağır Ceza Mahkemesi'ne yapılıp bu anlamda Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki sistemden ayrıldığı, Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki itiraz kanun yolu, bir suç muhakemesi sonucunda verilen yargı kararları için olduğu, dolayısıyla sistem sulh ceza, asliye ceza, ağır ceza mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi olarak belirlendiği, buna karşılık İcra ve İflas Kanunu'nda, icra mahkemesinin itiraza tabi verdiği kararlar dar ve teknik anlamda suç karşılığı olan yaptırım olmadığı cihetle itirazın konusu hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemekle kararın 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 16.01.2007 gün ve 2010 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 12.02.2007 gün ve K.Y.B.2007/13753 sayılı tebliğnamesiyle istenilmiş olmakla, Gereği Görüşüldü:
Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 14.11.2006 tarih ve 2006/220-231 sayılı kararında; 01.06.2005 gün ve 25832 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren, 31.05.2005 gün ve 5358 Sayılı Yasa ile İcra ve İflas Yasası'nda yer alan eylemler ve yaptırımları yeniden düzenlenmiş, bu kapsamda İcra ve İflas Kanunu'nun 337, 338/2, 339, 340, 341, 343 ve 344. maddelerindeki eylemler kabahat olarak düzenlenip disiplin hapsi veya tazyik hapsi şeklinde yaptırımlara bağlanmış, 331, 332, 333, 333/a, 334, 335, 336, 337/a, 338/1, 342, 345/a, 345/b maddelerindeki eylemler ise suç olarak düzenlenip, hapis cezası veya adli para cezası biçiminde yaptırımlara bağlanmıştır. Aynı tarihte yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nun Tanımlar başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (L) bendinde disiplin hapsinin tanımı; kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilemeyen hapsi ifade eder şeklinde yapılmıştır. Disiplin hapsi için yapılan bu tanım, hapsen tazyik yaptırımını da kapsar niteliktedir. Bu tanım nazara alındığında, hapsen tazyik yaptırımı 5237 sayılı TCY'da düzenlenen yaptırımlardan farklı niteliktedir. Bu nedenle de, duruşma açılarak yapılan bir yargılama sonunda verilmelerine karşılık, 2004 sayılı İİY'nın 353/1. maddesinde yasa yolu olarak itiraz yasa yolu öngörülmüştür. Anılan hükümler gözetildiğinde, gerek disiplin hapsi gerekse hapsen tazyik yaptırımı tayin edilen kararlar, CMY'nın 223. maddesinde belirtilen hüküm niteliğinde değildirler ve bunlar hakkında hükümler için öngörülen yargılama kuralları uygulanamaz şeklinde yapılan değerlendirmeden de anlaşılacağı üzere, İcra ve İflas Kanunu'nda müeyyidesi disiplin hapsi ve tazyik hapsi olarak saptanan eylemlerin kabahat olduğu belirtilmiştir.
Ceza Muhakemesi Kanunu anlamında itirazın, kural olarak itiraz olunan kararı veren mahkemeye yapılacağı ve ilk inceleme kararı veren mahkemece gerçekleştirilip, kararın düzeltilebileceği, yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı inceleyecek mercie göndermesi gerektiği (CMK. md. 268/1-2), buna karşılık İcra ve İflas Kanunu'nda icra mahkemesinin itiraza tabi verdiği kararlara itirazın 5358 Sayılı Yasa ile değişik İİK'nun 353/1. maddesi uyarınca yedi gün içerisinde yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılması gerekmekte olup, bu anlamda Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki sistemden ayrıldığı, Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki itiraz kanun yolu bir suç muhakemesi sonucunda verilen yargı kararları için olduğu, dolayısıyla sistem sulh ceza, asliye ceza, ağır ceza mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi olarak belirlendiği, buna karşılık İcra ve İflas Kanunu'nda icra mahkemesinin itiraza tabi verdiği disiplin hapsi ve tazyik hapsine ilişkin kararlar, dar ve teknik anlamda suç karşılığı verilen kararlar olmadığı, nitekim 5271 sayılı CMK'nun itiraz usulü ve inceleme mercileri başlıklı 268. maddesinde kararına itiraz edilecek mahkemeler arasında icra mahkemesinin gösterilmediği cihetle İcra ve İflas Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca, icra mahkemesince verilen itiraza tabi kararlara itirazın yedi gün içerisinde doğrudan ağır ceza mahkemesine yapılması gerektiği, anılan maddede ilk incelemenin icra mahkemesince yerine getirileceğine ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı gözetildiğinde, itiraz hakkında ağır ceza mahkemesince bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
Sonuç: Yargıtay C. Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine atfen düzenlediği tebliğname bu nedenle yerinde görüldüğünden Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 28.11.2006 gün ve 2006/1767 müteferrik sayılı kararının BOZULMASINA, sair işlemlerin mahallinde ifasına, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 21.03.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy